Rak nerki

Rak, nowotwór nerek

Gruczolakorak miąższu nerki – najczęstszy nowotwór lity nerek – stanowi zarazem 2-3% przypadków wszystkich nowotworów złośliwych u dorosłych; wśród nowotworów złośliwych znajduje się pod względem częstości występowania u mężczyzn na 9 miejscu, a u kobiet na 13 miejscu.

Układ/narząd objęty procesem chorobowym: moczowy.

OBJAWY

• lity guz nerki, zwykle wielkości 6-7 cm, wykrywany przypadkowo w braku innych objawów (dzięki upowszechnieniu się badań TK i MR),
• krwiomocz – 50-60%,
• przyśpieszony OB – 50-60%,
• wyczuwalny guz w jamie brzusznej – 24-45%,
• niedokrwistość-21-41%,
• ból w bocznej okolicy brzucha – 35-40%,
• nadciśnienie tętnicze – 23-38%,
• utrata masy ciała – 28-36%,
• gorączka-7-17%,
• upośledzenie czynności wątroby -10-15%,
• klasyczna triada objawów: krwiomocz, guz w jamie brzusznej, ból w boku – 7-10%,
• hiperkalcemia – 3-6%,
• zwiększenie liczby erytrocytów (poliglobulia) 3-4%,
• żylaki powrózka nasiennego – 2-3%,
• u pacjentów ze zmianami zakrzepowymi w żyle głównej mogą wystąpić obrzęki kończyn dolnych, nowo powstałe żylaki powrózka nasiennego, rozszerzenie powierzchownych żył brzusznych, albuminuria, zatorowość płucna, zmiana guzowata w prawym przedsionku serca lub znak czynności zmienionej chorobowo nerki.

CZYNNIKI RYZYKA

• palenie papierosów,
• otyłość,
• środowisko miejskie,
• kadm,
• azbest,
• produkty uboczne rafinacji ropy naftowej,
• zakażenie wirusem opryszczki,
• nadużywanie fenacetyny i innych leków przeciwbólowych (związek z rakiem miedniczki nerkowej wywodzącym się z nabłonka przejściowego).

ROZPOZNANIE – DIAGNOSTYKA

• wodonercze,
• torbielowatość nerek,
• gruźlica nerki,
• kamica nerkowa,
• zawał nerki,
• łagodna torbiel nerki,
• rak miedniczki nerkowej z nabłonka przejściowego.

BADANIA LABORATORYJNE

• niedokrwistość,
• poliglobulia,
• krwiomocz,
• możliwe podwyższenie aktywności fosfatazy alkalicznej,
• przyśpieszony OB,
• komórki nowotworowe w moczu,
• hiperkalcemia,
• podwyższona aktywność reniny,
• komórki raka z nabłonka przejściowego (rzadko spotykane).

PATOLOGIA

• rak miąższu nerki charakteryzuje się ekspansją w postaci guza poza obręb kory nerki,
• rak miąższu nerki osiąga przeciętnie wielkość 7-8 cm i w odmianie jasnokomórkowej zwykle ma barwę żółtą lub żółtopomarańczową, wynikającą z dużej zawartości lipidów; przeciętna wielkość raka nerki w chwili rozpoznania jest obecnie mniejsza niż dawniej w związku z jego wczesnym przypadkowym wykrywaniem przy okazji innych badań,
• odmiana ziarnistokomórkowa ma raczej barwę szarą lub białawą, guzy niewielkich rozmiarów są jednorodne,
• w obrębie dużych guzów mogą się znajdować ogniska martwicze lub krwotoczne,
• w części przypadków guz jest otoczony torebką rzekomą,
• zakrzepy w żyle głównej dolnej spowodowane przez komórki nowotworowe zazwyczaj nie naciekają ściany żyły,
• mikroskopowo stwierdza się mieszaninę komórek jasnych i ziarnistych, a niekiedy również mięsakopodobnych.

TRYB LECZENIA: hospitalizacja.

ZAPOBIEGANIE

• niepalenie tytoniu,
• rozsądne zwyczaje dietetyczne,
• unikanie stresu oraz kontaktu z azbestem, kadmem i produktami rafinacji ropy naftowej.

POWIKŁANIA

• niedowład kończyn dolnych – pojawia się nagle, bez wcześniejszych objawów, w wyniku przerzutów do kręgosłupa,
• przerzuty do o.u.n. nie należą do rzadkości,
• mniej więcej u 30% pacjentów chorych na raka nerki przerzuty są już obecne w chwili ustalenia rozpoznania; najczęściej są to przerzuty do płuc (50-60%), kości (30-40%), okolicznych węzłów chłonnych (15-30%), mózgu (10%) i przylegających narządów wewnętrznych (10%).

WPŁYW WIEKU

• wiek dziecięcy: wyjątkowo rzadko u dzieci,
• wiek podeszły: najczęściej w 5 i 6 dekadzie życia,