Rzeżączka


 

 

 

Rzeżączka to zakażenie miejscowe dotyczące dolnych odcinków dróg moczowo-płciowych. W niekorzystnych dla ustroju warunkach może stać  się  zakażeniem  uogólnionym  i  powodować  poważne  powikłania.

Rzeżączkę wywołuje dwoinka rzeżączkiNeisseria gonorrhoeae. Dwoinki te są patogenne przede wszystkim dla błon śluzowych pokrytych nabłonkiem walcowatym, do którego łatwo przenikają i wywołują stan zapalny, połączony z odczynem komórkowym w warstwie podśluzówkowej. Błony śluzowe pokryte nabłonkiem wielowarstwowym  lub  przejściowym  są  mniej  podatne  na  zakażenie.
Do zakażenia dochodzi głównie przez kontakt bezpośredni, rzadziej pośredni. Prawie wyłącznie przez kontakt seksualny. U małych dzieci przyczyną zakażenia jest pośredni kontakt z wydzieliną zakaźną przeniesioną przez zakażone przedmioty. Zakażenie spojówek oka u noworodków następuje w czasie akcji porodowej od chorej na rzeżączkę matki, objawia się obrzękiem i zaczerwienieniem spojówek jednego lub obu oczu. U małych dziewczynek zakażenie rzeżączką przebiega jako zapalenie sromu i pochwy. Zakażenie rzeżączką oprócz zajęcia cewki wywołuje zapalenie sromu i pochwy oraz ujścia zewnętrznego szyjki macicy. Spływająca wydzielina ropna może zakazić odbytnicę. W obfitej wydzielinie śluzowo-ropnej w badaniu mikroskopowym stwierdza się obecność dwoinek rzeżączki. Zakażenie szybko przenosi się na rogówkę.
Ważne jest podjecie szybkiej terapii.
U mężczyzn najbardziej podatne na zakażenie są takie miejsca jak cewka moczowa, gruczoły cewki moczowej, gruczoły opuszkowo-cewkowe, gruczoł krokowy, pęcherzyki nasienne i najądrze. U kobiety najwcześniej ulega zakażeniu cewka moczowa i jej gruczoły, szyjka macicy, a następnie gruczoły przedsionkowe mniejsze i większe oraz jajowody. Również podatna na zakażenie jest błona śluzowa odbytnicy zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Błona śluzowa jamy ustnej i migdałków może ulec zakażeniu w następstwie stosunków oralno-genitalnych.

Zakażeniu dwoinką rzeżączki towarzyszy obfity ropny wyciek z ujścia cewki moczowej. W wydzielinie stwierdza się w badaniu mikroskopowym obecność bakterii. W miarę trwania choroby ilość wydzieliny zmniejsza się. Nieraz od początku przebiegu choroby objawy są słabo wyrażone. U mężczyzn zakażenie, początkowo ograniczone do cewki przedniej, może z czasem przejść na cewkę tylną oraz wywołać powikłanie w postaci zapalenia najądrza, gruczołu krokowego, zapalenia stawów i zapalenia wsierdzia. U kobiet występuje zapalenie cewki i szyjki macicy, lecz objawy mogą być słabo wyrażone i przez chorą nie zauważone. Podczas miesiączkowania zakażenie może przejść na jajowody i spowodować zapalenie przydatków i przylegających odcinków otrzewnej w obrębie miednicy małej. W dalszym przebiegu choroba przechodzi w okres przewlekły, powodując długotrwałe dolegliwości oraz znacznie upośledzając stan zdrowia kobiety.

Zaraźliwość rzeżączki nie leczonej może trwać miesiące, a nawet lata. U kobiet nasila się w okresie przed miesiączkowaniem i po nim. Ustaje po zastosowaniu właściwej terapii.

Rzeżączkę zalicza się obecnie do najczęstszych chorób zakaźnych i w wielu krajach liczba zachorowań stale narasta. Szczególnie w niektórych krajach rozwijających się zapadalność jest bardzo wysoka. Przykładowo w Nigerii choruje 3 – 5% całej ludności. W Ugandzie zapadalność wśród mężczyzn wynosi 9%, a wśród kobiet 18% całej populacji. Wysoką zapadalność stwierdza się w krajach Ameryki Północnej i Południowej, jak również w niektórych krajach Azji i Europy. W Polsce wskaźnik zachorowań w 1979 r. wynosił 113 na 100 000. W latach następnych obniżył się do 60,3/100 000 (1983 r.). Na zakażenie są podatni zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Największa zapadalność jest wśród młodzieży w grupach wieku o największej aktywności seksualnej. W Polsce rzeżączką małych dzieci jest zjawiskiem rzadkim. Również rzeżączkowe zapalenie spojówek noworodków występuje tylko sporadycznie, w przypadkach zaniedbania wykonania zabiegu Credego.
Rzeżączka rozpoznawana jest na podstawie obrazu klinicznego i przebiegu choroby, oraz wykonuje się badania laboratoryjne na wykrycie gonokoków badaniem mikroskopowym w preparatach odpowiednio barwionych lub za pomocą posiewu i hodowli na specjalnym podłożu. W rzeżączce przewlekłej badanie trzeba nieraz powtarzać kilkakrotnie. W przypadkach trudnych pod względem diagnostyki pomocne może być badanie metodą immunofluorescencyjną.

Chory nie wymaga izolacji. Rozpoczęte właściwe leczenie szybko likwiduje zakaźność. Do czasu wyleczenia chory powinien powstrzymywać się od stosunków seksualnych z innymi osobami, jak również z poprzednim swoim partnerem ze względu na możliwość reinfekcji. W okresie zakaźnym obowiązuje ścisłe przestrzeganie higieny ze względu na zakaźność wydzieliny z narządów płciowych. Zaleca się, aby kobiety, będące kontaktem chorych na rzeżączkę mężczyzn, poddawać natychmiast tzw. leczeniu profilaktycznemu ze względu na występujące u nich nieraz trudności diagnostyczne i konieczność powtarzania badań, co odwleka moment rozpoczęcia leczenia i sprzyja szerzeniu się rzeżączki.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.

---