Pokrzywka

Pokrzywka jest schorzeniem charakteryzującym się występowaniem swędzących bąbli  o porcelano-wobiatym lub czerwonym zabarwieniu. Wykwity najczęściej pojawiają się nagle i również szybko ustępują, bez pozostawienia blizn i przebarwień. Schorzenie może mieć charakter nawrotowy.
Wyróżnia się następujące typy pokrzywki;

1. Pokrzywka ostra – może być wynikiem działania zróżnicowanych bodźców,

• uwalnianie histaminy z mastocytów w wyniku reakcji, w których biorą udział przeciwciała klasy IgE,
• wynik reakcji idiosynkrazji (stosowania wielu leków),
• zmiany zwykle ustępują po upływie kilku godzin;

2. Pokrzywka przewlekła – zmiany utrzymują się powyżej 6 tyg. (30% przypadków); w tej odmianie pokrzywki nie biorą udziału przeciwciała klasy IgE. Wyróżnia się wiele odmian:

• pokrzywka z zimna – ochłodzenie, ponowne ogrzanie, może prowadzić do śmierci (zanurzenie ciała w zimnej wodzie – masywny wysiew histaminy); postać rodzinna przebiegająca z gorączką, dreszczami, bólami stawowymi i mięśniowymi, bólami głowy, limfocytozą,
• pokrzywka cholinergiczna – pokrzywka cieplna: niewielkie bąble o średnicy 5-10 mm pojawiające się w górnych częściach tułowia z powodu przegrzania (np. gorący prysznic),
• pokrzywka wywołana wysiłkiem fizycznym – nadmierny wysiłek fizyczny; objawy jak w pokrzywce cholinergicznej, obrzęk naczynio-ruchowy, utrudnione oddychanie (sapanie), spadek ciśnienia tętniczego krwi; postać często związana ze spożywaniem pokarmów, na które dany pacjent jest uczulony,
• dermografizm – wkrótce po potarciu skóry pojawia się rozszerzenie naczyń krwionośnych, a następnie bąbel o kształcie odpowiadającym działaniu bodźca mechanicznego,
• pokrzywka słoneczna – wynik ekspozycji na promieniowanie słoneczne; występuje kilka odmian w zależności od długości fali świetlnej; większość przypadków wywołana działaniem promieniowania ultrafioletowego; pojawienie się wykwitów następuje w ciągu kilku minut, ustępowanie trwa od 1 do 2 h,
• pokrzywka z ucisku – pojawia się po upływie 4-6 h po przedłużającym się uciśnięciu skóry (odzież z włókien elastycznych, obuwie itp.),
• pokrzywka wywołana kontaktem z wodą – małe bąble pojawiające się po kontakcie z wodą niezależnie od jej temperatury,

3. Pokrzywka idiopatyczna – ostra lub przewlekła.

Główne objawy tego schorzenia to;

• występowanie oddzielne lub łączne z obrzękiem naczynioruchowym,
• może towarzyszyć uogólnionej reakcji anafilaktycznej,
• pojedyncze lub mnogie, uniesione bąble pokrzywkowe,
• intensywny świąd,
• dowolne umiejscowienie na skórze całego ciała,
• zróżnicowana wielkość zmian,
• czasami wykwity się zlewają,
• szybkie pojawienie się zmian, ustępowanie samoistne przed upływem 48 h.

Do przyczyn pojawienia się pokrzywki zalicza się masywny wysiew histaminy w obrębie powierzchownych warstw skóry, reakcja na leki, aspiryna i niesteroidowe leki przeciwzapalne, alergie różnego typu, reakcje w wyniku transfuzji, zakażenia: bakteryjne, wirusowe, grzybicze, robaczyce, kolagenozy, działanie czynników fizykalnych, stres emocjonalny czy autoprzeciwciała prowadzące do uwalniania histaminy znajdowano w niektórych przypadkach przewlekłej pokrzywki idiopatycznej.

Badania laboratoryjne dają możliwość znalezienia przyczyny w 10-25% przypadków o przebiegu przewlekłym. Czasem wykrywane są reakcje polekowe i pokarmowe, w tym celu wprowadza się dietę eliminacyjną w celu określenia czynnika wywołującego zmiany skórne. Przeprowadza się testy z alergenami wziewnymi – testy skórne, test RAST. Przy pokrzywce idiopatycznej, której czas trwania wynosi ponad 6 tyg. wskazane jest wykonanie morfologii z razmazem, OB, badania moczu, oznaczenie przeciwciał przeciwjądrowych (ANA).

W diecie konieczne jest unikanie pokarmów, które mogą prowokować wysiewy pokrzywki.

W wieku dziecięcym częstsze jest występowanie pokrzywki ostrej. Natomiast wśród osób w wieku podeszłym prawdopodobieństwo występowania pokrzywki maleje.