Migrena
Migrena jest napadowym, zwykle jednostronnym, silnym bólem głowy, który trwa 2-72 h, towarzyszą mu zazwyczaj zaburzenia żołądkowo-jelitowe, objawy wzrokowe lub inne zaburzenia z układu nerwowego. W okresach pomiędzy napadami bólu nie występują żadne objawy chorobowe. Częstotliwość napadów jest różna, od jednego tygodniowo do jednego w roku lub nawet rzadziej. Według międzynarodowej klasyfikacji bólów głowy rozróżnia się 7 podtypów migreny, w zależności od zespołu stwierdzanych objawów:
- bez aury – migrena zwykła,
- z aurą – migrena klasyczna - przed wystąpieniem bólu głowy pojawiają się typowe u określonego pacjenta objawy prodromalne. Mogą to być konkretne objawy neurologiczne lub nieswoiste zmiany nastroju. Do rzadkich postaci należy „migrena połowiczoporaźna” – z aurą w postaci przemijającego niedowładu połowiczego oraz parestezji,
- migrena podstawna – z aurą mieszanych objawów wskazujących na niedokrwienie pnia mózgu,
- okoporaźna – niedowład nerwu okoruchowego homolateralnie z towarzyszącym bólem głowy,
- siatkówkowa – w trakcie bólu głowy występują objawy niedokrwienia siatkówki,
- migrena cykliczna wieku dziecięcego – nawracające epizody takich objawów, jak wymioty, bóle brzucha, zawroty głowy, którym towarzyszą bóle głowy o niewielkim nasileniu
- powikłania migreny – stan migrenowy, gdy napad nie ustępuje samoistnie. Opisywano również przypadki wystąpienia zawału mózgu podczas napadu migreny.
Objawy po których można odróżnić migrenę od zwykłego bólu głowy są następujące;
- aura zwiastująca ból pojawia się na kilkanaście do kilkudziesięciu minut przed napadem migreny klasycznej,
- zaburzenia wzrokowe, światłowstręt,
- objawy z ośrodkowego układu nerwowego,
- zaburzenia z narządów zmysłów,
- objawy psychiczne,
- ból głowy: czasem jednostronny, silny, pulsujący, nasilający się przy ruchach,
- nudności, wymioty, biegunka,
- tkliwość czepca,
- uczucie pustki w głowie, zawroty głowy, omdlenia.
Przyczyn bólów migrenowych jest wiele, do głównych zalicza się;
- zaburzenia metabolizmu serotoniny,
- zaburzenia regionalnego przepływu mózgowego,
- rozszerzenie tętnic zewnątrz-czaszkowych,
- poszczególne napady mogą być prowokowane przez niektóre pokarmy lub alkohol,
- zbyt długie przerwy między posiłkami,
- stadia cyklu miesiączkowego,
- doustna antykoncepcja,
- zmęczenie lub zbyt długi sen,
- zbyt silne lub migoczące oświetlenie,
- stres lub odprężenie po stresie.
Ryzyko pojawienia się migreny zwiększają przypadki migreny w rodzinie, płeć żeńska, młody wiek, stwierdzone w wywiadzie nawracające bóle brzucha, wymioty, choroba lokomocyjna, wybrane pokarmy, alkohol, opuszczanie posiłków, miesiączka, nadmiar snu, zmęczenie, obciążenie emocjonalne oraz niektóre leki.
Profilaktyka migreny obejmuje unikanie czynników prowokujących napady migrenowe. Kiedy częstotliwość lub ciężkość napadów znacznie utrudnia pacjentowi życie codzienne, warto wprowadzić stałe leczenie zapobiegawcze. Konieczna jest przy tym systematyczna obserwacja pacjenta pod kątem skuteczności leczenia i ewentualnych objawów ubocznych.
Powikłania po napadach migreny należą do rzadkości. Jednakże warto wspomnieć stanie migrenowym, tj. napadzie trwającym powyżej 72 h, który prowadzi do odwodnienia, jałowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, wyczerpania. Rzadko spotyka się incydenty ogniskowego niedokrwienia mózgu. Zdarzają się jatrogenne skutki leczenia, m.in. uzależnienie od leków. Należy też uwzględnić możliwe objawy uboczne stosowanej terapii.
Z wiekiem zazwyczaj następuje złagodzenie charakteru i ciężkości napadów oraz zmniejszenie się ich częstości. Większość napadów kończy się przed upływem 72 h.
Terapia bardzo często obejmuje ucisk tętnicy skroniowej po stronie bólu, zastosowanie zimnego okładu na okolicę skroni, oka i potylic po stronie bólu. Osoba cierpiąca na migrenę powinna leżenie nieruchomo, zminimalizować należy natężenie światła, hałasów i zapachów w jej otoczeniu.
UWAGA : większość pacjentów nie zgłasza się do lekarza i radzi sobie z napadem sposobami domowymi.
W diecie warto unikać pokarmów, które mogą prowokować napad migreny.
