Lamblie są to pierwotniaki z grupy wiciowców.
Najbardziej znanym pasożytem z grupy lamblii jest Giardia lamblia, wywołuje ona jedną z najczęściej występujących wśród dzieci chorobę pasożytniczą jaką jest lamblioza (giardiaza).

Lamblioza jest inaczej nazywana „chorobą brudnych rąk”. Może dotknąć także osoby dorosłe.
Do zakażenia może dojść na drodze fekalno-oralnej, lub poprzez spożycie zanieczyszczonej wody, rzadziej pożywienia.

Do zakażenia lambliami dochodzi w wyniku połknięcia cyst. Po przedostaniu się do organizmu lamblie przyczepiają się za pomocą specjalnych przyssawek i pasożytują na  komórkach nabłonkowych jelita czczego lub pęcherzyka żółciowego.

Zakażenie pasożytem lamblii najczęściej przebiega bezobjawowo u około 25-50% chorych. Objawy ostrego zakażenia mogą pojawić się po upływie 1-3 tygodni. Objawy lambliozy są niejednoznaczne, zależą przede wszystkim od stanu i wydolności układu odpornościowego, wieku żywiciela, a także szczepu lamblii. Mogą wystąpić następujące objawy świadczące o zakażeniu:

• przewlekła biegunka (trwająca 5-7 dni lub kilka tygodni),
• wzdęcia brzucha,
• oddawanie gazów,
• luźne szare stolce o zgniłym zapachu,
• utrata masy ciała,
• nudności,
• nietolerancja laktozy.

Lumbago to inaczej korzonki, postrzał. Objawia się silnym bólem pleców w okolicy krzyżowo-lędźwiowej, czasem promieniującym do kończyn.

Główną i bezpośrednią przyczyną lumbago jest wysunięte jądro miażdżyste dysku, które uciska nerwy i powoduje ból. Przyległe mięśnie napinają się dodatkowo potęgując wrażenie mocnego bólu.

Pośrednich przyczyn lumbago może być wiele, zaliczamy do nich przede wszystkim:

• nieprawidłowa postawa ciała,
• nadwaga,
• niewłaściwy sposób podnoszenia ciężkich przedmiotów,
• siedzący tryb życia,
• zachwiana statyka kręgosłupa,
• zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych,
• zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych,
• choroba reumatyczna,
• okresowe nasilenie bodźców stresowych.

Jeżeli objawy lumbago nasilają się i występują dosyć często w niewielkich odstępach czasu może to świadczyć o tworzeniu się przepukliny krążkowej kręgosłupa.

Pierwszą pomocą w przypadku wystąpienia lumbago jest ułożenie chorego na twardym podłożu i podniesienie nóg na krześle, tak aby nogi utworzyły z tułowiem kąt 90º, wskazana jest gorąca kąpiel lub skierowanie strumienia jak najcieplejszej wody na miejsce bólu, można także wykonać delikatny masaż bolącego miejsca.

Listerioza jest zakażeniem wywołanym przez wszechobecną pałeczkę Listeria monocytogenes, która jest chorobotwórcza dla wielu gatunków zwierząt. Jest to bakteria Gram-dodatnia. Warto wspomnieć, że zakażenie innymi gatunkami jest bardzo rzadkie. Najczęściej listerioza występuje u płodów, noworodków i pacjentów z obniżoną odpornością. Większość spośród zakażonych osób dorosłych ma inną chorobę podstawową. Zwykle przebieg choroby jest ostry. W 1985 r. w południowej Kalifornii miała miejsce epidemia obejmującą 142 osoby, które zachorowały po spożyciu skażonego meksykańskiego sera. Zakażenie chorobą obejmuje płuca, gruczoły dokrewne, zaburzenia metaboliczne, przewód pokarmowy, nerki i drogi moczowe, układy krwiotwórczy, limfatyczny, immunologiczny i nerwowy. Choroba może przebiegać bezobjawowo w części przypadków.

