Celiakia

Celiakia – choroba trzewna, jest przewlekłą chorobą biegunkową, która chara­kteryzuje się zespołem złego wchłaniania praktycznie wszystkich składników odżywczych. Wywołana jest spożywaniem pokarmów zawierają­cych w swym składzie gluten. Obejmuje przewód pokarmowy. Jej istotą jest uczulenie na gluten, a zwłaszcza na jego składową część gliadynową. Choroba nie ogranicza aktywności życiowej pacjenta.
Podstawowe objawy celiakii to;

• biegunka,
• skurcze mięśniowe,
• niedokrwistość z niedoboru żelaza,
• chudnięcie,
• nieprawidłowy rozwój u dzieci,
• osłabienie, zmęczenie i znużenie,
• zwiększony apetyt,
• wzdęcie brzucha,
• nadmierna ilość gazów,
• rzadko bóle brzucha, nudności i wymioty,
• wielokrotne afty w jamie ustnej.

W wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych u osób z celiakią obserwuje się;

• dodatnie miano przeciwciał antygliadynowych IgA i IgG,
• dodatnie miano przeciwciał przeciwmitochondrialnych i endomysialnych,
• 72-godzinny pomiar tłuszczu w stolcu wyka­zuje ponad 7% jego zawartość,
• test z D-ksylozą (dodatni) wskazuje na złe wchłanianie tego cukru,
• hipoprotrombinemia,
• obniżone stężenie trójglicerydów, cholesterolu, witaminy A, B12, D, C, kwasu foliowego, żelaza, wapnia, całkowitego białka,
• niedokrwistość.

Żywienie osoby chorej na celiakię obejmuje przede wszystkim eliminację glutenu: pszenicy, żyta, ję­czmienia i produktów zawierających dodatek glutenu. Odpowiednie dobieranie produktów spożywczych ograniczy nieprzyjemne objawy do minimum, lub nawet całkowicie je wyeliminuje.

Choroba niesie wiele powikłań, w tym sprzyja wystąpieniu groźnych chorób;

• choroby nowotworowe: u prawie 10% pa­cjentów,
• oporność na leczenie,
• przewlekłe wrzodziejące zapalenie jelita czczego i krętego,
• osteoporoza wtórna w stosunku do obniżo­nego wchłaniania wit. D i wapnia,
• odwodnienie,
• nadmierna utrata elektrolitów,
• czasem wymóg pozajelitowego odżywiania.

Rokowania w chorobie są do­bre, jeżeli zostanie postawiona odpowiednia diagnoza i przestrzega­na jest dieta bezglutenowa. Poprawa samopoczu­cia najczęściej ma miejsce w ciągu 7 dni. Objawy znikają zwykle w ciągu 4-6 tygodni. Nie wiadomo jednak, czy ścisłe przestrzeganie diety zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworów.