Rak trzustki

rak trzustki

Nowotwory złośliwe części zewnątrzwydzielniczej trzustki (w tym 90% gruczolakorak -adenocarcinoma, ponadto rak torbielakowo-gruczołowy – cystadenocarcinoma i rak pęcherzykowy – stanowią tylko 3% wszystkich nowotworów złośliwych, są jednak piątą pod względem częstości występowania przyczyną zgonów z powodu nowotworów w USA; nowotwory trzustki można podzielić na dwie kategorie:

  • zmiany okołobradawkowe – najczęściej gruczolakorak głowy trzustki; rzadziej spotykany jest rak brodawki Vatera, dwunastnicy i przewodu żółciowego wspólnego; zmiany w tej okolicy charakteryzują się żółtaczką, utratą masy ciała i bólami w jamie brzusznej,
  • zmiany trzonu i ogona trzustki – stanowią 30% gruczolakoraków trzustki; ze względu na zaotrzewnowe położenie i oddalenie od dróg żółciowych nowotwory te w chwili rozpoznania osiągają już zwykle znaczne rozmiary; do najczęstszych objawów należą utrata masy ciała i ból.

Układ/narząd (objęty procesem chorobowym): pokarmowy.

OBJAWY

  • utrata masy ciała (90%),
  • ból (75%),
  • żółtaczka (65%),
  • brak łaknienia (60%),
  • świąd skóry (40%),
  • cukrzyca (15%),
  • niedożywienie (75%),
  • powiększenie wątroby (65%),
  • macalny pęcherzyk żółciowy (25%),
  • bolesność uciskowa brzucha (20%),
  • macalny guz (10%),
  • wodobrzusze (5%).

PRZYCZYNY

  • etiologia nieznana, chociaż obserwuje się liczne związki i zależności,
  • obserwuje się związek z pochodzeniem rasowym, cukrzycą, paleniem tytoniu, narażeniem na działanie szkodliwych czynników środowiskowych i zawodowych i z zawartością tłuszczów w diecie,
  • po skorygowaniu danych dotyczących palenia tytoniu nie stwierdzono związku między zachorowaniami na raka trzustki a zapaleniem trzustki oraz spożywaniem alkoholu i kawy.

CZYNNIKI RYZYKA

  • wysoce prawdopodobne: przynależność rasowa, cukrzyca, palenie tytoniu,
  • możliwe: narażenie na działanie czynników środowiskowych i zawodowych, dieta bogata w tłuszcze.

ROZPOZNANIE DIAGNOSTYKA

  • kamica przewodowa,
  • zapalenie trzustki,
  • torbiel rzekoma trzustki,
  • rak przewodów żółciowych,
  • rak brodawki Vatera,
  • nowotwór dwunastnicy,
  • rak części wewnątrzwydzielniczej trzustki,
  • nowotwory złośliwe o różnym charakterze, uciskające z zewnątrz drogi żółciowe,
  • zwężenie dróg żółciowych,
  • torbiel przewodu żółciowego wspólnego.

BADANIA LABORATORYJNE

  • stężenie bilirubiny: u chorych z żółtaczką spowodowaną rakiem trzustki wynosi przeciętnie 15 mg/dl (256,5 u.mol/1), znacznie więcej niż w przypadku zmian nowotworowych (kamica przewodowa, zwężenie dróg żółciowych),
  • u chorego, u którego nagle wystąpiła żółtaczka mechaniczna ze stężeniem bilirubiny przekraczającym 10 mg/dl (171,0 u.mol/1), należy wstępnie przyjąć, że jest ona spowodowana zamknięciem przewodu żółciowego wspólnego przez nowotwór (do czasu wykazania, że jest inaczej),
  • aktywność fosfatazy alkalicznej w większości przypadków jest podwyższona, przeciętnie do 550 j.m./l – bez istotnej różnicy w stosunku do niedrożności nie związanej z nowotworem,
  • niedokrwistość występuje mniej więcej w 60% przypadków,
  • obecność krwi utajonej w stolcu stwierdza się u 90% chorych z nowotworami trzustki położonymi okołobrodawkowo,
  • podwyższoną aktywność amylazy stwierdza się u zaledwie 5% pacjentów,
  • markery nowotworowe: są bardzo przydatne w badaniach skriningowych i przy ocenie zaawansowania choroby nowotworowej; mogą wykazywać znaczną swoistość, zwłaszcza w razie skojarzonego zastosowania kilku markerów; badania z użyciem markerów nowotworowych stanowią dziedzinę diagnostyki dynamicznie się rozwijającą; w przyszłości można się spodziewać odkrycia nowych markerów i opracowania doskonalszych testów laboratoryjnych,

ZAPOBIEGANIE: unikanie palenia tytoniu.


POWIKŁANIA

  • ból,
  • żółtaczka,
  • niedożywienie,
  • cukrzyca – zwłaszcza u chorych po totalnej pankreatektomii,
  • śmiertelność okołooperacyjna – 10-40%.

 

 

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.

---