Grzybica paznokci

Grzybica paznokci jest zakażeniem płytek paznokciowych, wywoływanym przez zakażenie patogennymi szczepami grzybów. Zmiany chorobowe dotyczą paznokci oraz skóry ich otaczającej.

Objawy grzybicy paznokci
Infekcja paznokci spowodowana jest przez zakażenie dermatofitami. Często takie schorzenie poprzedzone jest zakażeniem dermatofitowym o innym umiejscowieniu. U dorosłych przeważa grzybica paznokci u stóp, a zwłaszcza palucha. Jednoczesne występowanie grzybicy paznokci stóp i rąk jest rzadko spotykane.  Wyróżnia się 4 odmiany kliniczne grzybicy paznokci:

Dystalna grzybica podpaznokciowa - rozprzestrzenia się z łożyska paznokcia do płytki paznokciowej;

• żółtoszare masy powodują odwarstwienie i uniesienie wolnego brzegu płytki paznokciowej,
• zgrubienie łożyska paznokcia z uniesieniem płytki paznokciowej,
• odklejenie się płytki paznokciowej od łożyska paznokcia,
• zgrubienie płytki, deformacja i wykruszanie się,
• przebarwienie żółtobrązowe,
• wolny brzeg paznokcia przypomina wyglądem drewno nadgryzione przez korniki,

Całkowite samoistne oddzielenie się paznokcia lub zdarcie pourazowe płytki: następuje znacznie łatwiej, jeśli paznokieć jest zmieniony grzybiczo;

• bolesność, utrudnienie chwytania przedmiotów,
• szybkość rozprzestrzeniania się grzybicy zależy od rodzaju patogenu;
• boczna grzybica paznokcia: żółtawe przebarwienie brzegu płytki paznokciowej, postępujące odklejanie się paznokcia w obrębie bliższego lub dalszego brzegu płytki paznokciowej,
• rzadko następuje zajęcie przeciwległego brzegu paznokcia;

Bliższa grzybica podpłytkowa – dotyczy paznokci rąk lub stóp;

• leukonychia: rozpoczyna się pojawieniem się żółtobiaławych plamek rozprzestrzeniających się od tylnej części paznokcia w kierunku obłączka i przedniej części płytki;

Biała grzybica powierzchowna – ma skłonność do zajmowania zwłaszcza paznokcia palucha. Charakteryzuje się występowaniem białawych smug, szorstkością i kruchością powierzchni płytek paznokciowych. Matowe, białe plamki w obrębie płytek paznokciowych mogą się zlewać, zajmując całą powierzchnię paznokcia. Najczęściej drożdżyca ta dotyczy paznokci i wałów paznokciowych, występuje częściej u dorosłych kobiet i najczęściej zajmuje paznokcie rąk, zmiany najczęściej dotyczą palca środkowego;

• dolegliwości bólowe umiarkowane do chwili dołączenia się wtórnego zakażenia bakteryjnego,
• ból nasila się w razie częstego lub przedłużonego kontaktu rąk z wodą,
• zakażenie rozprzestrzenia się na tkanki miękkie otaczające paznokieć,
• silne zaczerwienienie, bolesność i obrzęk wałów paznokciowych,
• przebarwienia, pobruzdowanie i częściowe zniszczenie płytki paznokciowej,
• występowanie treści ropnej między wałem i płytką paznokciową,
• zniszczenie obrąbka górnego wału paznokciowego;

Pleśnica paznokci częściej występuje u osób powyżej 60 r.ż., charakteryzuje się częstym umiejscowieniem w obrębie paznokci paluchów stóp, może przypominać klinicznie grzybicę paznokci dystalną lub boczną.

Główne przyczyny grzybicy paznokci to

• Dermatofity – Trichophyton rubrum, Trichophyton mentagrophytes varietas interdigitale, Epidermophyton floccosum, Trichophyton violaceum oraz Microsporum,
• Candida – Candida albicans, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Candida crusei,
• Pleśnie - Scopulariopsis brevicaulis, Hendersonula toruioidea, Aspergillus specjes,  Alternaria tenuis.

Do głównych czynników ryzyka wystąpienia grzybicy spowodowanej dermatofitami zalicza się ciepło, wzmożona wilgotność lub potliwość, za ciasne obuwie, upośledzenie krążenia obwodowego, zakażenie bezpośrednie, uszkodzenie naskórka, kontakt z substancjami zawierającymi cukier, odmrożenia, cukrzyca, nadczynność przytarczyc, niedożywienie, nowotwory złośliwe, okres pooperacyjny, zanieczyszczenia glebą, deformacje prowadzące do nakładania się na siebie palców oraz nieprawidłowy wzrost paznokci prowadzący do szponowatości.

W celach diagnostycznych przeprowadza się badania laboratoryjne polegające na bezpośrednim badaniu mikroskopowym: zeskrobiny paznokcia, wykruszającej się pod-paznokciowej masy rogowej lub fragmentu wykruszającego się paznokcia (preparat mikroskopowy przed dokonaniem oceny należy lekko podgrzać), hodowlach mikologicznych, ocenie histopatologicznej keratyny. Wynik badania zależą w dużym stopniu od prawidłowości pobrania i jakości preparatu mikologicznego.

Z grzybicą paznokci mogą współistnieć zespoły zaburzeń odpornościowych oraz przewlekle schorzenia metaboliczne (cukrzyca), zwłaszcza w przypadkach wykazujących szybkie rozprzestrzenianie się zmian chorobowych.

Grzybice paznokci rzadko występują w okresie przed dojrzewaniem, a jeśli już to mają postać białego nalotu na powierzchni płytki. U osób dorosłych i w wieku podeszłym częstsze jest występowanie zakażeń wywołanych przez grzyby pleśniowe, predyspozycją do tego rodzaju chorób jest zmniejszona wydolność wątroby i nerek, zmniejszenie ogólnej sprawności organizmu.