Rak jelita grubego

Nowotwór jelita grubego
Nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka okrężnicy, odbytnicy lub kanału odbytu; gruczolakorak  – najczęstsza postać histologiczna; przeważnie rozwija się na podłożu łagodnego gruczolaka; rozmieszczenie nierównomierne – 38% w części bliższej, a 62% w części dalszej okrężnicy i w odbytnicy. Wyróżniamy:

  • rakowiak  – występuje rzadko; wywodzi się z jelitowych komórek srebrochłonnych; umiejscowiony zazwyczaj w wyrostku robaczkowym lub w odbytnicy; nie daje przerzutów, jeśli nie przekracza 2 cm średnicy,
  • rak płaskonabłonkowy – rzadka postać raka; występuje w kanale odbytu,
  • czerniak złośliwy – występuje rzadko; zazwyczaj ma postać zmiany barwnikowej położonej w pobliżu linii grzebieniastej.

Układ/narząd objęty procesem chorobowym: pokarmowy.

OBJAWY

  • objawy różne w zależności od umiejscowienia,
  • wczesne zmiany są często bezobjawowe,

gruczolakorak prawej potowy okrężnicy:

  • 0 niedokrwistość,
  • 0 bolesność lub wyczuwalny auz w prawym dolnym kwadrancie brzucha, 0 utajona krew w stolcu, 0 zmiana wyglądu stolca (rzadko);

gruczolakorak lewej połowy okrężnicy:

  • zmiana częstości oddawania stolca (zaparcie lub biegunka),
  • stolec zwężony („otówkowaty”),
  • domieszka świeżej, czerwonej krwi w stolcu;

gruczolakorak odbytnicy:

  • krwawienie z odbytu (świeża krew),
  • bolesne parcie na stolec,
  • guz wyczuwalny w badaniu per rectum;

rakowiak:

  • zwykle stwierdzany przypadkowo,
  • gdy umiejscowiony w wyrostku robaczkowym – objawy zapalenia wyrostka,
  • krwawienie z odbytu,
  • kurczowe bóle brzucha,
  • zespół rakowiaka (występuje przy przerzutach do wątroby) – napadowe zaczerwienienie twarzy, kurczowe bóle brzucha, biegunka;

rak płaskonabłonkowy:

  • ból przy oddawaniu stolca, 0 krwawienie z odbytu,
  • guz lub owrzodzenie w kanale odbytu, 0 nie gojąca się szczelina odbytu.


PRZYCZYNY

  • niejasna; istotną rolę odgrywają czynniki zarówno genetyczne, jak i środowiskowe,
  • czynniki środowiskowe – dieta bogata w tłuszcze zwierzęce i uboga w błonnik.


CZYNNIKI RYZYKA

gruczolakorak:

  • 2/3 przypadków – powyżej 50 r.ż.,
  • wrzodziejące zapalenie całego jelita grubego (po 10 latach trwania choroby – 2% rocznie),
  • polipowatość rodzinna,
  • łagodne gruczolaki jelita grubego (typ cewkowy – 3%, kosmkowy – 9-12%),
  • współistniejący rak jelita grubego w innym miejscu (synchroniczny) – 5%,
  • przebyty rak jelita grubego (metachronicz-ny) – 2-5%;

rakowiak:

  • zespół mnogiej gruczolakowatości endo-krynnej (MEA, MEN) – rzadko,
  • rakowiak o innym umiejscowieniu narządowym (w jelicie cienkim, oskrzelach);

rak płaskonabłonkowy:

  • choroba Bowena,
  • choroba Pageta.


ROZPOZNANIE – DIAGNOSTYKA

  • zwężenia jelita (niedokrwienie, choroba Crohna, uchyłkowatość),
  • inne nowotwory (rak gruczołu krokowego, tłuszczak, mięśniak gładkokomórkowy, mięsak, inne),
  • nacieki zapalne i zmiany o innym charakterze (ropień pełzakowy, gruźliczak, guzki krwawnicze),
  • twory na zewnątrz jelita (ropnie, torbiele).


BADANIA LABORATORYJNE

  • dodatni wynik próby na obecność krwi utajonej w kale,
  • niedokrwistość,
  • stężenie kwasu 5-hydroksyindolooctowego (5-HIAA) w moczu – podwyższone w przypadku rakowiaka,
  • stężenie antygenu karcynoembrionalnego w osoczu (CEA).


PATOLOGIA

gruczolakorak:

  • 0może mieć wygląd owrzodzenia, polipa lub nacieku kalafiorowatego; może naciekać otaczające struktury anatomiczne lub szerzy się drogą chłonną lub krwionośną (przerzuty stopnie zaawansowania klinicznego odpowiadają głębokości nacieku,
  • stopień A Dukesa – naciek ograniczony do błony śluzowej lub błony śluzowej i podśluzowej,
  • stopień B1 Dukesa – naciek sięga do warstwy mięśniowej, nie przekracza surowicówki
  • stopień B2 Dukesa – naciek przekracza surowicówkę,
  • stopień C Dukesa – zajęcie regionalnych węzłów chłonnych,
  • stopień D Dukesa – odległe przerzuty ( troba, płuca),

rakowiak:

  • często bywa wielomiejscowy,
  • przerzuty drogą krwionośną i chłonną;

rak płaskonabłonkowy:

  • przeważnie w postaci owrzodzenia,
  • może mieć różne rozmiary,
  • przerzuty do węzłów chłonnych.


TRYB LECZENIA: hospitalizacja.
DIETA: z reguły normalna; u chorych ze stomią może być korzystne unikanie pokarmów wzdymających (takich jak: kapusta, fasola, cebula, alkohol).

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.

---