Rak macicy

Rak macicy- Rak endometrium:

• nowotwór złośliwy błony śluzowej macicy; wielkość guza: mała, średnia, duża; typ histologiczny: rak gruczołowy, rak płaskonabłonkowy (złośliwy z elementów płaskonabłonkowych), jasnokomórkowy, gruczołowobrodawkowaty; mięsaki:
• guz mezodermalny mieszany z przewodów Mullera, heterologiczne elementy, takie jak chrząstki i kości, homologiczne elementy z zawiązków przewodów Mullera,
• mięsak endometrialny zrębu rozwija się z elementów zrębu w błonie śluzowej macicy,
• mięsak gładkokomórkowy rozwija się w mięśniówce macicy lub w mięśniaku.

Układ/narząd objęty procesem chorobowym: rozrodczy.

OBJAWY

• bardzo częstym objawem są krwawienia pomenopauzalne; każde plamienie w tym okresie wymaga wyjaśnienia,
• czasami, gdy pacjentka wydali część tkanki nowotworowej, łatwiej ustalić rozpoznanie; mięsak:
• guz mezodermalny mieszany z przewodów Mullera – krwawienie i wydalanie tkanki nowotworowej,
• mięsak gładkokomórkowy – przypuszczalnie rozwija się z istniejącego w macicy mięśniaka,
• wyłyżeczkowanie jamy macicy rzadko pozwala ustalić rozpoznanie.

PRZYCZYNY

• rak endometrium – zależny od estrogenów; jego wystąpieniu sprzyjają:
• zespół wielotorbielowatych jajników,
• otyłość,
• przewlekły brak owulacji,
• hormonalna terapia zastępcza (zastępcze podawanie estrogenów bez progesteronu powoduje 70-krotny wzrost ryzyka; kiedy podaje się progesteron, ryzyko nigdy nie spada do zera, ale ogólnie zmniejsza się w całej populacji); mięsaki:
• etiologia nieznana.

CZYNNIKI RYZYKA

• wczesna menarche,
• późna menopauza,
• brak potomstwa,
• nadciśnienie tętnicze i cukrzyca często są skojarzone z otyłością o niejasnej etiologii.

ROZPOZNANI – DIAGNOSTYKA

• atypowy rozrost endometrium (zmiany przed-rakowe błony śluzowej macicy),
• krwawienie w razie raka szyjki,
• rak jajnika naciekający macicę,
• rak gruczołowy szyjki,
• endometrioza.

BADANIA LABORATORYJNE

• badania czynnościowe wątroby,
• CA125 – podwyższony w razie choroby w obrębie jamy brzusznej.

PATOLOGIA

stopień I:

• A – zmiana ograniczona do endometrium,
• B- naciekanie dotyczy mniej niż 50% mięśniówki,
• C – naciekanie dotyczy przeszło 50% mięśniówki;
  

stopień II:

• A – inwazja błony śluzowej szyjki macicy (mikroskopowa),
• B- naciekanie zrębu szyjki (mikroskopowe);

stopień III:

• A – komórki nowotworowe są znajdowane w wymazie cytologicznym pobieranym z otrzewnej (wskutek zajęcia przydatków),
• B- przerzuty do pochwy,
• C – przerzuty do miednicy (zajęcie węzłów chłonnych przyaortalnych);
  

stopień IV:

• A – naciekanie błony śluzowej pęcherza moczowego i odbytnicy,
• B- odległe przerzuty (zajęte węzły chłonne pachwinowe);

w każdym ze stopni zaawansowania występują podgrupy, w zależności od stopnia zróżnicowania:

• G1 – dobrze zróżnicowany,
• G2 – średnio zróżnicowany,
• G3 – słabo zróżnicowany.

BADANIA POMOCNICZE: wszystkie, które wykonuje się przed zabiegiem operacyjnym.

DIAGNOSTYKA OBRAZOWA

• zdjęcie klatki piersiowej: najczęstsze umiejscowienie przerzutów w płucach; rzadko (z wyjątkiem zaawansowanej choroby) przerzuty są
• znajdowane w wątrobie i kościach,
• badanie tomografem komputerowym kości, wątroby, śledziony: nie należy do rutynowego postępowania, czasami jednak jest konieczne,
• mammografia (rak endometrium często współistnieje z rakiem sutka),
• wlew kontrastowy (rak endometrium często współistnieje z rakiem okrężnicy), rezonans magnetyczny wskazuje dokładne stopień naciekania mięśniówki, nie zawsze jednak zysk z badania przewyższa jego koszt.
• ultrasonografia przezpochwowa wykazuje pogrubiałe echo endometrium przed wyłyżeczkowaniem, pomagając w ustaleniu rozpoznania

TRYB LECZENIA: leczenie szpitalne, chirurgiczne.

LECZENIE OGÓLNE

• radioterapia ma zastosowanie w zapobieganiu nawrotom raka w kikucie pochwy,
• w razie przerzutów odległych zastosowanie w 30% przypadków ma hormonoterapia oparta na progestagenach; środkami w leczeniu chemioterapeutycznym są cysplatyna (Blastc-lem, Cisplatinum, Platamine) i adriamycyna (Adriamycin, Adriblastin).

ZAPOBIEGANIE

• u młodych kobiet z otyłością lub brakiem owulacji prewencja raka trzonu macicy polega na podawaniu progesteronu w sposób cykliczny w celu zapobieżenia nadmiarowi estrogenów lub na stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych,
• w razie stosowania estrogennej terapii zastępczej pacjentka powinna zawsze nosić wkładkę gestagenną do czasu poddania się zabiegowi wycięcia macicy.