Cukrzyca typu I, II

Cukrzyca typu I jest przewlekłą chorobą, która jest wynikiem niewydolności trzustki w zakresie wytwarzania insuliny. Schorzenie prowadzi do hiperglikemii oraz takich powikłań, jak przyśpieszona miażdżyca, neuropatia, nefropatia i retinopatia. Główne cechy charakterystyczne choroby to niedobór insuliny oraz konieczność jej podawania, skłonność do ketozy, ma zwykle nagły początek, stopień odżywienia  chorego jest prawidłowy lub występuje niedobór masy ciała, ma chwiejny przebieg. Szczyt zachorowań na cukrzyce typu I przypada na okres od stycznia do kwietnia, dzieci poniżej 6 r.ż. wykazują większą sezonowość zachorowań.

Do podstawowych objawów cukrzycy zalicza się:

  • wielomocz i polidypsja,
  • zwiększony apetyt w części przypadków,
  • najczęściej brak apetytu,
  • obniżenie masy ciała,
  • zwiększona podatność na zmęczenie,
  • zmniejszenie dynamizmu działania i senność,
  • kurcze mięśni,
  • drażliwość i labilność emocjonalna,
  • zaburzenia wzroku,
  • zmiana wydajności szkolnej lub zawodowej,
  • bóle głowy,
  • napady niepokoju,
  • bóle w klatce piersiowej i niekiedy trudności w oddychaniu,
  • dolegliwości dyspeptyczne i bóle brzucha,
  • nudności,
  • biegunki lub zaparcia.

Przyczyną cukrzycy typu I może być dziedziczony defekt genetyczny przyczyniający się do zaburzenia immunologicznej homeostazy, uszkodzenia wysp trzustki w przebiegu procesów zapalnych. Do powstania schorzenia mogą przyczynić się czynniki środowiskowe takie jak wirusy, czynniki dietetyczne, trucizny środowiskowe, napięcia emocjonalne oraz nasilony wysiłek fizyczny. Ryzyko zachorowania prawdopodobnie jest większe przy diecie bogatej w nitrozoaminy.

Czynniki predysponujące do zapadnięcia na cukrzycę to określone typy HLA oraz obecność swoistej proteiny 64K, która może być odpowiedzialna za tworzenie przeciwciał. Ryzyko jest większe, gdy cukrzyca insulinozależna lub insulinoniezależna występuje u krewnych pierwszego stopnia.

Przy podejrzeniu cukrzycy przeprowadza się badania laboratoryjne, których celem jest oznaczenie poziomu;

  • stężenia glukozy w surowicy,
  • stężenia elektrolitów,
  • pH krwi żylnej,
  • stężenia glukozy i ketonów w moczu i w osoczu,
  • morfologia krwi,
  • stężenia hemoglobiny glikozylowanej,
  • stężenia peptydu C insuliny,
  • przeciwciał przeciw-wyspowych,
  • stężenia T4 i przeciwciał przeciw-tarczycowych.
  • przeciwciał przeciw dehydrogenazie glutaminianowej.

Cukrzyca, jak każda inna choroba może przebiegać z powikłaniami, zalicza się do nich m.in. mikroangiopatię, hiperlipidemię, makroangiopatię, choroby stóp, hipoglikemię, cukrzycową kwasicę ketonową, nadmierny przyrost masy ciała oraz problemy psychologiczne spowodowane przewlekłą chorobą.

Progresja choroby do pełnoobjawowej cukrzycy z nieoznaczanym stężeniem endogennej insuliny jest zazwyczaj stopniowa, jednak silniejsze emocje lub poważniejsza choroba mogą powodować bardziej gwałtowne ujawnienie się IDDM. Konieczne jest ciągłe monitorowanie poziomu stężenia glukozy we krwi, oraz podawanie insuliny w razie potrzeby, te czynniki decydują 0 wydłużeniu i poprawie jakości życia. Niestety cukrzyca wiąże się ze skróceniem oczekiwanej długości życia, jednak w czasie ostatnich 20 lat obserwuje się znaczną poprawę w tym temacie. Właście postępowanie może zapobiec lub zminimalizować skutki i nasilenie powikłań

Wraz z cukrzycą mogą występować inne choroby autoimmunologiczne, takie jak niedoczynność tarczycy i choroba Addisona. Cukrzyca może być częścią zespołu gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej (MEN).

