Dyskopatia lędźwiowa

Dyskopatia lędźwiowa to  bóle umiejscowione w okolicy lędźwiowej. Najczęściej są konsekwencją choroby krążka międzykręgowego, sąsiednich więzadeł, mięśni i układu szkieletowego. Z czasem zmiany postępują, doprowadzając do zwyrodnienia krążka międzykręgowego, przepukliny jądra miażdżystego oraz zmian wytwórczych w obrębie kręgów i stawów międzykręgowych z następczym zwężeniem kanału kręgowego. W przypadku dyskopatii lędźwiowej rozróżnienie zmian związanych z normalnym procesem starzenia i patologią okazuje się często bardzo trudne. Wyróżnia się;

• bóle niekorzeniowe lędźwiowo-krzyżowe – umiejscowione w okolicy przykręgosłupowej, są wywołane uszkodzeniem krążka międzykręgowego i tkanek miękkich,
• bóle korzeniowe lędźwiowo-krzyżowe – bóle neuralgiczne umiejscowione głównie w obrębie pośladków, okolicy stawu biodrowego i przy kończynie dolnej. Mogą im towarzyszyć objawy niedowładu mięśni, parestezje lub zniesienie odruchów ścięgnistych. U młodszych pacjentów źródłem bólu jest zwykle mechaniczny ucisk lub chemiczne podrażnienie korzenia rdzeniowego,
• zwężenie kanału kręgowego jest na ogół podłożem bólów korzeniowych u osób powyżej 55 r.ż.

Podstawowe objawy choroby;

• ból o różnym charakterze i nasileniu,
• ból może promieniować wzdłuż korzenia rdzeniowego,
• ból krzyża zmniejsza się w nocy, a nasila się podczas chodzenia,
• objawy ogólne nie występują,
• nie zawsze ból umiejscowiony tylko w okolicy lędźwiowej,
• częste parestezje, drętwienia i zaburzenia czucia w kończynach,
• rzadko pojawia się niedowład określonych grup mięśni,
• przepuklina jądra miążdżystego,
• skrzywienie kręgosłupa,
• wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych.

Do głównych przyczyn dolegliwości należy przebyty uraz, oraz częste podnoszenie ciężarów powyżej 10 kg, szczególnie gdy podczas tej czynności kończyny górne są wyciągnięte do przodu, kończyny dolne wyprostowane w stawach kolanowych, a tułów skręcony, a także wibracja, np. przy kierowaniu pojazdami mechanicznymi.

Zasadnicze czynniki ryzyka wystąpienia schorzenia to fizjologiczny proces starzenia się po 20 r.ż., palenie papierosów, wąski kanał kręgowy, stres, wzmożone napięcie mięśni, otyłość oraz osteoporoza.

W celach profilaktycznych należy tak zmodyfikować zajęcia wykonywane w pracy, aby maksymalnie zmniejszyć narażenie na działanie znanych czynników ryzyka. W niektórych zawodach konieczny jest dobór pracowników na podstawie badania ich wydolności fizycznej. Warto unikać palenia papierosów, oraz nie należy dopuścić do otyłości.

Do powikłań zalicza się opadanie stopy wywołane niedowładem mięśni piszczelowych oraz mięśni grupy strzałkowej, zniesienie odruchu skokowego oraz zaburzenia zwieraczy z zatrzymaniem lub nietrzymaniem moczu i/lub kału. U chorych dochodzi do ograniczenia ruchomości kręgosłupa i ogólnego utrudnienie aktywności ruchowej, prawdopodobne jest uzależnienie od leków narkotycznych.

Początkiem choroby w wieku dziecięcym jest najczęściej skrzywienie kręgosłupa, początek występuje około 10 r.ż., zwykle pozostaje bezobjawowa do osiągnięcia wieku dorosłego. W przypadku dzieci należy zwrócić uwagę na ewentualną różnicę w długości kończyn dolnych. U osób  w wieku podeszłym zazwyczaj występuje wieloczynnikowe uszkodzenia kręgosłupa. Do często spotykanych zmian należy kręgozmyk pochodzenia zwyrodnieniowego, zwężenie kanału kręgowego, chromanie neurogenne, inne.