
Lęk to powszechnie występujące, ostre lub przewlekłe odczucie obawy z towarzyszącymi objawami somatycznymi; wyróżnia następujące rodzaje zaburzeń lękowych:
- ostry lęk sytuacyjny: reakcja na bieżące wydarzenie mające charakter urazu; objawy zwykle przemijające,
- zaburzenie przystosowania z nastrojem lękowym: utrzymująca się reakcja dezadaptacyjna wywołana przez stres psychospołeczny, trwająca do 6 miesięcy,
- uogólnione zaburzenie lękowe: ciągły lęk bezprzedmiotowy lub zaburzenie przystosowania z nastrojem lękowym oraz wyraźne przejawy niepokoju ruchowego, objawy wegetatywne i nadpobudliwość, trwające ponad 6 miesięcy,
- zaburzenie paniczne: nawracające nieprzewidziane ataki lęku, z których przynajmniej jeden jest związany z utrzymującą się obawą przed następnymi atakami i ich skutkami (utratą kontroli własnego zachowania, atakiem serca) lub z istotną zmianą zachowania związaną z atakiem; często prowadzi do agorafobii,
- zaburzenie stresowe pourazowe: nawracające ponowne przeżywanie dramatycznego wydarzenia lub koszmarne sny na jego temat u osób, które takie wydarzenie przeżyły, często z towarzyszącymi objawami wegetatywnymi,
- fobie: intensywny nawracający lęk przed przedmiotem lub sytuacją (fobia prosta)albo przed kompromitacją publiczną (fobia społeczna) oraz unikanie przedmiotów i sytuacji wywołujących ten lęk,
- zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne: utrzymujące się nie chciane i przeszkadzające myśli oraz nawracające wzorce zachowania (np. mycie rąk), które zakłócają życie codzienne.
Układ/narząd (objęty procesem chorobowym): nerwowy.
OBJAWY
- wzorzec zależy od rodzaju zaburzeń lękowych; nie wszystkie wymienione niżej objawy występują w każdym przypadku:
- niezgodny z sytuacją lub nadmierny lęk czy obawy,
- poczucie grożącej katastrofy,
- wzmożone napięcie emocjonalne,
- labilność emocjonalna,
- tachykardia, kołatanie serca,
- hiperwentylacja, duszność,
- chwiejne nadciśnienie tętnicze,
- wzdychanie,
- nudności lub inne dolegliwości brzuszne,
- parestezje,
- wzmożone pocenie się,
- zawroty głowy lub omdlenie,
- zaczerwienienie twarzy,
- wzmożone napięcie mięśniowe,
- drżenia mięśniowe,
- niepokój,
- uczucie ucisku i zaciskania w klatce piersiowej (angina rzekoma),
- ból głowy, ból pleców, kurcze mięśni.
PRZYCZYNY
- zaburzenie paniczne i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne są związane z czynnikami genetycznymi,
- zaburzenia lękowe często są wyzwalane przez stresory psychospołeczne, które mogą powodować ujawnienie się skłonności genetycznej,
- czynnikiem pośredniczącym są nieprawidłowości układów przekaźników nerwowych (serotoniny, noradrenaliny i kwasu gamma-aminomasłowego [GABA]).
CZYNNIKI RYZYKA
- problemy socjalne i finansowe,
- choroba somatyczna,
- dodatni wywiad rodzinny,
- brak oparcia społecznego
ROZPOZNANIE – DIAGNOSTYKA
układ krążenia:
- niedokrwienna choroba serca,
- wada zastawkowa serca,
- kardiomiopatie,
- zapalenie mięśnia sercowego,
- zaburzenia rytmu,
- wypadanie płatka zastawki mitralnej i padki o nasilonych objawach przebiegają burzeniem panicznym);
układ oddechowy:
- dychawica oskrzelowa,
- rozedma,
- zator płuca,
- zespół Hammana-Richa,
- twardzina;
- przemijająca niewydolność krążenia,
- psychomotoryczne napady padaczkowe
- drżenie samoistne;
przemiana materii i wydzielanie wewnętrzne
- nadczynność tarczycy,
- guz chromochłonny nadnerczy (phae chromocytoma), 0 niedoczynność nadnerczy, 0 zespół Cushinga, 0 hipokaliemia, hipoglikemia, 0 nadczynność przytarczyc,
zaburzenia odżywiania:
- niedobór tiaminy, pirydoksyny lub kw foliowego, 0 niedokrwistość z niedoboru żelaza;
zatrucia:
- kofeina,
- alkohol etylowy, 0 kokaina,
- sympatykomimetyki, 0 amfetamina i pochodne;
- odstawienie: alkoholu etylowego, środków uspokajających i nasennych
inne:
- depresja 0 miastenia,
- chwiejne nadciśnienie tętnicze,
- migrenowe bóle głowy,
- zespół jelita drażliwego
LECZENIE – TRYB LECZENIA: ambulatoryjny.
LECZENIE OGÓLNE
- postępowanie powinno się opierać na wnikliwym zebraniu wywiadu oraz ustaleniu etiologii i rodzaju zaburzenia lękowego,
- rozpoznanie współistniejącego nadużywania środków psychoaktywnych,
- psychoterapia równolegle z leczeniem farmakologicznym,
- program regularnych ćwiczeń gimnastycznych,
- biologiczne sprzężenie zwrotne (biofeedbacty w wybranych przypadkach,
- szereg kontrolnych wizyt ambulatoryjnych,
- po wykluczeniu u pacjenta chorób somatycznych należy poinformować go o tym.
Zalecana suplementacja produktami CaliVita: