Czkawka

Czkawka jest  nagłym, mimowolnym skurczem mięśni oddechowych, który kończy się nagle zamknięciem przez nagłośnię wpływu powietrza, co powoduje powstanie charakterystycznego dźwięku. Dolegliwość ta dotyczy układu oddechowego i nerwowego.

Czkawka zazwyczaj pojawia się w krótkich odstępach czasu i trwa tylko kilka sekund lub minut. Okres trwania dolegliwości dłuższy od 48 h wskazywać może na podłoże organiczne lub metaboliczne. W niektórych przypadkach uporczywa czkawka może się pojawiać stale przez miesiące, a nawet lata. Częstotliwość czkawki wynosi od 4 do 60 na minutę.

Dokładne przyczyny powstawania czkawki nie są znane. Może towarzyszyć przeszło stu schorzeniom. Jest wynikiem stymulacji jednej lub większej liczby gałęzi łuku odruchowego z „centrum czkawki” umiejscowionym w górnej części rdzenia kręgowego. Zdecydowana większość przypadków czkawki u mężczyzn ma podłoże organiczne, u kobiet zaś częstsza jest przyczyna psychogenna.

Do swoistych przyczyn leżących u podłoża czkawki zalicza się:

• alkoholizm,
• uszkodzenie o.u.n.,
• podrażnienie przepony,
• włos, owad lub inne ciało obce drażniące błonę bębenkową,
• zapalenie gardła i krtani,
• uszkodzenia śródpiersia i inne w obrębie klatki piersiowej,
• uszkodzenia przełyku lub żołądka,
• uszkodzenie wątroby lub trzustki,
• choroby zapalne jelit,
• kamica żółciowa, zapalenie woreczka żółciowego,
• schorzenia prostaty,
• zapalenie wyrostka robaczkowego,
• zmiany pooperacyjne w jamie brzusznej,
• przyczyny toksyczno-metaboliczne,
• indukcja przez przyjmowane leki,
• przyczyny psychogenne.

Do podstawowych czynników ryzyka wystąpienia czkawki zalicza się znieczulenie ogólne, stany pooperacyjne, podrażnienie gałęzi nerwu błędnego oraz strukturalne, naczyniowe, infekcyjne, a także pourazowe uszkodzenia o.u.n.

Jest kilka domowych sposobów, aby skrócić napad czkawki, zalicza się do nich m.in.;

• usunięcie włosa lub ciała obcego z przewodu słuchowego, oczywiście jeśli jest to możliwe w domu i kiedy takie ciało obce jest widoczne,
• podanie gorzkiej nalewki, jeśli czkawka została wywołana przez alkohol,
• połknięcie pełnej łyżeczki cukru,
• ssanie twardego cukierka lub połknięcie odrobiny masła orzechowego,
• wstrzymanie oddechu i zwiększenie ciśnienia przepony,
• naciągnięcie języka,
• podniesienie języczka podniebienia miękkiego zimną łyżeczką,
• picie ze szklanki trzymanej w pewnej odległości od ust,
• przestraszenie osoby z czkawką,
• zastosowanie soli trzeźwiących,
• oddychanie do torebki papierowej (nie plastykowej),
• popijanie zimnej wody.

Czkawka, chociaż jest zazwyczaj niegroźnym schorzeniem, może utrudniać życie. Może powodować niemożność jedzenia i utratę masy ciała, wyczerpanie, osłabienie, bezsenność przy przewlekłym występowaniu. Czasem może w jej wyniku dojść do zaburzenia rytmu serca, rozejście się brzegów rany pooperacyjnej, a także w bardzo rzadkich przypadkach do śmierci.

Czkawka zazwyczaj ustępuje w czasie snu, najczęstsza ostra lub łagodna czkawka ustępuje po podjęciu środków domowych lub w sposób samoistny. Czasem pomimo chirurgicznego uszkodzenia nerwów oponowych czkawka może nadal występować.