Liszaj płaski
Liszaj płaski jest schorzeniem o charakterze zapalnym i dotyczy skóry i błon śluzowych. Wykwitem podstawowym jest wieloboczna grudka o zabarwieniu sinawym, wykazująca mlecznobiałą opalescencję powierzchni. Zmianom skórnym towarzyszy świąd o zróżnicowanym nasileniu. Zmiany błon śluzowych mają postać ogniskowych, niekiedy drzewkowato rozgałęziających się zmleczeń śluzówki.
Podstawowe objawy liszaja płaskiego to;
- świąd, wykwity grudkowe, kolor zmian: sinawy,
- w wykwitach dłużej utrzymujących się można zaobserwować obecność siateczki Wickhama,
- ułożenie zmian: ogniskowo, Unijnie lub w sposób rozsiany,
- często stwierdza się powstawanie na skórze świeżych wykwitów, wzdłuż linii zadrapania,
- umiejscowienie: na skórze powierzchni zgięciowych nadgarstków i przedramion, żołędzi prącia, grzbietach stóp, w pachwinach, okolicy krzyżowej, podudziach, skórze owłosionej głowy, na nogach kończynach dolnych, na skórze tułowia oraz na błonach śluzowych,
- zmiany śluzówkowe u 20-40% pacjentów z liszajem płaskim,
- mlecznobiałe ogniska rozgałęziające się drzewkowato,
- wykwity o charakterze pęcherzowym lub nadżerkowym,
- dolegliwości bólowe.
objawy ze strony włosów i paznokci:
- bliznowacenie skóry owłosionej głowy ze zniszczeniem mieszków włosowych prowadzi do trwałego, niekiedy całkowitego wyłysienia,
- może występować podłużne pobruzdowanie płytki paznokciowej oraz częściowe lub całkowite uszkodzenie łożyska paznokcia.
Przyczyny występowania liszaja płaskiego są nieznane, prawdopodobnie związane są z zaburzeniami immunologicznymi. Obserwuje się wysiewy zmian chorobowych po silnych przeżyciach psychicznych.
Do czynników predysponujących do pojawienia się choroby zalicza się leki, substancje chemiczne, reakcję przeszczepu przeciwko biorcy, toczeń rumieniowaty oraz zespoły nakładania się chorób – toczeń rumieniowaty/liszaj płaski.
Osoba u której wystąpił liszaj płaski powinna zmniejszyć narażenie na stres.
Powikłaniem pochorobowym może być łysienie, uszkodzenie płytek paznokciowych oraz rak kolczystokomórkowy w obrębie jamy ustnej.
Zmiany chorobowe mogą samoistnie ustąpić po upływie kilku tygodni. Istnieje możliwość nawrotu choroby pod wpływem stresu emocjonalnego. Nawroty występują w 12-20% przypadków, zwłaszcza u pacjentów ze zmianami skórnymi o charakterze uogólnionym.
Wraz z liszajem płaskim może występować liszaj lśniący, łysienie, miastenia, toczeń rumieniowaty, marskość żółciowa wątroby, bielactwo, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, reakcja przeszczep przeciw gospodarzowi, twardzina ograniczona oraz liszaj stwardnieniowy i zanikowy oraz wirusowe zapalenie wątroby typu C.
