Odra

odra

Odra to ostra choroba wirusowa występująca epidemicznie, przebiegająca typowo z czerwoną, plamisto-grudkową wysypką, pojawiającą się początkowo za uszami i rozprzestrzeniającą się następnie w dół po tułowiu i kończynach. Wystąpienie wysypki poprzedza zazwyczaj kaszel, nieżyt nosa, zapalenie spojówek oraz patognomoniczne wykwity na błonie śluzowej jamy ustnej.

Okres wylęgania się choroby trwa ok. 12 dni od zakażenia do wystąpienia objawów. Średnio upływa ok. 14 dni do pojawienia się wysypki, może to być jednak równie dobrze 7-18 dni. Chorzy zarażają od 1-2 dni przed wystąpieniem pierwszych objawów do 4 dni od wystąpienia wysypki, natomiast chorzy z obniżoną odpornością są zaraźliwi przez cały czas trwania choroby. Na 1-3 dni przed wysypką pojawia się ostry, metaliczny kaszel, nieżyt nosa, zapalenie spojówek, gorączka, złe samopoczucie, światłowstręt oraz wykwity na błonie śluzowej jamy ustnej – plamki Koplika. Są to małe, białawe plamki na śluzówce warg i policzków, ich liczba gwałtownie rośnie, po czym zlewają się ze sobą. Błona śluzowa pod plamkami jest żywo czerwona i ziarnista. Plamki pojawiają się 2 dni przed wysypką i znikają w ciągu 3 dni od jej wystąpienia.
Wysypka zaczyna się za uszami na linii włosów i rozprzestrzenia się odśrodkowo – od głowy w kierunku stóp. Jest to czerwona, blednąca wysypka plamisto-grudkowa. Początkowo oddzielne wykwity zaczynają się zlewać, ten proces jest bardziej wyraźny w górnej części ciała. Odra o bardzo łagodnym przebiegu u osób częściowo odpornych, występuje w razie wcześniejszego podania gammaglobulin, przejścia przeciwciał przeciw odrze przez łożysko, szczepienia niepełnowartościową, żywą szczepionką.

Odra atypowa stanowi większość przypadków i wywołuje ją dziki szczep wirusa odry u osób uodparnianych w przeszłości szczepionką zawierającą zabite wirusy odry. Wysypka rozpoczyna się na obwodzie i rozprzestrzenia się dośrodkowo, wykwity często są wybroczynowe, występuje plamica lub pokrzywka, we wszystkich przypadkach zajęte są płuca. W ostatnim czasie częstość występowania odry atypowej maleje.

Przyczyną choroby jest zakażenie wirusem odry z rodziny paramiksowirusów. A czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania jest brak szczepień.

Klasyczna odra może być podejrzewana przy jakiejkolwiek czerwonawej wysypce plamisto-grudkowej.
Może zostać mylnie stwierdzona przy wysypkach wtórnych po zażyciu leków, pomylona z różyczką, rumieniem zakaźnym, rumieniem nagłym czy zakażeniem enterowirusowym.
Odra atopowa może zostać mylnie stwierdzona i pomylona z takimi chorobami jak gorączka plamista Gór Skalistych, wysypki polekowe, plamica w reakcjach anafilaktycznych oraz zakażenie Mycoplasma pneumoniae.
W badaniach laboratoryjnych przeprowadza się izolację wirusa w hodowlach tkankowych, obserwuje się wykrycie antygenu odrowego w złuszczonych komórkach metodą immunofluorescencyjną. Stwierdza się swoiste dla odry przeciwciała z klasy IgM lub znamienny wzrost miana przeciwciał między ostrym okresem choroby a okresem rekonwalescencji.

Aby zapobiec rozwojowi choroby należałoby się zaszczepić do 72 h po kontakcie z wirusem. Immunoglobulina ludzka podana w ciągu 6 dni od kontaktu zapobiega zakażeniu lub łagodzi jego przebieg. Odporność można nabyć poprzez szczepionkę monowalentną lub skojarzoną ze świnką i różyczką, tj. odra ze świnką (MR), odra ze świnką i różyczką (MMR). Zawiera szczep Mortaten.

Konieczne jest szczepienie podstawowe w dwóch dawkach szczepionki. Podczas epidemii odry niemowlętom w wieku powyżej 6 miesiąca można podać szczepionkę monowalentna. Dzieci te muszą być następnie zaszczepione szczepionką MMR zgodnie z zaleceniami.

Reakcje niepożądane związane ze szczepieniem (występują u 5-15% szczepionych), i jest to zazwyczaj gorączka na 7-12 dni później, zwiewne wysypki u 5% szczepionych, drgawki – najprawdopodobniej gorączkowe.

Powikłaniem odry może być zapalenie ucha środkowego, zapalenie krtani i tchawicy, odoskrzelowe zapalenie płuc – wirusowe lub bakteryjne, zapalenie mózgu, zmiany krwotoczne na powierzchni skóry i jelit, plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia oraz podostre stwardniające zapalenie mózgu -wtórne w stosunku do przewlekłego zakażenia w następstwie przechorowania odry. Obecnie zniknęło wskutek masowych szczepień.

U niemowląt powikłania występują częściej niż u dzieci starszych, a zakażenie w czasie ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania i obumarcia płodu.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.

---