Hemoroidy są schorzeniem dotyczącym rozszerzenia żylnych splotów okolicy odbytu, ujawniają się zazwyczaj w formie łatwo krwawiących guzków. Dolegliwość dotyczy zarówno układu pokarmowego jak i krążenia. Dolegliwość ma zazwyczaj ostry i przewlekły przebieg. Nawet po skutecznej terapii możliwe są nawroty. Hemoroidy zewnętrzne są umiejscowione poniżej linii zębatej i pokryte nabłonkiem płaskim złuszczającym, hemoroidy wewnętrzne są zlokalizowane powyżej linii zębatej.
Hemoroidy to niewielkie, wypełnione krwią sploty naczyniowe znajdujące się w kanale odbytu. Składają się głównie z połączeń tętniczo-żylnych. Mają formę uwypukleń błony śluzowej do wewnątrz. W warunkach chorobowych osiągają one znaczną wielkość i mogą łączyć się ze sobą, tworząc guzki krwawnicze, tzw. żylaki odbytu.
Objawy świadczące o występowaniu hemoroidów to przede wszystkim;
Podstawowe przyczyny problemów z hemoroidami to rozszerzone żyły splotu okolicy odbytu oraz wąski zwieracz wewnętrzny.
Czynniki sprzyjające pojawieniu się hemoroidów to ciąża, nowotwory okrężnicy, schorzenia wątroby, nadciśnienie wrotne, zaparcia, praca siedząca, z wiekiem utrata napięcia mięśni; operacje na odbycie, stosunki płciowe analne, otyłość, przewlekła biegunka.
Wszystkie sposoby terapii tej uciążliwej dolegliwości, z wyjątkiem operacji, przeprowadzi się w trybie ambulatoryjnym i uzyskuje się ustąpienie dolegliwości w ciągu 48h.
Zabieg chirurgiczny jest wskazany przy uporczywych i plamiących krwawieniach, wypadnięciach guzków krwawniczych wewnętrznych, niedostatecznej higieny odbytu na skutek padania guzków krwawniczych, oraz przy uporczywym bólu.
Przy silnych bólach podczas zabiegu stosuje się miejscowy środek przeciwbólowy w aerozolu, następnie lekarz nacina guzki objęte zakrzepicą. Po zabiegu stosuje się przez jakiś czas środki przeciwbólowe.
W przypadku uporczywego wypadania guzków krwawniczych, jedną z metod terapii jest podwiązanie ich z użyciem gumowej tasiemki, taki zabieg jest stosowany tylko przy guzkach wewnętrznych. Innym sposobem jest terapia poprzez ostrzykiwanie, ale można ją stosować tylko wobec 2-3 guzków. Kolejne metody to kriochirurgia lub leczenie laserem guzków krwawniczych zewnętrznych.
Przy wypadaniu odbytnicy konieczna jest terapia operacyjna, podobnie jak przy dużych, zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych guzkach krwawniczych.
W przypadku wystąpienia hemoroidów wskazana jest dieta bogatowłóknikowa, bogata w błonnik.
Profilaktyka hemoroidów obejmuje:
Powikłaniem hemoroidów może być zakrzepica, wtórne zakażenie, owrzodzenie, w rzadkich przypadkach może wystąpić niedokrwistość, możliwe jest również nietrzymanie stolca.
W licznych przypadkach następuje samoistne wyleczenia, jednakże możliwe są późniejsze nawroty.
Wraz z hemoroidami może współistnieć choroba wątroby, nadciśnienie wrotne, zaparcia, a także ciąża.
Hemoroidy bardzo rzadko występują w wieku dziecięcym, natomiast częste są u osób starszych. Hemoroidy częste są u kobiet w ciąży, ale zwykle ustępują po porodzie. W tym przypadku nie wymagają leczenia, chyba że są bardzo bolesne.