Niedobór witamin
Niedobory witamin są to zespoły niedoboru witamin, rozwijają się powoli i trudno je rozpoznać. Niedobory wielowitaminowe występują zazwyczaj częściej niż niedobór jednej danej witaminy.
Jak powszechnie wiadomo, witaminy dzieli się na dwie podstawowe grupy;
rozpuszczalne w tłuszczach;
- witamina A,
- Witamina D,
- witamina E,
- witamina K,
rozpuszczalne w wodzie;
- witamina C,
- witamina B1,
- witamina B2,
- witamina B3,
- witamina B5,
- witamina B6,
- Witamina B7,
- witamina B9/B11,
- witamina B13,
- witamina B12,
- witamina B15,
- witamina P,
- witamina PP,
- witamina F,
- witamina H.
Niedobór poszczególnych witamin daje różne objawy, niektóre dolegliwości pojawiają się wcześniej, inne później. W zależności od niedoboru przykładowej witaminy, obserwuje się następujące skutki uboczne;
- witamina A – ślepota nocna, nadmierne rogowacenie naskórka, kseroftalmia; opóźnienie wzrostu, utrata apetytu i niedokrwistość u dzieci; plamy Bitota (powierzchowne, piankowate zmiany na spojówkach gałkowych w obrębie szpary powiekowej);
- witamina B – choroba beri-beri u dorosłych oraz postać niemowlęca choroby, zespół Wernickego-Korsakowa, który może zakończyć się śmiercią;
- witamina B2 – zapalenie kątów ust, unaczynienie rogówki, niedowidzenie, zajady, łojotokowe zapalenie skóry; w czasie ciąży – zaburzenia rozwoju szkieletu płodu, takie jak skrócenie kości, zaburzony proces wzrastania;
- witamina B6 – napady drgawek u niemowląt, niedokrwistości, neuropatie, łojotokowe zmiany na skórze;
- witamina B12 – neuropatia obwodowa, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość złośliwa, niektóre zespoły zaburzeń psychicznych;
- witamina C - szkorbut, czyli rozchwianie zębów, zapalenie dziąseł i krwawienia;
- witamina D – krzywica, osteomalacja;
- witamina E – hemoliza czerwonych ciałek krwi, wydalanie kreatyny z moczem, odkładanie się ceroidu w mięśniach.
Niedoborom witamin sprzyja przede wszystkim alkoholizm, upośledzone wchłanianie, przewlekłe spożywanie pokarmów zawierających za mało białka, wiek niemowlęcy i podeszły, niższy status społeczno-ekonomiczny, nadużywanie środków przeczyszczających, pasożyty jelitowe, nadużywanie leków, dziwaczne upodobania i praktyki żywieniowe, itd.
Podobnie jak objawy, rozpoznanie i diagnostyka danego przypadku, również zależą od danego rodzaju witaminy.
W razie niedoborów witamin w diecie, powinno się danej osobie zapewnić poradę na temat tego, jak przygotowywać posiłki i z jakich produktów, aby zniwelować istniejące braki. Należy podkreślić szczególnie konieczność rezygnacji z napojów alkoholowych.
W przypadku, kiedy czynniki społeczno-ekonomiczne przyczyniają się do stosowania niedoborowej diety, należy daną osobę skierować do właściwego biura pomocy społecznej. Wskazany jest nacisk na zastosowanie się do zaleceń dotyczących suplementacji witaminowej oraz pomoc w zerwaniu z nałogiem picia alkoholu i palenia papierosów.
