Choroba Addisona

Choroba Addisona to niedoczynność nadnerczy wynikająca z ich choroby pierwotnej. Polega na niewystarczającym wydzielaniu glikokortykoidów i mineralokortykoidów, spowodowanym przez częściowe lub całkowite zniszczenie nadnerczy. Najczęstsza przyczyna to proces autoimmunologiczny, następnie gruźlica. Coraz częstszą przyczyną staje się AIDS, kryzys nadnerczowy. Wśród ostrych powikłań niewydolności nadnerczy, poza pierwotną chorobą Addisona (pierwotną niewydolnością nadnerczy) wyróżnia się drugorzędową (niewydolność przysadki) i trzeciorzędową (niewydolność podwzgórza). Stężenia mineralokortykoidów pozostają prawidłowe w drugo- i trzeciorzędowej niewydolności.

Główne objawy choroby;

• osłabienie i zmęczenie,
• utrata masy ciała,
• hipotonia ortostatyczna,
• zaburzona pigmentacja skóry,
• jadłowstręt,
• wymioty i biegunka,
• obniżona tolerancja zimna,
• dreszcze,
• obniżenie ciśnienia tętniczego krwi,
• potrzeba dosalania potraw,
• utrata włosów u kobiet,
• depresja.

Poza kilkoma wymienionymi, do przyczyn tego schorzenia nadnerczy zalicza się idiopatyczny zanik kory nadnerczy, grzybice, sarkoidozę, krwotok do nadnerczy, hemochromatozę, obustronną adrenalektomię, nowotwory, skrobiawicę, martwicę pozapalną oraz adenoleukodystrofię.

Predyspozycję do wystąpienia choroby zwiększa długotrwałe leczenie steroidami powikłane ciężkimi infekcjami, urazem lub postępowaniem chirurgicznym.

Przy podejrzeniu choroby przeprowadza się badania laboratoryjne, w których obserwuje się następujące nieprawidłowości;

• niskie stężenie sodu w surowicy (< 130 mEq/l;< 130 mmol/l),
• wysokie stężenie potasu w surowicy (> 5 mEg/l; > 5 mmol/l),
• zwiększona retencja ciał azotowych,
• obniżone stężenie kortyzolu, wysokie stężenie reniny (RIA),
• podwyższone stężenie ACTH,
• umiarkowana neutropenia (około 5000/uJ),
• hipoglikemia na czczo,
• kwasica metaboliczna,
• eozynofilia,

Profilaktyka choroby Addisona jest nieznana. Jednakże można zapobiegać powikłaniom poprzez uprzedzenie wystąpienia kryzy nadnerczowej i podjęcie leczenia przed wystąpieniem objawów, w przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych należy dopasować dawki steroidów. Powinno się unikać narażenia na infekcje.

Chorobie mogą towarzyszyć powikłania, takie jak bardzo wysoka gorączka, reakcje psychotyczne. Powikłania wynikające z chorób wywołujących, z za dużych lub za małych dawek steroidów, porażenia z powodu hiperkaliemii, oraz kryzys nadnerczowy.

Jeżeli nie podejmie się leczenia, choroba w takim przypadku w 100% kończy się śmiercią.

Wraz z chorobą Addisona może występować cukrzyca, nadczynność tarczycy oraz zapalenie tarczycy.