Zasadnicze objawy zakażenia listeriozą to;

• ból brzucha,
• zespół zaburzeń oddychania u dorosłych,
• powiększenie węzłów chłonnych szyjnych,
• dreszcze,
• zapalenie spojówek,
• osłabienie ruchów płodu,
• biegunka, nudności, wymioty,
  
• wyczerpanie, gorączka,
• powiększenie wątroby i śledziony,
• złe samopoczucie,
• bóle mięśni,
• zapalenie gardła,
• zwiększona częstość oddawania moczu,
• objawy wskazujące na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
• objawy wskazujące na posocznicę.

Czynniki zwiększonego ryzyka zakażenia listeriozą to m.in. wiek – płody, noworodki i osoby starsze, choroby nowotworowe z przerzutami, HIV, alkoholizm, dializa nerkowa, ciąża, obniżona odporność, kontakt z zakażonymi zwierzętami, chociaż przeniesienie zakażenia ze zwierzęcia na człowieka zdarza się rzadko. Do czynników zwiększających ryzyko zakażenia należy spożywanie pokarmów lub napojów niewiadomego pochodzenia, które mogą być zakażone drobnoustrojem.

Rozpoznanie choroby jest możliwe po wykluczeniu zakażenia gronkowcowego, wywołanego przez Klebsiella, Candida, kryptokoki i wirusy. Postać niemowlęca listeriozy jest mylona z zakażeniami E. coli i paciorkowcami z grupy B.

W celu rozpoznania choroby przeprowadza się dokładne badania płynu mózgowo-rdzeniowego oraz inne badania, jak np; posiew krwi, morfologia z rozmazem. A w przypadku zakażenia noworodka wykonuje się posiewy wydzieliny z szyjki macicy, z pochwy, odchodów poporodowych, smółki i z wykwitów na skórze noworodka.

Zmiany patologiczne mogące powstać w wyniku choroby to wielonarządowa rozsiana ziarniniakowatość, miejscowe ropnie węzłów, bezpostaciowa zasadochłonna martwica, podwyższona liczba makrofagów tkankowych.

Aby zapobiec zakażeniu bakterią kobiety w czasie ciąży powinny unikać pracy ze zwierzętami domowymi, unikać zakażonych kiszonek oraz kontaktu ze ściekami. Należy unikać spożywania surowych lub zakażonych produktów mlecznych oraz spożywania serów miękkich. Powinno się dokładnie myć wszystkie surowe warzywa, oraz pamiętać o tym, aby nie przygotowane do jedzenia mięso przechowywać oddzielone od warzyw. Powinno się myć ręce po dotykaniu nieprzygotowanego do jedzenia pożywienia oraz unikać spożywania żywności wystawionej na ladzie sklepowej. Mięso przed spożyciem należy poddać obróbce termicznej.

Choroba może przebiegać z powikłaniami. Najczęstsze z nich to poród przedwczesny, zapalenie owodni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznica, ropień płuc, ropień wątroby, ropień łożyska, ropień śledziony, ropień węzłów chłonnych, zapalenie wsierdzia, zapalenie otrzewnej, poronienie, poród martwy, a nawet śmierć noworodka.

Wraz z listeriozą może współistnieć marskość wątroby, chłoniak, guz lity i niedobór odporności.

Zakażone płody rodzą się zwykle martwe albo przedwcześnie. Więcej niż w połowie przypadków zakażenie jest przyczyną obumarcia płodu, śmiertelność u zakażonych leczonych noworodków wynosi 50%. Większa jest również zachorowalność oraz śmiertelność u osób starszych.
Kobiety ciężarne są bardziej podatne na zakażenie wywołane przez Listeria monocytogenes. Zakażenie płodu lub noworodka wiąże się z dużą śmiertelnością, konieczne jest jak najszybsze rozpoczęcie intensywnego leczenia celem zapobieżenia zakażeniu płodu.

Łysienie jest to schorzenie polegające na wypadnięciu włosów z obszarów normalnie owłosionych. Dotychczas wyróżnia się następujące rodzaje łysienia:

• telogenowe – rozlane wypadanie włosów prowadzące do zmniejszenia ich gęstości, ale nie prowadzące do całkowitej ich utraty,
• anagenowe – rozlane wypadanie włosów dotyczące również włosów odrastających, mogące postępować do całkowitego wyłysienia,
• spowodowane bliznowaceniem – gładka skóra głowy owłosionej bez objawów wzrastania włosów z mieszków włosowych,
• androgenowe – występuje u obu płci, spowodowane jest działaniem hormonów androgenowych,
• plackowate – ogniskowe wypadnięcie włosów bez objawów bliznowacenia skóry,
• spowodowane nawykowym wyrywaniem włosów na podłożu psychicznym (trichotillomania),
• grzybica skóry owłosionej głowy – ogniska włosów ułamanych blisko powierzchni skóry z towarzyszącym stanem zapalnym lub bez niego, spowodowane  infekcją grzybiczą.
  

Zasadnicze objawy łysienia są różne i nie zawsze wszystkie mogą występować, zalicza się do nich;

• wypadanie włosów,
• świąd skóry,
• czasem złuszczanie się naskórka,
• ułamane włosy,
• ścieńczenie włosów na obrzeżach ognisk łysienia,
• łatwe „wychodzenie” włosów w wyniku pociągania na obrzeżach ognisk łysienia,
• stan zapalny skóry.

Przyczyny łysienia jest wiele i zależą one głównie od jego rodzaju. Wyróżnia się między innymi łysienie po porodzie, polekowe, po silnym stresie, z powodu zaburzeń hormonalnych, złej diety, zatruć metalami ciężkimi, z powodu wad wrodzonych i rozwojowych, zakażenia, ciężkich chorób lub terapii, itd. Niekiedy etiologia łysienia jest nieznana.

Czynniki predysponujące do problemów z łysieniem to wywiad rodzinny wskazujący na częstsze występowanie łysienia wśród najbliższych, stres, ciąża oraz złe odżywianie.

U osób skarżących się na problemy z łysieniem wykonuje się badanie czynności tarczycy, morfologię krwi, u kobiet z łysieniem androgenowym oznaczyć stężenie siarczanu dehydroepiandrosteronu (DHEA-S), oznacza się stężenie ferrytyny w surowicy, wykonuje kiłowe odczyny serologiczne oraz oznacza liczbę limfocytów T i B.

Przebieg schorzenia również jest zależny od rodzaju łysienia. Łysienie może mieć charakter trwały, nawrotowy, lub może nastąpić całkowite odrośnięcie utraconych włosów. W przypadku łysienia z bliznowaceniem następuje trwałe uszkodzenie mieszków włosowych.

Grzybica skóry głowy to najczęstsza przyczyna występowania łysienia wśród dzieci, u osób po 50 roku życia przeważa łysienie androgenowe. Wzmożone wypadanie włosów występuje również u kobiet po porodzie, spowodowane jest ono zaburzeniami fizjologicznymi występującymi w czasie ciąży.

Łuszczyca jest schorzeniem uwarunkowanym genetycznie i ma przebieg przewlekły. Polega on na występowaniu wzmożonej proliferacji komórek warstwy podstawnej naskórka i ich niepełnym rogowaceniu. Klinicznie łuszczyca charakteryzuje się występowaniem pojedynczych wykwitów grudkowych o zabarwieniu czerwonym lub rumieniowych ognisk powstających ze zlewania się grudek. Powierzchnia grudek oraz ognisk grudek łuszczycowych zwykle jest pokryta serbrzystobiałą łuską. Przebieg schorzenia może być ostry lub przewlekły, z licznymi zaostrzeniami rozdzielonymi okresami remisji o trudnym do przewidzenia czasie trwania. Zaostrzenia choroby mogą być wywoływane czynnikami zewnętrznymi lub wewnątrzustrojowymi.

Wyróżnia się następujące kliniczne odmiany łuszczycy;

• plackowata – jest to najczęstsza postać kliniczna schorzenia. Ogniska grudek łuszczycowych występują na owłosionej skórze głowy, tułowiu i kończynach. Zmianom skórnym dodatkowo towarzyszą zmiany w obrębie płytek paznokciowych – punkcikowate zagłębienia nadające powierzchni paznokcia wygląd naparstka, prążkowanie podłużne, poprzeczne lub zgrubienie paznokcia,
• łuszczyca kropelkowata - najczęściej spotykana jest u dzieci. W jej przebiegu występują liczne grudki łuszczycowe niewielkich rozmiarów rozsiane na skórze całego oraz wykwity krostkowe,
• łuszczyca odwrócona – ta odmiana choroby zajmuje powierzchnie zgięciowe, np. stawów łokciowych lub kolanowych. Zmiany mogą mieć charakter sączący oraz nie wykazują obecności łusek,
• erytrodermia łuszczycowa – powstaje w następstwie zaostrzenia łuszczycy, jest to rozwijający się uogólniony stan zapalny skóry – erytrodermia. W obrazie chorobowym występuje nasilony, nierówny, brodawkowaty przerost naskórka, przeważają cechy wzmożonego rogowacenia naskórka.

Objawy mogące świadczyć o rozwoju grzybicy to;

• zapalenie stawów,
• świąd,
• srebrzystobiata łuska pokrywająca wykwity grudkowe,
• umiejscowienie w okolicy łokci i kolan, okolicy krzyżowej, oraz na skórze owłosionej głowy,
• na paznokciach widoczne jest pobruzdowanie, zgrubienie płytek paznokciowych, zagłębienia powierzchni paznokcia upodabniające go wyglądem do naparstka,
• dodatni objaw Auspitza,
• występowanie objawu Kóbnera: w miejscach mechanicznego urazu, np. zadrapania, pojawiają się po upływie kilku – kilkunastu dni typowe grudki łuszczycowe.

Czynnikami predysponującymi do rozwoju choroby są urazy miejscowe i podrażnienia, zakażenia mogą również przyczynić się do ujawnienia łuszczycy, podobnie jak zaburzenia endokrynne, stres, nagłe zaprzestanie stosowania steroidów ogólnych lub silnych preparatów steroidowych miejscowych, używanie alkoholu, a także otyłość.

Łuszczyca może być mylona z takimi chorobami jak  łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy, wyprzenie, drożdżyca, pieluszkowe zapalenie skóry, grzybica paznokci, łupież różowy lub czerwony mieszkowy, grzybica skóry tułowia, liszaj płaski, choroba Reitera czy wykwity krostkowe.

W badaniach laboratoryjnych stwierdza się podwyższone stężenie leukocytów oraz przyspieszony OB, zwłaszcza w łuszczycy krostkowej, podwyższone stężenie kwasu moczowego o 10-20%, niedokrwistość, niedobory witaminy B12, kwasu foliowego, natomiast w badaniu mikologicznym może ujawnić się obecność nadkażeń.

Osobom cierpiącym na łuszczycę zalecane są kąpiele słoneczne, naświetlania promieniami ultrafioletowymi, solarium, terapia PUVA, szampony dziegciowe oraz terapia klimatyczna w klimacie morskim, a także kąpiele nad Morzem Martwym.

W przypadku dodatniego wywiadu rodzinnego warto eliminować środki podrażniające skórę, oraz leki, które mogą zaostrzać łuszczycę.

Powikłania choroby to przede wszystkim łuszczyca krostkowa, erytrodermia złuszczająca, nasilenie łuszczycy po odstawieniu steroidów, po miejscowym stosowaniu kortykosteroidów ścieńczenie skóry, rozstępy skóry, maskowanie miejscowego zakażenia, hipopigmentacja i tachyfilaksja, objawy zatrucia salicylanami mogą wystąpić u dzieci przy miejscowym stosowaniu dużych dawek kwasu salicylowego.

