Kamica nerkowa
Kamica nerkowa może występować na każdym poziomie dróg moczowych i stanowi częstą przyczynę bólu, zakażenia i utrudnionego odpływu moczu. Patogeneza choroby jest wieloczynnikowa. Kamienie pierwotnie powstają w proksymalnym odcinku dróg moczowych, a następnie przedostają się poniżej. W moczowodzie zatrzymują się zwykle na wysokości miejsc: w złączu moczowodowo-miedniczkowym, w miejscu, gdzie moczowód mija naczynia biodrowe, oraz w miejscu przejścia moczowodu do pęcherza moczowego.
Wyróżnia się podstawowe typy kamieni nerkowych:
- wapniowe,
- z kwasu moczowego,
- cystynowe,
- struwitowe.
Główne objawy towarzyszące kamicy nerkowej to;
- ból w okolicy lędźwiowej i kolka nerkowa – bardzo silny ból, który się nasila i ustępuje,
- ból może promieniować do pachwiny, jąder, okolicy nadłonowej, warg sromowych,
- przebieg może być bezobjawowy,
- krwiomocz, dyzuria, częstomocz,
- tachykardia, obfite poty,
- dreszcze i gorączka w razie zakażenia spowodowanego utrudnieniem odpływu moczu,
- nadciśnienie tętnicze spowodowane bólem,
- objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, wzdęcie, ostry brzuch,
- bolesność kąta żebrowo-kręgowego,
- bezobjawowe kamienie można wykryć na zdjęciach RTG jamy brzusznej wykonanych z innego powodu.
Do przyczyn kamicy nerkowej zalicza się zwiększone wysycenie moczu solami kamieniotwórczymi, tworzenie się kryształków , nadczynność przytarczyc, nadmierne wytwarzanie kwasu moczowego, kwaśnego pH moczu, wrodzony defekt transportu aminokwasów, zwykle w przebiegu zakażenia bakteriami rozkładającymi mocznik.
Czynniki predysponujące do wystąpienia choroby dzieli się na 2 grupy;
- wewnętrzne – kwasica cewkowa, cystynuria, defekty genetyczne,
- zewnętrzne – geograficzne, klimatyczne, sezonowe, małe spożycie płynów, dieta bogata w białko zwierzęce, siedzący tryb życia.
W badaniach laboratoryjnych stwierdza się cechy zakażenia w morfologii krwi z rozmazem. Wykonuje się badania na stężenie mocznika, kreatyniny, posiew moczu i antybiogram, poziom stężenia wapnia, fosforanów i kwasu moczowego, jeżeli problem nawraca. Przeprowadza się również ogólne badanie moczu.
W diecie należy ograniczyć tłuszcze zwierzęce, zwiększyć ilość błonnika, zwiększona powinna być ilość przyjmowanych płynów, tak aby wydalanie moczu przekraczało 3000 ml/dobę. Pozostałe ograniczenia dietetyczne zależą od rodzaju tworzącego się kamienia.
Aby zapobiec ponownemu odłożeniu się złogów należy przestrzegać ograniczenia dietetyczne i pić zalecaną ilość płynów.
Do powikłań mogących mieć miejsce przy tego rodzaju schorzeniu zalicza się całkowite zablokowanie odpływu moczu, wodonercze, niewydolność nerek związaną szczególnie z kamieniami struwitowymi. Możliwe jest także powstawanie siniaków w skórze, krwiak w torebce nerki, hematuria oraz nadciśnienie.
Najczęściej chory po „urodzeniu” lub chirurgicznym usunięciu kamienia całkowicie wraca do zdrowia, jednakże nawroty kamicy są częste, nawet do 50% w ciągu 5 lat.
Wraz z kamicą nerkową może występować nadczynność przytarczyc, dna moczanowa, cystynuria, zakażenie, choroba Crohna i Leśniowskiego, nadużywanie środków przeczyszczających, zaburzenie mieloproliferacyjne, kwasica kanalikowo-nerkowa typu I, zespół mleczno-alkaliczny oraz pęcherz neurogenny.
U dzieci kamica występuje rzadko, natomiast w wieku podeszłym możliwe jest wystąpienie powikłań pochorobowych.
