Nadczynność tarczycy jest stanem chorobowym wywołanym przez nadmierne wytwarzanie hormonów przez tarczycę.
Wyróżnia się następujące typy nadczynności tarczycy:

• Choroba Gravesa – choroba autoimmunologiczna,
• wole wieloguzkowe toksyczne – występuje w późniejszym okresie życia,
• wole jednoguzkowe toksyczne – pojedynczy guzek z autonomiczną czynnością.

Objawy nadczynności tarczycy są inne u dzieci a inne u dorosłych. W tych dwóch grupach wiekowych wyróżnia się;

u dzieci; przyspieszenie wzrostu i zaburzenia oczne,

u dorosłych;

• wzmożona pobudliwość nerwowa,
• zwiększona potliwość,
• nietolerancja gorąca,
• kołatanie serca i tachykardia,
• duszność,
• zmęczenie i osłabienie,
• utrata masy ciała,
• zwiększony apetyt,
• wole,
• drżenie rąk,
• ciepła i wilgotna skóra.

Przyczyn nadczynności tarczycy jest kilka, wśród nich wyróżnia się chorobę autoimmunologicznę, niedobór jodu i inne.

Czynnikiem zwiększającym ryzyko choroby jest dodatni wywiad rodzinny, płeć żeńska, inne choroby autoimmunologiczne lub nasycanie jodkiem po utracie jodku.

W diagnostyce należy wykluczyć nerwicę lękową, chorobę nowotworową, cukrzycę, ciążę lub menopauzę oraz guz chromochłonny nadnerczy.

Podstawę rozpozniania stanowią wyniki badań laboratoryjnych.

Choroba może mieć przebieg powikłany. Do schorzeń występujących jako powikłania zalicza się niedoczynność przytarczyc, utratę wzroku lub podwójne widzenie z powodu ciężkiej orbitopatii, miejscowy obrzęk śluzowaty goleni, niewydolność krążenia w starszym wieku na podłożu choroby serca oraz zaniki mięśni.

U osób w wieku podeszłym najczęściej typowe objawy podmiotowe i przedmiotowe są odmienne lub nie występują. Niedoczynność tarczycy jest powszechna wśród osób starszych. Ważne jest przeprowadzenie badań laboratoryjnych.

Niedoczynność tarczycy jest stanem klinicznym wynikającym z obniżonego stężenia krążących wolnych hormonów tarczycy lub oporności na ich działanie. Przy ciężkiej niedoczynności tarczycy rozwija się uogólniony obrzęk śluzowaty.

Początek choroby czasem jest bardzo podstępny i prawie niezauważalny. Do głównych objawów tego schorzenia zalicza się;

• osłabienie, zmęczenie, letarg,
  
• nietolerancję zimna,
  
• upośledzenie słuchu,
• skurcze mięśni,
  
• bóle stawów,
  
• umiarkowany przyrost masy ciała (5 kg),
• zmniejszone pocenie się,
  
• obfite miesiączki,
  
• zespół cieśni nadgarstka,
• sucha, szorstka skóra,
• szorstki lub ochrypły głos,
• obrzmienie rąk i stóp,
• obniżenie ciepłoty ciała,
• zmniejszone ciśnienie skurczowe, a podwyższone ciśnienie rozkurczowe krwi,
• przerzedzone owłosienie skóry i głowy,
• niedokrwistość,
• powiększenie sylwetki serca na zdjęciu RTG klatki piersiowej.

Przyczyn chorób tarczycy jest wiele. Zalicza się do nich leczenie jodem radioaktywnym lub operacje tarczycy, stosowanie niektórych leków. Przyczyną choroby może być  autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, zapalenie tarczycy typu Hashimoto, lub dziedziczne zaburzenia biosyntezy hormonów tarczycy, niedoboru jodu. Niedoczynność tarczycy może mieć także inne przyczyny.

Zagrożenie niedoczynnością wzrasta wraz z wiekiem. Ryzyko jest większe w przypadku osób ze stwierdzonymi chorobami autoimmunologicznymi w wywiadzie.

