
Choroba refluksowa przełyku to inaczej zarzucanie treści żołądkowo-dwunastniczej do przełyku z zapaleniem lub bez zapalenia przełyku.
OBJAWY
- zgaga (70-85%),
- cofanie się treści żołądkowej (60%),
- dysfagia (wskazująca na możliwość zwężenia),
- ból typu wieńcowego w klatce piersiowej (33%),
- skurcz oskrzeli (15-20%),
- zapalenie krtani (dysfonia),
- przewlekły kaszel,
- uczucie „gałki” (ucisk w gardle),
- u niemowląt: nawracające wymioty, brak prawidłowego rozwoju, zespół bezdechu.
PRZYCZYNY
- zaburzenia relaksacji dolnego zwieracza przełyku, (idiopatyczne, zależne od przyjmowania pokarmów lub leków),
- ciąża (hormony progesteronowe powodują zmniejszenie ciśnienia w dolnym zwieraczu przełyku),
- sklerodermia (osłabiona motoryka przełyku i nieprawidłowa czynność LES),
- relaksacja zwieracza u niemowląt,
- opóźnione opróżnianie żołądkowe,
- nadmierne wydzielanie kwasu ,
CZYNNIKI RYZYKA
- pokarmy, które obniżają ciśnienie w dolnym zwieraczu przełyku (bogatotłuszczowe, żółta cebula, czekolada i mięta),
- pokarmy, które drażnią śluzówkę przełyku (owoce cytrusowe, pikantne napoje pomidorowe),
- przepuklina rozworu przełykowego,
- palenie papierosów,
- nadużywanie alkoholu,
- kawa,
- leki, które obniżają ciśnienie w dolnym zwieraczu przełyku (np. teofilina, środki antycholi-nergiczne, progesteron, leki blokujące kanał wapniowy (nifedypina, werapamil), środki alfa-adrenergiczne, diazepam, meperydyna),
- założony na stałe zgłębnik żołądkowy,
- urazy klatki piersiowej,
- u dzieci: zespół Downa, opóźnienie rozwoju, porażenie mózgowe, stan po zabiegu przetoki tchawiczo-przełykowej.
ROZPOZNANIE
- infekcyjne zapalenie przełyku (Candida, Herpes, HIV, Cytomegaloviruś),
- chemiczne zapalenie przełyku (spożycie ługu),
- uszkodzenie popromienne,
- choroba Crohna,
- dusznica bolesna,
- rak przełyku,
- zapalenie przełyku wywołane połykaniem tabletek (np. doksycykliny, wit. C, chinidyny, chlorku potasu itp.),
- achalazja,
- choroba wrzodowa.
DIAGNOSTYKA OBRAZOWA
- badanie radiologiczne kontrastowe przełyku:
- obecność przepukliny wślizgowej rozworu przełykowego wskazuje na możliwość wystąpienia refluksu przełykowego;
- nieregularność błony śluzowej z powodu zapalenia i obrzęku;
- widoczne podłużne poletkowanie, nadżerki,
- owrzodzenia; gładko obrysowane zwężenia;
LECZENIE
- diagnostyka ambulatoryjna (zgaga stwierdzona w wywiadzie ma dodatnią wartość rozpoznawczą w przeszło 80%; w braku niepokojących objawów można zastosować leczenie empiryczne),
- hospitalizacja przy wskazaniach do leczenia chirurgicznego.
LECZENIE OGÓLNE
- unikać leżenia zaraz po posiłkach,
- unikać noszenia ciasnej, opasującej, obcisłej odzieży,
- unikać stosowania leków, które obniżają ciśnienie dolnego zwieracza przełyku,
- zmniejszyć masę ciała,
- unikać zależnego od woli odbijania,
DIETA: unikać czekolady, mięty, cebuli, potraw bogatotłuszczowych, alkoholu, tytoniu, kawy, soków owocowych.
ZAPOBIEGANIE
- długotrwała, podtrzymująca terapia lekami blokującymi receptory H2 wraz z odpowiednim trybem życia i modyfikacją diety w celu zapobiegania nawrotom objawów,
- co rok (lub co drugi rok) endoskopia, biopsja i cytologia w celu wykrycia dysplazji Barretta,
- powikłania ze strony płuc, uszu, nosa i gardła (5-10%),
- ból w klatce piersiowej nie będący pochodzenia sercowego,