W ciągu ostatnich lat obserwuje się wzrost liczby zachorowań wśród najmłodszych dzieci, już w grupie do 5. r.ż. Statystyki zachorowalności wśród dorosłych nie są prowadzone.

 

Cukrzyca typu II nietolerancja glukozy i hiperglikemia spowodowane nieprawidłowym wydzielaniem insuliny i upośledzonym jej działaniem w tkankach obwodowych, przebiegające bez skłonności do ketozy. Typ II obejmuje 80% wszystkich przypadków cukrzycy.

Objawy cukrzycy typu II;

  • wynikające z hiperglikemii i jej powikłań: netropatii, neuropatii i retinopatii,
  • wielomocz,
  • wzmożone pragnienie,
  • wzmożony apetyt,
  • utrata masy ciała,
  • osłabienie,
  • zmęczenie,
  • częste infekcje.

Najistotniejszą rolę w powstaniu cukrzycy typu II odgrywają uwarunkowania genetyczne i otyłość.

Do czynników ryzyka zalicza się występowanie rodzinne, cukrzycę w czasie ciąży oraz otyłość.

Badania laboratoryjne przeprowadza sie także dla potwierdzenia cukrzycy typu II. Diagnozę można postawić, kiedy glikemia na czczo powyżej 140 mg% stwierdzona zostanie dwukrotnie, przypadkowo stwierdzone zostanie stężenie glukozy w surowicy powyżej 200 mg% oraz pojawią się typowe objawy cukrzycy, a także gdy stężenie glukozy na czczo będzie wynosić poniżej 140 mg% przy utrzymującym się podwyższonym stężeniu glukozy po doustnym obciążeniu glukozą, przy co najmniej dwukrotnym powtórzeniu wyniku.

Zostały wydane specjalne zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą niezależną od insuliny. Najważniejszym punktem zaleceń jest podkreślenie konieczności zmniejszenia masy ciała u osób otyłych. Dieta obejmuje zwiększoną zawartość złożonych węglowodanów, ograniczoną ilość tłuszczu i umiarkowane ilości soli i alkoholu, samo leczenie dietetyczne nierzadko wystarcza do odpowiedniego wyrównania metabolicznego w NIDDM.

Powikłania cukrzycy typu II prawdopodobnie są skutkiem wpływu cukrzycy na ściany naczyniowe, wpływ ten objawia się na różne sposoby, m.in. jako: neuropatia obwodowa, retinopatia proliferacyjna. Może wystąpić przewlekła niewydolność nerek, miażdżyca tętnic wieńcowych i naczyń obwodowych, owrzodzenie skóry, śpiączka hiperosmatyczna, jaskra oraz katarakta.

Należy pamiętać, że utrzymanie prawidłowych poziomów glikemii może opóźnić powikłania cukrzycy, a nawet im zapobiec. U osób podatnych powikłania zaczynają się pojawiać po 10-15 latach trwania choroby, ale mogą być obecne także już przy rozpoznaniu, ponieważ cukrzyca typu II przez wiele lat może pozostawać nierozpoznana.

Chorobie mogą towarzyszyć takie schorzenia jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia i impotencja. Jeżeli chory będzie przestrzegał ścisłej kontroli poziomu cukru, może uniknąć chorób nerek.

NIDDM bardzo rzadko występuje u dzieci, jednakże obserwowano przypadki tej cukrzycy u dzieci z dziedzicznymi skłonnościami. Najczęściej NIDDM dotyczy osób w wieku podeszłym, jest istotnym czynnikiem przyczyniającym się do wystąpienia ślepoty, niewydolności nerek i amputacji kończyn dolnych. Z zasady pojawia się w wieku dorosłym, zwykle po 40 r.ż.

Cukrzyca może prowadzić do poważnych powikłań u kobiet w ciąży, a nawet może doprowadzić do poronienia. Jednakże dzięki objęciu zagrożonych kobiet intensywną opieką wykwalifikowanych specjalistów udało się uzyskać w tym względzie bardzo istotną poprawę.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.

---