W rozpoznaniu należy wykluczyć takie choroby jak zespół nerczycowy, przewlekłe zapalenie nerek, zespół słabej tarczycy czy demencję.

W badaniach laboratoryjnych stwierdza się wiele nieprawidłowości, które mogą świadczyć o występowaniu choroby. Należy jednak pamiętać, że istnieją choroby które mogą wywoływać podobne nieprawidłowości lub mogą w inny sposób wpływać na wyniki badań.

Dieta osób z niedoczynnością tarczycy może być bardziej bogata w błonnik, aby nie doprowadzić do zaparć. Niskotłuszczowa dieta jest odpowiednia dla osób otyłych.

Niedoczynność tarczycy może wywoływać różne powikłania. Wśród nich znajduje się np. zastoinowa niewydolność krążenia wywołana leczeniem u osób z chorobą wieńcową serca, śpiączka hipometaboliczna, zwiększona podatność na zakażenia, kryzys nadnerczowy przy intensywnym leczeniu niedoczynności tarczycy, niepłodność, przedawkowanie leków przez dłuższy czas może prowadzić do demineralizacji kości.

Regułą choroby jest powrót do stanu prawidłowego, ale z chwilą przerwania leczenia występuje nawrót choroby. Nie leczona prowadzi do śpiączki hipometabolicznej.

Z chorobą niedoczynną tarczycy mogą występować takie schorzenia jak m.in. niedokrwistość, idiopatyczna niewydolność nadnerczy, cukrzyca, niedoczynność przytarczyc, bielactwo, wypadanie płatka zastawki dwudzielnej czy depresja.

U osób w wieku podeszłym występują typowe objawy podmiotowe i przedmiotowe są często odmienne lub nie występują. Niedoczynność tarczycy jest powszechna w starszym wieku.

Tężec to ostra choroba zakaźna, którą charakteryzują napadowe foniczne skurcze mięśni. Toksyna wiąże się z receptorami i blokuje fizjologiczne procesy hamowania. Przebieg choroby jest zwykle ostry. Choroba atakuje układ nerowowy.

Do grupy objawów świadczących o zakażeniu tężcem zalicza się;

• zaburzenia rytmu serca,
• duszenie się, drgawki, sinica,
• ślinotok i zaburzenia połykania,
• zmienne nadciśnienie tętnicze lub spadek ciśnienia tętniczego,
  
• światłowstręt,
• nadmierna potliwość,
• bardzo wysoka gorączka,
• wygórowanie odruchów,
• wzmożona pobudliwość,
• stan podgorączkowy,
• napięcia kurczowe mięśni i spastyczność mięśni,
• sztywność karku,
• ból w miejscu rany,
• wzmożone napięcie mięśni żwaczy,
• nagły rzadkoskurcz lub częstoskurcz,
• uczucie mrowienia w miejscu rany,
• szczękościsk.

Przyczyną choroby jest zakażenie Clostridium tetani, neurotoksyna wytwarzana przez Clostridium tetani oraz tetanospazmina.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia zakażania są takie dolegliwości jak oparzenia, dożylne używki, zakażenie ucha z perforacją błony bębenkowej, okres okołoporodowy, kontakt otwartych ran z ziemią lub z odchodami zwierząt, odmrożenie, owrzodzenia skóry, rany chirurgiczne oraz rany urazowe.

W diagnostyce należy wykluczyć m.in. ropień zęba, krwotok podpajęczy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, tężyczkę z niedoboru wapnia, zatrucie strychniną czy zespół abstynencyjny.

W badaniach laboratoryjnych stwierdza się leukocytozę wielojądrzastą, prowadzi się hodowlę Clostridium tetani z rany.

Profilaktyka obejmuje głównie szczepienia oraz dokładne oczyszczenie rany.

Powikłania zakażenia tężcowego bywają groźne dla zdrowia. Do głównych powikłań zalicza się zatrzymanie oddechu, niewydolność serca, zator płucny, zakażenie bakteryjne, odwodnienie, złamanie kręgów, niedrożność dróg oddechowych, niedotlenienie tkanek, retencja moczu, zaparcie, zapalenie płuc oraz rabdomioliza.

Śmiertelność u młodych ludzi jest wysoka. Wśród noworodków wrota zakażenia stanowi pępowina. Wysoką śmiertelność notuje się także wśród osób w wieku podeszłym.

Przypadki tężca u kobiet w ciąży także wymagają intensywnego leczenia. Do zakażenia u kobiety może dojść również w okresie poporodowym. Anatoksyna tężcowa jest prawdopodobnie bezpieczna, lecz danych na ten temat jest niewiele.

Toksoplazmoza to choroba zakaźna wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii.
Wyróżnia się następujące cztery postacie toksoplazmozy:

toksoplazmoza wrodzona —> ostra inwazja odmatczyna z zarażeniem płodu. Ta postać często przebiega bezobjawowo, objawy u płodu są groźniejsze w przypadku zarażenia w I trymestrze ciąży,
toksoplazmoza oczna —> przyczyna zapalenia siatkówki i naczyniówki. Zwykle jest to wynik wrodzonej inwazji, ujawniającej się w drugiej lub trzeciej dekadzie życia,
ostra toksoplazmoza u osób immunokompetentnych —> ma tendencję do samoistnego ustępowania, przebiega bezobjawowo lub daje łagodne objawy,
ostra toksoplazmoza u osób z immunosupresją —> pierwotna lub w wyniku reaktywacji inwazji. Może prowadzić do zgonu, z zajęciem wielu narządów: serca, płuc, wątroby, ale głównie o.u. n.

Objawy choroby są zależne od postaci inwazji;
Toksoplazmoza wrodzona ma najcięższy przebieg kiedy do zarażenia odmatczynego dojdzie w okresie wczesnej ciąży;

• zapalenie siatkówki i naczyniówki,
• zwapnienia śródczaszkowe,
• pleocytoza i wzrost stężenia białka w płynie mózgowo-rdzeniowym,
• niedokrwistość, małopłytkowość, żółtaczka w chwili urodzenia,
• małogłowie;

Jeżeli zarażone dziecko przeżyje, może dojść u niego do opóźnienia rozwoju psychicznego, drgawek, zaburzenia widzenia, wzmożonego napięcia mięśni oraz innych poważnych następstw neurologicznych.

Toksoplazmoza oczna w postaci wrodzonej daje przeważnie zmiany symetryczne, natomiast postać nabyta występuje przeważnie jednostronnie. Główne objawy to;

• zapalenie siatkówki i naczyniówki,
• ogniska przypominające żółto-białe kłaczki waty o nieostrych granicach,
• zmiany mogą być zgrupowane w małych skupiskach,
• zamazane widzenie, mroczek, ból, światowstręt;

Ostra toksoplazmoza u osób immunokompetentnych w zdecydowanej większości przebiega bezobjawowo. Jeżeli występują objawy, to są to;

• powiększenie węzłów chłonnych szyjnych,
• gorączka, złe samopoczucie,
• wzmożona potliwość w nocy, bóle mięśni,
• ból gardła,
• wysypka,
• możliwe powiększenie zaotrzewnowych i krezkowych węzłów chłonnych z bólem brzucha,
• zapalenie siatkówki i naczyniówki;

Ostra toksoplazmoza u osób z immunosupresją:

• zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu lub zmiany naciekowe,
• niedowład połowiczy, drgawki lub zmiany w stanie psychicznym,
• zaburzenia widzenia,
• mogą wystąpić objawy podmiotowe i przedmiotowe podobnie jak u osób immunokompetentnych z ostrą chorobą,
• zapalenie mięśnia sercowego, śródmiąższowe zapalenie płuc.

Zasadniczą przyczyną rozwoju choroby jest zakażenie pierwotniakiem Toxoplasma gondii. Oprócz wymienionych sposobów, do zakażenia może dojść poprzez spożycie zakażonej żywności lub surowego mięsa. Zakażenie może zostać przeniesione w czasie przetaczania krwi lub przeszczepu narządów.

