
Moczówka prosta to zaburzenie równowagi wodnej organizmu spowodowane zmniejszonym wydzielaniem wazopresyny lub brakiem wrażliwości na jej działanie; niedostateczne wydzielanie wazopresyny może być wynikiem utraty neuronów tworzących nerwową część przysadki mózgowiej (tylny płat przysadki) ich czynności, brak wrażliwości na wazopresynę – zaburzenie funkcji cewek nerkowych, którego skutkiem jest niezdolność do zwrotnego wchłaniania wody zależnego od wazopresyny, nadmierne przyjmowanie płynów (pierwotna polidypsja) – zwykle o podłożu czynnościowym.
OBJAWY
- pragnienie i nadmierne przyjmowanie płynów,
- wielomocz,
- nokturia,
- odwodnienie,
- ból głowy,
- zaburzenia widzenia.
PRZYCZYNY
- niedostateczne wydzielanie wazopresyny;
- przyczyną tej nieprawidłowości mogą być różne procesy: guzy (czaszko-gardlak, chłoniak, przerzuty nowotworowe), stany zapalne (zapalenie opon mózgowych, mózgu), uraz, ziarniniaki (sarkoidoza, histiocytoza) lub zaburzenia naczyniowe; niektóre postacie moczówki określa się jako idiopatyczne lub rodzinne,
- nadmierne przyjmowanie płynów (psychogenne),
- brak wrażliwości na wazopresynę: genetycznie uwarunkowany defekt resorpcji wody w cewkach nerkowych (cewki zbiorcze),
- leki: lit, demeklocyklina, winkrystyna, amfoterycyna B i metoksyfluran mogą powodować nerkopochodna moczówkę prostą.
ZAPOBIEGANIE: unikać sytuacji, w których dochodzi do znacznej utraty wody; w celu zaspokojenia pragnienia przyjmować płyny bez ograniczeń.
POWIKŁANIA
- poszerzenie dróg moczowych (prawdopodobnie spowodowane dużą objętością moczu),
- należy przewidywać powikłania pierwotnej przyczyny moczówki (guz, histiocytoza itd.),
- w moczówce nerkopochodnej u niektórych pacjentów obserwuje się niedorozwój umysłowy (przyczyna nieznana),
- subnormalna szybkość wzrostu.
PRZEBIEG CHOROBY I ROKOWANIE
- choroba jest długotrwała, choć w niektórych przypadkach moczówki pourazowej lub spowodowanej guzem obserwuje się trwałą remisję,
- rokowanie w samej moczówce prostej jest dobre i zależy od jej przyczyny,
- choroba nie leczona prowadzi do stanów splątania i śpiączki wskutek odwodnienia.
CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE
- infekcje (np. zapalenie mózgu, gruźlica, kiła),
- guzy,
- ksantomatoza,
- odmiedniczkowe zapalenie nerek,
- skrobiawica nerek,
- utrata potasu,
-
- niedokrwistość sierpowatokrwinkowa,
- przewlekła hiperkalcemia,
- zespół Wolframa (DIDMOAD).
WPŁYW WIEKU
- wiek dziecięcy: moczówka nerkopochodna, ujawnia się zwykle w okresie niemowlęcym,
- wiek podeszły: nieznany,