Rak jajnika

Nowotwór jajnika
Różnorodne nowotwory pochodzące z nabłonka, sznurów płciowych, komórek zrębu, komórek płciowych lub jako przerzuty do jajnika. Zalicza się do nich:
z komórek nabłonkowych:

  • rak surowiczy (nabłonek podobny do jajowodowego);
  • rak śluzotwórczy (nabłonek śluzówki szyjki macicy i przewodu pokarmowego);
  • rak endometrialny (nabłonek endometrialny);
  • rak jasnokomórkowy (śródnercze);
  • guz Brennera (nabłonek płaski typu przejściowego);
  • mięsakorak i rak mieszanokomórkowy mezodermalny;

ze zrębu jajnika:

  • guz z komórek warstwy ziarnistej jajnika;
  • otoczkowiak;
  • guz z komórek Sertolego-Leydiga;
  • obojnaczak;
  • guz z komórek lipidowych;

z gamet:

  • potworniak (dojrzały np. torbiel skórzasta] i niedojrzały);
  • rozrodczak;
  • rak zarodkowy;
  • gonadoblastoma;
  • guz zatoki endodermalnej;
  • nabłoniak kosmówkowy złośliwy;

choroba przerzutowa pochodząca z:

  • sutka;
  • endometrium;
  • chłoniaka;
  • przewodu pokarmowego (guz Krukenberga).

Układ/narząd objęty procesem chorobowym: rozrodczy, endokrynny/metaboliczny.

OBJAWY

  • niecharakterystyczne objawy żołądkowo-jelitowe,
  • wzdęcia brzucha i niestrawność,
  • napięcie brzucha, bolesność, powiększenie obwodu brzucha,
  • okresowe upławy z pochwy,
  • nieregularne krwawienia pochwowe,
  • wodobrzusze,
  • guzowatości w zagłębieniu odbytniczo-macicznym,
  • guzy miednicy,
  • bolesne stosunki,
  • utrata masy ciała.

CZYNNIKI RYZYKA

  • późna pierwsza ciąża (w wieku powyżej 30 lat),
  • obciążony wywiad rodzinny.

ROZPOZNANIE – DIAGNOSTYKA

  • nowotwory przewodu pokarmowego, nowotwory narządu płciowego,
  • zespół nadwrażliwego jelita grubego,
  • zapalenie okrężnicy,
  • niewydolność wątroby z wodobrzuszem,
  • ropień jajowodowo-jajnikowy,
  • włókniaki macicy.

BADANIA LABORATORYJNE
antygen rakowy CA-125 (stężenie prawidłowe: < 35 u.g/ml),
próby wątrobowe w celu wykluczenia choroby wątroby,
antygen karcynoembrionalny (CEA), jeśli podejrzewa się pierwotnego raka przewodu pokarmowego,
gonadotropina kosmówkowa (p-HCG); alfa-fetoproteina (AFP) w guzach pochodzących z pęcherzyka żółtkowego

TRYB LECZENIA

  • hospitalizacja,
  • chirurgiczne pobranie wycinka z guza jest poddawane krytyce; onkolodzy zalecają chemioterapię i/lub radioterapię.


POSTĘPOWANIE CHIRURGICZNE

w nowotworach pochodzenia nabłonkowego:

  • całkowite wycięcie macicy wraz z przydatkami,
  • wycięcie sieci,
  • biopsja łącznie z oceną węzłów chłonnych:

w nowotworach pochodzących z komórek zarodkowych (rzadko występują obustronnie):

  • u młodych pacjentek wycięcie przydatków (zazwyczaj jednostronne, jeśli zajęty jest tylko jeden jajnik),

bardzo przydatne są badania, rozmazy, wymazy itp. z płynu wysiękowego, ze zrostów z otrzewnej, z sieci itp.
DIETA

  • dieta wysokobiałkowa,
  • ocena stężenia białka w surowicy w przypadku objawów wodobrzusza.

ZAPOBIEGANIE

  • profilaktyczne wycięcie jajników jest polecane u kobiet, u których stwierdzono dwukrotnie w rodzinie (u krewnych pierwszego stopnia) raka nabłonkowego jajnika,
  • podkreśla się ochronną rolę antykoncepcji doustnej,
  • badania przesiewowe celem stwierdzenia obecności guzów jajnika z użyciem USG lub oznaczeń antygenu CA-125 są nadal zbyt kosztowne dla publicznej służby zdrowia; wydaje się, że w przypadku raka nabłonkowego ważną rolę odgrywa częstotliwość owulacji; owulacja powoduje, że powierzchniowy nabłonek znajduje się w stanie „przepływu” i to może promowa
  • genetyczne zmiany konieczne do niekontrolowanego wzrostu i zwyrodnienia nowotworowego; zgodnie z tym następujące czynniki odgrywają rolę ochronną:
  • stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych;
  • wielorództwo;
  • późna pierwsza miesiączka;
  • wczesna menopauza;
  • kobiety w okresie przedmenopauzalnym powinno się zachęcać do stosowania doustnych pigułek antykoncepcyjnych; zawarta w nich progestyna może chroni przed powstaniem raka jajnika przez regulowanie apoptozy nabłonka jajnika.

POWIKŁANIA

  • wysięk w opłucnej,
  • obrzęk rzekomośluzakowaty,
  • wodobrzusze,
  • zmiany popromienne po radioterapii lub objawy uboczne po chemioterapii,
  • zaparcia,
  • niedożywienie,
  • zaburzenia elektrolitowe,
  • wytworzenie przetoki.

PRZEBIEG CHOROBY I ROKOWANIE

  • uzależniony od typu histologicznego, stopnia zaawansowania i współistniejących chorób,
  • w stopniu I zaawansowania klinicznego: 5-letnie przeżycie osiąga 80% chorych,
  • w stopniu II zaawansowania klinicznego: 5-letnie przeżycie – 60%,
  • w stopniu III zaawansowania klinicznego (III stopień raka nabłonkowego): 5-letnie przeżycie-15-30%,
  • w stopniu IV zaawansowania klinicznego: 5-letnie przeżycie -10%.

 

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.

---