Zwiększone ryzyko zakażenia występuje u osób z upośledzoną odpornością, np.w AIDS, natomiast największe ryzyko inwazji przezłożyskowej istnieje w trzecim trymestrze ciąży.

W zależności od rodzaju inwazji choroby, można ją pomylić z wieloma innymi schorzeniami. Do tej grupy ogólnie zaliczyć można kiłę, listeriozę i inne infekcyjne, posocznicę, gruźlicę, trąd, chłoniaka, mononukleozę zakaźną, chorobę kociego pazura, grzybice, zapalenie naczyń, ropień mózgu czy opryszczkowe zapalenie mózgu.

Dowodem na potwierdzenie zarażenia jest wykazanie pierwotniaków we krwi, płynach ustrojowych. Zarażenie potwierdza wykrycie antygenu pierwotniaka w krążących płynach ustrojowych za pomocą testu EL, dodatni wynik wskazuje na ostrą infekcję. Ponadto w diagnostyce wykonuje się kilka testów serologicznych. Badaniem często wykonywanym jest test barwny Sabina-Feldmana, który charakteryzuje się dostateczną czułością na pierwotniaka.

Toksoplazmoza może przebiegać z powikłaniami takimi jak drgawki lub objawy ogniskowe, częściowa lub całkowita ślepota w toksoplazmozie ocznej. W toksoplazmozie wrodzonej powikłania są mnogie, w tym wymienia się opóźnienie rozwoju psychicznego, drgawki, głuchotę i ślepotę.

Uosób z upośledzeniem odporności często po zaprzestaniu leczenia następuje nawrót choroby. Odpowiednio wczesne podjęcie terapii w przebiegu toksoplazmozy wrodzonej u niemowląt zarówno z objawami, jak i bez objawów choroby zapobiega występowaniu powikłań.

Wraz z toksoplazmozą może występować upośledzenie odpowiedzi komórkowej, szczególnie u chorych na AIDS.

Ostra toksoplazmoza wrodzona często jest powodem zgonu w pierwszym miesiącu życia. Postać podostra toksoplazmozy wrodzonej ujawnia się po upływie pewnego czasu od chwili urodzenia. W wieku podeszłym występuje inwazja nabyta. Występuje większe prawdopodobieństwo częstych reaktywacji.

U wszystkich kobiet w ciąży należy wykonać badanie serologiczne na obecność przeciwciał swoistych. Kobiety, u których wynik badania serologicznego jest ujemny, powinny stosować nadzwyczajne środki ostrożności. W przypadku stwierdzenia toksoplazmozy u ciężarnej należy skierować pacjentkę do specjalisty.

Trądzik pospolity czyli inaczej zwykły to schorzenie zapalne gruczołów łojowych stymulowane działaniem hormonów androgenowych. Wynikiem tego jest powstawanie zaskórników, grudek, torbieli zapalnych a czasem także występują bliznowacenia. Wykwity chorobowe umiejscawiają się głównie na czole, policzkach i na nosie, mogą obejmować skórę pleców i klatki piersiowej w okolicy mostka.

Główne objawy tego rodzaju trądziku to;

• białe lub ciemne zaskórniki,
• guzki lub grudki,
• krosty z zaczerwienieniem i obrzękiem lub bez tych objawów,
• blizny.

Androgeny stymulują nasilenie procesu rogowacenia ujść gruczołów łojowych i mieszków włosowych. Powstały czop rogowy, widoczny jako zaskórnik, wywołuje nagromadzenie się łoju w ujściach gruczołów łojowych. Dodatkowo obecność bakterii z rodzaju Propionibacterium acnes nasila reakcję zapalną w wyniku wywoływanej przez nie hydrolizy trójglicerydów do wolnych kwasów tłuszczowych. Te z kolei wzmagają proces rogowacenia ujść mieszków włosowych i gruczołów łojowych, wywołując powstawanie grudek i krost i w ten sposób koło się zamyka.

Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia trądziku zalicza się okres dojrzewania, płeć męską, nadużywanie preparatów steroidowych, kosmetyki zawierające podłoża olejowe, niektóre leki, schorzenia przebiegające z objawami wirylizacji oraz gorący i wilgotny klimat.

