Depresja

Depresja zazwyczaj pojawia się po doznaniu jakiegoś traumatycznego przeżycia, z którym człowiek nie jest w stanie sam się uporać. Czynnik taki zależy tylko i wyłącznie od osobowości człowieka, dla jednych może być to śmierć kogoś bliskiego, dla innych frustracja lub silna złość. Skutkiem przekroczenia poziomu wytrzymałości psychicznej są nieprawidłowe zależności między receptorami a neuroprzekaźnikami w synapsach, głównie w układzie limbicznym mózgu. Receptory presynaptyczne wpływają głównie na gromadzenie, uwalnianie i wychwyt zwrotny neuroprzekaźnika. Neuroprzekaźnikami najważniejszymi z punktu widzenia depresji są serotonina i noradrenalina, które są monoaminami. Depresja jest chorobą układu nerwowego.

Depresja może przebiegać dwutorowo;

• dwubiegunowe zaburzenia nastroju: obecność epizodów maniakalnych i depresyjnych,
• jednobiegunowe zaburzenia nastroju: obecne jedynie epizody depresyjne.

Do głównych objawów depresji zalicza się obniżenie nastroju, prawdopodobieństwo wystąpienia depresji zwiększa się, gdy obniżeniu nastroju towarzyszą przynajmniej cztery z poniższych objawów:

• zaburzenia apetytu – z ubytkiem lub przyrostem masy ciała (jedzenie lub picie może wynikać z nudy lub z innych przyczyn nie związanych z apetytem),
• zaburzenia snu – bezsenność lub nadmierna senność,
• zła tolerancja wysiłku – nasilenie zmęczenia nie jest proporcjonalne do ilości wydatkowanej energii,
• spowolnienie lub pobudzenie psychoruchowe (wycofanie lub niepokój i drażliwość);
  

często występuje też anhedonia, czyli brak zainteresowania przyjemnościami, obniżone potrzeby seksualne, nieodczuwanie przyjemności w sytuacjach uprzednio przyjemnych:

• obniżona samoocena – pretensje do siebie, nadmierne poczucie winy,
• utrudnienie koncentracji, zła pamięć, niezdecydowanie,
• myśli samobójcze – czasami powrót aktywności związany z poprawą stanu chorego umożliwia zaplanowanie i niekiedy dokonanie samobójstwa.

Podstawowe przyczyny depresji to obniżona synteza i wzmożony rozpad neuroprzekaźników, wzrost wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników. Środowiskowe czynniki i wyuczone zachowanie również mogą wpływać na neuroprzekaźniki. A także wspomniane już wcześniej różne życiowe stresujące sytuacje i straty.

Czynniki predysponujące do wystąpienia depresji to m.in. płeć, kobiety chorują częściej niż mężczyźni, nadużywanie alkoholu, obecność przewlekłej choroby, a zwłaszcza wielu chorób, migrenowe bóle głowy, przewlekłe i uciążliwe bóle, okres po świeżym zawale serca, choroba wrzodowa, kłopoty ze snem, stresujące sytuacje, trudny okres dojrzewania, podeszły wiek i związane z nim uczucie bezsilności, przejście na emeryturę, nadużywanie różnych substancji, a także menopauza u kobiet i związane z nią zmiany hormonalne.

Rozpoznanie depresji wynika przede wszystkim z oceny stanu klinicznego, wymaga więc umiejętnego uzyskania danych o funkcjonowaniu rodzinnym, zawodowym i społecznym danej osoby.

Depresja nie ogranicza w żadnym stopniu aktywności życiowej, ale może ograniczać chęć do życia, towarzystwa innych osób i wywierać wpływ na życie rodzinne.

Nie stosuje się żadnych ograniczeń dietetycznych w przypadku depresji.