
Migrena to inaczej napadowy, zwykle jednostronny silny ból głowy trwający 2-72 h, któremu często towarzyszą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, objawy wzrokowe lub inne zaburzenia z układu nerwowego; w okresach pomiędzy napadami migreny nie występują żadne objawy chorobowe; częstotliwość napadów jest różna: od jednego tygodniowo do jednego w roku lub nawet rzadziej; według międzynarodowej klasyfikacji bólów głowy (1988) rozróżnia się 7 podtypów migreny, w zależności od zespołu stwierdzanych objawów:
- bez aury – migrena zwykła, stanowi około 80% przypadków,
- z aurą – migrena klasyczna (prawie 20% przypadków); przed wystąpieniem bólu głowy pojawiają się typowe u określonego pacjenta objawy prodromalne; objawy auty są zróżnicowane: mogą to być konkretne objawy neurologiczne, takie jak mroczek centralny lub nieswoiste zmiany nastroju; do rzadkich postaci należy „migrena połowiczoporaźna” – z aurą w postaci przemijającego niedowładu połowiczego i/lub parestezji,
- migrena podstawna (migrena Bickerstaffa) – z aurą mieszanych objawów wskazujących na niedokrwienie pnia mózgu,
- okoporaźna (rzadka postać) – niedowład nerwu okoruchowego homolateralnie z towarzyszącym bólem głowy,
- siatkówkowa (rzadka postać) – w trakcie bólu głowy występują objawy niedokrwienia siatkówki,
- migrena cykliczna wieku dziecięcego – ekwiwalenty migreny u dzieci; nawracające epizody takich objawów, jak wymioty, bóle brzucha, zawroty głowy, którym towarzyszą bóle głowy o niewielkim nasileniu
- powikłania migreny (bardzo rzadkie) – stan migrenowy, gdy napad nie ustępuje samoistnie; opisywano również przypadki wystąpienia zawału mózgu podczas napadu migreny.
OBJAWY
- aura zwiastująca ból głowy pojawia się zwy kle kilkanaście do kilkudziesięciu minut przed napadem migreny klasycznej,
- zaburzenia wzrokowe (błyski świetlne, ubytki w polu widzenia, mroczki, iluzje, zygzaki świetlne, omamy),
- objawy z o.u.n. (parestezje, afazja, niedowład połowiczy mięśni twarzy i/lub kończyn, objawy oczne i inne),
- zaburzenia z narządów zmysłów: widzenia (światłowstręt), smaku, węchu, słuchu,
- objawy psychiczne,
- ból głowy: jednostronny (< 30% obustronny), silny, pulsujący, nasilający się przy ruchach,
- nudności (87%), wymioty (56%), biegunka (16%),
- światłowstręt (82%),
- tkliwość czepca (65%),
- uczucie pustki w głowie (72%), zawroty głowy (33%), omdlenia (10%),
- parestezje wokół ust,
- inne (bladość powłok, gorączka, zaczerwienienie twarzy, wielomocz).
PRZYCZYNY
- zaburzenia metabolizmu serotoniny,
- zaburzenia regionalnego przepływu mózgowego, 0 rozszerzenie tętnic zewnątrz-czaszkowych;
- poszczególne napady mogą być prowokowane przez: niektóre pokarmy (czekoladę, sery, wędzone mięso) lub alkohol (czerwone wino),
- zbyt długie przerwy między posiłkami,
- stadia cyklu miesiączkowego,
- doustne środki antykoncepcyjne,
- zmęczenie lub zbyt długi sen,
- zbyt silne lub migoczące oświetlenie,
- stres lub odprężenie po stresie („migrena weekendowa”).
CZYNNIKI RYZYKA
- przypadki migreny w rodzinie,
- płeć żeńska,
- młody wiek,
- stwierdzone w wywiadzie nawracające bóle brzucha, wymioty, choroba lokomocyjna
- w dzieciństwie,
- wybrane pokarmy, alkohol, opuszczanie posiłków, miesiączka, nadmiar snu, zmęczenie, obciążenie emocjonalne,
- leki (hormony, leki rozszerzające naczynia).
ZAPOBIEGANIE
- unikanie czynników prowokujących napad migreny,
- leczenie profilaktyczne: w razie gdy częstotliwość lub ciężkość napadów znacznie utrudniają pacjentowi życie codzienne, warto wprowadzić stałe leczenie zapobiegawcze; konieczna jest przy tym systematyczna obserwacja pacjenta pod kątem skuteczności leczenia
- i ewentualnych objawów ubocznych;
POWIKŁANIA
- do rzadkości należy stan migrenowy, tj. napad trwający powyżej 72 h, prowadzący do odwodnienia, jałowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, wyczerpania,
- rzadko – incydenty ogniskowego niedokrwienia mózgu,
- jatrogenne skutki leczenia, m.in. uzależnienie od leków; należy też uwzględnić możliwe objawy uboczne stosowanego leczenia.
PRZEBIEG CHOROBY I ROKOWANIE
- z wiekiem – złagodzenie charakteru i ciężkości napadów oraz zmniejszenie się ich częstości,
- większość napadów kończy się przed upływem 72 h.
WPŁYW WIEKU
- wiek dziecięcy: dominującym objawem mogą być wówczas bóle brzucha i wymioty występu-jące cyklicznie, wiek podeszły:
- bardzo rzadko po 40 r.ż. pojawiają się tzw. ekwiwalenty migrenowe – okresowe zaburzenia neurologiczne z towarzyszącym bólem głowy lub bez niego; bierze się pod uwagę ich związek z przemijającą niepamięcią ogólną ,
- późny początek migreny lub ekwiwalentów migrenowych wymaga podjęcia diagnostyki pod kątem organicznego uszkodzenia układu nerwowego,
LECZENIE – TRYB LECZENIA: ambulatoryjny z wyjątkiem przypadków stanu migrenowego.
LECZENIE OGÓLNE
- ucisk tętnicy skroniowej po stronie bólu,
- zimny okład na okolicę skroni, oka i potylic po stronie bólu,
- leżenie nieruchomo; poduszka o przekroju trójkątnym podpierająca głowę i szyję,
- zminimalizowanie natężenia światła, hałasów
- i zapachów w otoczeniu chorego (zwłaszcza zapachów kuchennych i dymu papierosowego),
- uwaga: większość pacjentów nie zgłasza się do lekarza i radzi sobie z napadem sposobami domowymi.
DIETA: unikanie pokarmów, które mogą prowokować napad migreny.
Zalecana suplementacja produktami CaliVita:
Dodatkowo: