Czynniki ryzyka osteoporozy

Istnieje szereg czynników, które wypływają na rozwój osteoporozy. Ważne jest to, żeby wiedzieć o tych czynnikach i mieć poczucie, że wszystkich nie da się wyeliminować ale w dużej mierze mamy wpływ na ochronę organizmu przed osteoporozą.

Wiek
Istnieje bardzo ścisły związek między wiekiem a rozwojem osteoporozy. Im więcej człowiekowi przybywa lat tym ryzyko wystąpienia osteoporozy jest większe. Najbardziej narażoną grupą wiekową bez względu na płeć są osoby powyżej 65 roku życia. Dzieje się tak z powodu iż, w miarę upływu lat kości ulegają demineralizacji. Uzupełnianie ubytków w tkance nie jest już tak wydajne i dochodzi do osłabienia struktury kostnej, a w rezultacie do wystąpienia osteoporozy.

Płeć
Osteoporoza jest znacznie bardziej powszechnym schorzeniem wśród kobiet, niż u mężczyzn.
Jest to spowodowane odmienną grą hormonalną. Organizm kobiety przez pewien okres życia chronią hormony płciowe. Jednakże w okresie menopauzy, kiedy czynność jajników zanika, dochodzi do spadku tychże hormonów i do ich niedoboru. Estrogeny chronią kobiety przed osteoporozą. Kiedy jednak spada ich stężenie, tkanka kostna odczuwa to bardzo negatywnie. Osteoporoza to przede wszystkim choroba kobiet w wieku pomenopauzalnym (80% przypadków choroby). Nie oznacza to jednak, że kobiety w młodszym wieku mogą czuć się całkowicie bezpieczne, ponieważ każdy stan, który obniża stężenie hormonów płciowych u kobiety, jak i u mężczyzn, może przyczynić się do powstania osteoporozy. Nadmierne odchudzanie oraz zaburzenia odżywiania (np. anoreksja, bulimia), które mogą dotyczyć obu płci,  zanik miesiączki u kobiet (amenorrhea) oraz jej nieregularne występowanie, także pogarszają stan układu kostnego i mogą grozić wystąpieniem osteoporozy. Niedobór estrogenu u kobiet może być także wywołany wyczynowo uprawianym sportem, chorobami jelit, wątroby i układu rozrodczego. Ryzyko zwiększa stosowanie pigułek antykoncepcyjnych, wycięcie macicy i jajników oraz przedwczesne pojawienie się menopauzy przed 45. rokiem życia. Na osteoporozę bardziej narażone są kobiety, które nigdy nie rodziły.

Rasa
badania dowodzą, iż na osteoporozę znacznie częściej chorują osoby z rasy białej i żółtej, niż przedstawiciele rasy czarnej. Odsetek czarnoskórych zapadających na te chorobę jest ponad trzykrotnie niższy, niż w przypadku pozostałych dwóch wymienionych ras. Osteoporoza występuje znacznie częściej w Europie Północnej, Ameryce Północnej, Azji oraz Europie Południowej, niż w Afryce.

Budowa ciała
Sylwetka ma również duży wpływ na rozwój osteoporozy. Osoby wątłe, o niskiej masie ciała i o drobnych kościach są znacznie bardziej narażone na osteoporozę, niż te o masywnej budowie ciała.
Estrogeny chronią organizm kobiety przed chorobami układu krążenia, a także przed osteoporozą. Są one produkowane przez jajniki, ale także przez tkankę tłuszczową. Po okresie menopauzy synteza estrogenów w jajnikach wygasa, jednakże komórki tłuszczowe nie zaprzestają hormonalnej działalności. Tak wiec otyłość ma ochronne działanie na kości, jednakże należy pamiętać, że otyłość jest większym obciążeniem dla układu kostnego, co niestety nie pozostaje bez wpływu na stan stawów.

Predyspozycje rodzinne
Badania dowodzą, że jeżeli w rodzinie występowały przypadki osteoporozy, a zwłaszcza w młodszym wieku, wtedy ryzyko wystąpienia tej choroby jest wyższe.Jeżeli w rodzinie osoby doświadczały  częstych złamań nawet po niewielkich urazach, upadkach, można się znajdować w zagrożonej grupie, gdyż czynnik ryzyka zachorowania na owe schorzenie możemy także odziedziczyć. Na genetyczne uwarunkowania osteoporozy wskazują m.in. badania gęstości mineralnej kości u bliźniąt jednojajowych oraz badania rodzinne. Bliźniaki mają mniejszą masę kostną. Okazało się , że gęstość mineralna kości jest podobna u bliźniąt jednojajowych, wiadomo również, że córki kobiet z osteoporozą mają niższą gęstość mineralną kości. Podłoże rodzinne osteoporozy wyjaśniają badania genetyczne, które wykazały polimorfizm genu kodującego receptor dla witaminy D3, jak również genu kodującego receptor estrogenowy, genów dla interkuliny-6, TGF-beta oraz genów kodujących kolagen typu I.
Do czynników ryzyka zalicza się także choroba polegająca na niedoborze laktozy w organizmie, lub inna przyczyna nietolerancji produktów mlecznych.

Dieta
Na pojawienie się osteoporozy ma również wpływ szereg czynników związanych z dietą i otoczeniem, do których należą przede wszystkim niedobór wapnia, witaminy D w diecie lub brak ekspozycji skóry na promienie słoneczne. Dieta uboga w białko z produktów mlecznych, natomiast bogata w białka zwierzęce, niewskazany jest też nadmiar białka. Nadmiar soli w spożywanych posiłkach. Niska lub zbyt wysoka zawartość fosforu w codziennej diecie, oraz diety odchudzające. W wyniku diet odchudzających organizm otrzymuje bardzo mało składników budulcowych, witamin, minerałów. Zachwiane zostają procesy zachodzące w kościach, co prowadzi do ich osłabienia i zwiększa ryzyko wystąpienia osteoporozy w późniejszym życiu.

Fosfor i kakao
Fosfor – kwasy fosforowe są niezbędne do tworzenia się kości, ale w nadmiarze utrudniają odkładanie się w nich wapnia, a nawet mogą go odbierać. Najwięcej fosforu zawierają środki konserwujące i napoje typu cola. Osoby nadużywające ich w młodym wieku, mogą zapaść na osteoporozę jeszcze przed 40 rokiem życia.
Kakao – zawiera kwas szczawiowy, który jest złodziejem wapnia. Kwas szczawiowy zawarty jest w dużych ilościach w szpinaku i rabarbarze. Według obliczeń 100 g szpinaku znosi korzystny wpływ spożycia 200 g mleka.

Choroby jelit
Obecnie bardzo często u społeczności obserwuje się pojawienie się chorób jelit – biegunki i zaparcia, dolegliwości te również osłabiają układ kostny. W przypadku biegunki, kiedy to pokarm zbyt szybko przechodzi przez jelita, wapń z pożywienia lub stosowanych suplementów, przyjmowany w celu uzupełnienia niedoboru, nie ma czasu się wchłonąć. W przypadku zaparć, środki przeczyszczające, które są bardzo powszechnie stosowane wiążą wapń i uniemożliwiają jego wchłonięcie do krwi. W przypadku obu tych schorzeń występuje także niedobór witaminy D, co dodatkowo sprzyja zjawisku nie wykorzystania wapnia przez organizm. Nadmiar niekorzystnej mikroflory w jelitach ma również niekorzystny wpływ na kości.
Niekorzystnie na czynności jelit wpływają także ciężkie choroby, takie jak wrzodziejące zapalenie jelit, nowotwory jelit, choroba Leśniowskiego i Crohna. W wyniku tych wszystkich chorób zakłócona zostaje symbioza jelit, a co z tym związane i proces wchłaniania. Wzrasta więc ryzyko wystąpienia osteoporozy.
Niekorzystny wpływ na korzystne bakterie mają także antybiotyki. Dlatego też powinny być stosowane po wyczerpaniu wszystkich innych metod leczenia. Po antybiotykoterapii należy odtworzyć prawidłową mikroflorę jelitową.
Właściwe przywrócenie flory jelitowej powinno być przeprowadzane pod kontrolą lekarską. Ponieważ tylko lekarz może właściwie zdiagnozować problem, wyleczyć go i przepisać odpowiednie preparaty ubogacające mikroflorę jelitową po przeprowadzonej kuracji.

Używki – wrogowie wapnia!!!

Stosowanie używek również zwiększa ryzyko rozwoju osteoporozy. Ryzyko wystąpienia choroby zwiększa także nadmierne spożycie kawy.
Kawa – kofeina powoduje wydzielanie parathormonu, który zwiększa aktywność osteoklastów, czyli komórek kościogubnych.
Tytoń – według badań nałogowi palacze cierpią na niedobór witaminy C i D, które pełnią rolę antyoksydantów eliminujących wolne rodniki. Palacz wciągając dym papierosowy, wciąga wraz z nim miliardy wolnych rodników. Ważny jest również fakt, ze niektóre substancje z dymu tytoniowego wiążą wapń.
Alkohol – jego nadużywanie powoduje tworzenie się w organizmie substancji szkodliwych, niszczących witaminę D,  ponadto do rozłożenia alkoholu organizm zużywa dużo parathormonu, który wraz z witaminą D i kalcytoniną reguluje stężenie wapnia w organizmie. Dodatkowo alkohol zaburza syntezę białek – podczas której wytwarza się kolagen, czyli aktywny składnik kości. Jest on dla nich tak ważny jak sztywne, wapienne rusztowanie. Nadużywanie alkoholu jest w Polsce najczęstszą przyczyną osteoporozy u mężczyzn.

Leki
Do wystąpienia osteoporozy mogą się również przyczynić przyjmowane leki. Należą do nich; kortykosterydy, glikokortykosteroidy, leki nasenne, hormony tarczycy. Nadmiar kortykosterydów może doprowadzić do rozwoju osteoporozy steroidowej. Do tej grupy leków należą ponadto, takie jak np. heparyna, fenytoina, barbiturany, Hydrocortizon, Encorton. Leki steroidowe znacznie obniżają poziom wapnia w organizmie.

Choroby
Zagrożenie niosą również przewlekłe choroby, a wśród nich; cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów czy kamica nerkowa, schorzenia wątroby oraz jelit. Dodatkowo do tej grupy należą choroby tarczycy, w których zwiększona produkcja tyroksyny wpływa na ubytek masy kostnej, a także niektóre choroby nowotworowe.

Styl życia
Mała aktywność fizyczna lub jest całkowity brak, siedząca praca, na zmianę z wylegiwaniem się z pilotem przed telewizorem, słabo rozwinięte mięśnie, które utrzymują prawidłowe działanie układu kostnego, również zwiększają ryzyko osteoporozy. Dodatkowo długotrwałe unieruchomienie, wynikające z choroby lub poważnych urazów, może spowodować zmiany osteoporotyczne nawet u młodych osób.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.

---