Choroba Cushinga

Choroba i zespół Cushinga to zmiany kliniczne związane z przewlekle występującym podwyższonym stężeniem kortyzolu w surowicy krwi. Najczęstszą przyczyną choroby jest długotrwałe podawanie glikokortykosteroidów.

Podstawowe objawy schorzenia to;

• otłuszczenie twarzy oraz nagromadzenie tkanki tłuszczowej na szyi i tułowiu,
• wzrost masy ciała,
• zaburzenia emocjonalne i świadomości,
• nadciśnienie tętnicze,
• osteoporoza,
• purpurowe rozstępy na skórze,
• cukrzyca lub nietolerancja glukozy,
• osłabienie mięśniowe spowodowane utratą masy mięśniowej w wyniku zwiększonego katabolizmu,
• opóźnienie wzrostu kostnego u dzieci,
• nadmierne owłosienie.

Do innych przyczyn należy guz przysadki wydzielający ACTH, ektopowe wytwarzanie ACTH (np. rak owsianokomórkowy płuca), gruczolak nadnercza, rak nadnercza, przerost makro-mikroguzkowy.

Predyspozycje do wystąpienia choroby zwiększa każda choroba wymagająca długotrwałego leczenia glikokortykosteroidami, guz przysadki, guz nadnercza, guz wydzielający neuromediator.

W celu zdiagnozowania pacjenta wykonuje się następujące badania laboratoryjne;

• test hamowania deksametazonem,
• dobowe wydalanie z moczem wolnego kortyzolu i 17-hydroksysteroidów,
• stężenie kortyzolu i ACTH w osoczu,
• test z hormonem uwalniającym kortykotropinę,
• stężenie potasu w surowicy,
• stężenie poziomu cukru we krwi,
• wzrost stężenia sodu w surowicy.

Chorobie mogą towarzyszyć zmiany patologiczne takie jak zeszkliwienie komórek zasadochłonnych, zaniki mięśni, stwardnienie nerek, kortykotropowy guz przysadki, guz wydzielający ektopowo ACTH, gruczolak lub rak nadnerczy, rozrost drobno- lub wielkoguzkowy.

Dieta chorego powinna zawierać odpowiednią ilość potasu, oraz powinna być dietą wysokobiałkową.

Chory powinien pamiętać o systematycznym stosowaniu leków, odpowiedniej diecie, aktywności fizycznej, wczesnym leczeniu infekcji, codziennym ważeniu się. A także powinien zapobiegać labilności emocjonalnej.

Profilaktyka choroby obejmuje, w miarę możliwości, unikanie nadmiernego leczenia kortykosteroidami, nauczenie pacjenta radzenia sobie z leczeniem przez całe życie.

W powikłaniach choroby może dojść do osteoporozy, zwiększonej podatności na zakażenia, hirsutyzmu oraz przerzutów guzów złośliwych.