Rzęsistkowica to choroba pierwotniakowa mężczyzn i kobiet umiejscowiona w obrębie narządów moczowo-płciowych. Proces chorobowy obejmuje układ rozrodczy, nerki i drogi moczowe.
Objawy zakażenia dzieli się na dwie grupy
w chwieli rozpoznanie choroby, objawy występują u 40% kobiet, w sposób typowy manifestują się lub zaostrzają w czasie menstruacji;
u wielu mężczyzn zarażenie przebiega bezobjawowo, jednak może się pojawić;
Przyczyną choroby jest rzęsistek pochwowy (Trichomonas vaginalis) jest pierwotniakiem o kształcie gruszkowatym. Należy do względnych beztlenowców i zwykle przenosi się drogą płciową, chociaż możliwe jest zakażenie również drogą nieweneryczna, ponieważ pierwotniaki przeżywają w wilgotnym środowisku kilka godzin. Pozytywny jest fakt, iż rzadko obserwuje się przeniesienie zarażenia z matki na dziecko. Okres wylęgania się choroby wynosi 3 do 28 dni.
Głównym czynnikiem sprzyjającym zakażeniu jest duża liczba partnerów seksualnych.
U kobiet zakażenie rzęsistkowe może zostać pomylone z takimi schorzeniami jak kandydoza pochwy i bakteryjne zapalenie pochwy. Zmiany zapalne umiejscowione w szyjce mogą prowadzić do błędnego rozpoznania zapalenia szyjki macicy. Błędne rozpoznanie u mężczyzn może wywołać zapalenie cewki moczowej wywołane przez chlamydie.
Spośród badań laboratoryjnych, w przypadku kobiet przeprowadza się badanie mokrego preparatu z wydzieliny pochwy, badanie pH pochwy, które u zakażonych wynosi > 4,5 u 90% kobiet. W mokrym preparacie zwykle uwidacznia się znacznie więcej komórek jednojądrzastych niż komórek nabłonkowych. W przypadku mężczyzna wykonuje się badania mokrego preparatu i posiewu wydzieliny z cewki po badaniu gruczołu krokowego.
W trakcie leczenia metronidazolem należy powstrzymać się od picia alkoholu.
Profilaktyka obejmuje stosowanie tzw. bezpiecznego seksu, czyli z użyciem prezerwatywy.
Powikłaniem schorzenia jest nawracające zarażenia.
Choroba w bardzo sporadycznych przypadkach występuje przed pokwitaniem, a ewentualne potwierdzenie rozpoznania u stosunkowo młodych osób, powinno zwrócić uwagę rodziców bądź opiekunów na aktywność seksualną. Starsze osoby znajdują się w grupie ryzyka rzęsistkowicy.