Diagnoza może być niejednoznaczna, ponieważ podobne zmiany skórne powstają przy zapaleniu mieszków włosowych, trądziku różowatym i posteroidowym, zapaleniu skóry wokół ust czy rogowaceniu przymieszkowym.

Zmiany patologiczne towarzyszące chorobie to skóra o cechach łojotokowych, zgrubienie skóry, przerost gruczołów łojowych. zapalenie okołomieszkowe oraz szpecące bliznowacenie.

Dla osób borykających się z trądzikiem ważne jest właściwe odżywianie się. Niestety nie ma jednoznacznej diety, która mogłaby wpłynąć na ograniczenie trądzika. Wbrew mylnym przekonaniom czekolada i tłuszcze nie powodują nasilenia się objawów.

Zazwyczaj po podjęciu właściwej terapii następuje stopniowa poprawa, zazwyczaj widoczna po 4-8 tygodniach stosowania.

Wyróżnia się trądzik noworodkowy, który zwykle występuje w postaci zaskórników zamkniętych. Pojawia się u około 20% noworodków
W przypadku trądziku niemowlęcego grudki zapalne pojawiające się w wieku 3-6 miesiącu życia dziecka. Możliwe że z powodu nadmiaru androgenów. Pojawienie się choroby w tym wieku niesie duże ryzyko nasilonego przebiegu trądziku w wieku późniejszym. U niemowląt stosuje się leczenie miejscowe.

Ciąża w niektórych przypadkach może powodować zaostrzenie, a w innych ustąpienie trądzika. Lek izotretynoina wywołuje poważne wady rozwojowe płodu; należy stosować skuteczne środki antykoncepcyjne na miesiąc przed rozpoczęciem leczenia oraz przez miesiąc po jego zakończeniu. Erytromycyna może być stosowana u ciężarnych, jednakże zaleca się leczenie miejscowe, zawsze kiedy tylko jest to możliwe. Wśród środków całkowicie zakazanych kobietom w ciąży są izotretynoina, tazaroten, tetracyklina, doksycyklina i minocyklina.

Trądzik różowaty jest przewlekłym schorzeniem, które dotyczy skóry twarzy. Polega na występowaniu zaczerwienienia i rozszerzenia drobnych naczyń skóry, zwłaszcza w obrębie nosa i policzków.

Zasadnicze objawy trądziku różowatego to;

• napadowe zaczerwienienie skóry twarzy, szczególnie charakterystyczne w początkach choroby,
• rumień,
• zapalenie spojówek,
• intensywny rumień w zaawansowanych postaciach,
• zaczerwienienie w obszarach zajętych ustępuje chwilowo pod wpływem uciśnięcia skóry,
• wykwity skórne,
• rhinophyma czyli powikłanie występujące częściej u mężczyzn, polegające na przeroście elementów łącznotkankowych i gruczołów skóry nosa.

Jako główną przyczynę choroby wymienia się zaburzenia czynności tarczycy oraz gruczołów płciowych. Dodatkowo wymienia się nadużywanie alkoholu, kawy, herbaty, ostrych przypraw, gorące napoje, pasożyty występujące w obrębie gruczołów łojowych i mieszków włosowych, przewlekłą ekspozycję na czynniki atmosferyczne, stres oraz zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego oraz Helicobacterpylori.

Zmiany skórne pojawiające się w trądziku różowatym mogą być mylnie diagnozowane jako inne schorzenia. Czasem objawy mogą mylić te chorobę z polekowymi wykwitami skórnymi, ziarniniakiem skóry, toczniem skórnym, rakowiakiem, a także z innymi schorzeniami skórnymi.

Wraz z trądzikiem różowatym może występować łojotokowe zapalenie skóry głowy i powiek, zapalenie rogówki, brzegów powiek lub naczyniówki oraz zmiany rogówkowe.

Trądzik różowaty nie występuje wśród dzieci, a wśród osób w wieku podeszłym jego przypadki są bardzo sporadyczne.