Róża

Róża jest bakteryjnym zapaleniem skóry i tkanki podskórnej. Obejmuje również okoliczne węzły i naczynia chłonne. Choroba jest wywoływana przez paciorkowce grupy A. Ma najczęściej przebieg ostry, występują jednak odmiany przewlekłe o charakterze nawrotowym.

Do objawów choroby zalicza się;

• okres prodromalny z objawami ogólnego rozbicia, gorączką, dreszczami,
• bóle głowy, wymioty,
• bóle stawowe,
• świąd,
• przeczulica skóry w miejscach, gdzie mają wystąpić zmiany chorobowe,
• pęcherzyki,
• zaczerwienienie twarzy,
• obrzęk skóry i tkanki podskórnej, rozpoczynający się w postaci ogniska zaczerwienienia skóry,
• ognisko obrzęku z uniesieniem brzegów wyraźnie odgraniczone od otoczenia,
• obrzęk wykazuje skłonność do obwodowego rozprzestrzeniania się, a nasilenie zmian w części środkowej może słabnąć,
• niekiedy mogą się pojawiać pęcherzyki oraz złuszczanie,
• często zajęta jest skóra twarzy, zwłaszcza nosa i okolicy małżowin usznych,
• nawroty schorzenia dotyczą zwykle miejsc pierwotnie zakażonych,
• występowanie gorączki jest objawem pozwalającym różnicować różę z innymi schorzeniami skóry o podobnej symptomatologii.

Przyczyną choroby są paciorkowce beta-hemolizujące z grupy A.

Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia róży zalicza się rany pooperacyjne, pęknięcia naskórka i skóry, stany zapalne skóry, rany pourazowe i otarcia naskórka, owrzodzenia, przewlekłe schorzenia układowe oraz zaburzenia układu odpornościowego.

Choroba w rozpoznaniu może być mylnie stwierdzona przy takich schorzeniach jak rożyca, kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy, toczeń rumieniowaty, zapalenie wielochrząstkowe, dermatofitydy oraz trąd gruzełkopodobny.

Po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych w wynikach stwierdza się leukocytozę. Dodatkowo wykonuje się posiewy bakteriologiczne krwi, odczyn ASO. Możliwe jest wyhodowanie paciorkowców z wysięku ze zmian skórnych lub z obszarów skóry niezmienionej.

Profilaktyka obejmuje leczenie podtrzymujące antybiotykami w przypadkach przewlekłych i nawrotowych. Należy pamiętać, że mężczyźni, którzy się golą, w ciągu pierwszych 5 dni trwania róży twarzy są bardziej narażeni na wystąpienie nawrotów. W przypadkach o przebiegu nawrotowym należy poszukiwać potencjalnych ognisk zakażenia paciorkowcowego, np. przewlekłego zapalenia migdałków, zatok, okołozębowych ognisk zapalnych itp.

W powikłanych przypadkach choroby może wystąpić bakteriemia, szkarlatyna, zapalenie płuc, ropnie, powikłania zatorowe, zgorzel, zapalenie opon mózgowych, posocznica, a nawet zgon.

Właściwa terapia prowadzi do całkowitego wyzdrowienia, a obrzęk limfatyczny i bliznowacenie mogą stanowić powikłania przewlekłych lub nawrotowych postaci schorzenia. Niekiedy powikłaniem róży przewlekłej lub nawrotowej może być słoniowacizna. W bardzo nielicznych przypadkach choroba może ustępować samoistnie.

Paciorkowce grupy B mogą być przyczyną róży u noworodków i dzieci, zajęcie skóry brzucha częściej spotyka się u dzieci, natomiast zajęcie skóry twarzy lub kończyn jest częstsze u dzieci starszych.
W wieku podeszłym gorączka może nie być objawem dominującym, występuje większa podatność na wystąpienie powikłań. Zmniejszenie pojemności wyrzutowej serca może wystąpić u osób starszych, wyniszczonych, z istniejącą wadą serca. Występuje częstsze umiejscowienie zmian na skórze twarzy i kończynach dolnych.