Najczęściej choroba ma przebieg łagodny, jednakże w niektórych przypadkach istnieje możliwość wystąpienia postaci zagrażających życiu oraz oporność na leczenie.

U dzieci początek łuszczycy objawia się często jeszcze przed ukończeniem 10 roku życia, ale rzadziej przed 3 rokiem życia. Przebieg łuszczycy jest nietypowy w porównaniu z przebiegiem u osób dorosłych. Mniej więcej u 3% pacjentów schorzenie występuje po 65 r.ż., konieczne jest zebranie dokładnego wywiadu dotyczącego stosowanych leków, ponieważ niektóre z nich mogą wywoływać zaostrzenie łuszczycy, konieczne jest dokładne monitorowanie wydolności wątroby, nerek, klirensu kreatyniny. Należy pamiętać, że soby starsze mogą mieć trudności w dokładnym nakładaniu zewnętrznych preparatów steroidowych na obszary skóry zajęte przez łuszczycę,

Łupież różowy jest schorzeniem skórnym o charakterze idiopatycznym. Ten rodzaj łupieżu charakteryzuje się występowaniem rozsianych, nacieczonych, różowych wykwitów plamistych o powierzchni złuszczającej się głównie na obwodzie zmiany.

Główne objawy tego typu schorzenia skóry to;

• lekko nacieczone wykwity plamiste o zabarwieniu różowym, różowo-łososiowym,
• zmiany o kształcie owalnym,
• powierzchnia zmian wykazuje delikatne drobnopłatkowe złuszczanie o większym nasileniu w obwodowych częściach ognisk chorobowych,
• ogniska osiągają przeciętnie średnicę 1-2 cm,
• zmiany skórne nie występują na skórze twarzy, rąk i stóp,
• zmiany wykazują zwykle układ równoległy swoją długą osią do przebiegu żeber,
• uogólniony wysiew zmian poprzedza na kilka dni pojawienie się „blaszki macierzystej”, tj. dużej plamy rumieniowej o złuszczającej się powierzchni i średnicy kilku centymetrów, żadna z późniejszych zmian nie osiąga takiej średnicy,
• lekki świąd w okolicy zmian,
• sporadycznie występują gorączka i objawy ogólnego rozbicia,
• sporadycznie zmiany skórne przybierają cechy wykwitów plamiczych, pokrzywkowych lub pęcherzykowych.

Przyczyna występowania choroby jest nieznana, brany jest w tej kwestii pod uwagę wpływ czynników wirusowych lub upośledzenie odporności.

W niedokładnym procesie diagnostycznym choroba może by pomylona z kiłą wtórną, łuszczycą, przyłuszczycą, wypryskiem, liszajem płaskim lub z grzybicą skóry tułowia.

Zmiany chorobowe ustępują stopniowo, zwykle w okresie 1-14 tygodni, zazwyczaj jest to okres 2-6 tygodni.

Łupież pstry jest odmianą powierzchownej grzybicy naskórka. Schorzenie charakteryzuje się występowaniem głównie na skórze tułowia licznych, rozsianych plam o zabarwieniu bladoróżowym lub żółtobrunatnym. U ludności ciemnoskórej wykwity plamiste mogą być przebarwione. Łupież pstry to przypuszczalnie najczęściej spotykana powierzchowna grzybica skóry.

Główne objawy chorobowe to;

• wykwity plamiste nie poddające się opalania słonecznemu,
• zwykle kolor brunatnawy lub czerwono-brązowy zmian na powierzchniach odsłoniętych,
• umiejscowione zwykle w okolicach łojotokowych – klatka piersiowa, ramiona, plecy,
• wykwity plamiste mają średnice 3-4 mm, są dobrze odgraniczone od otoczenia, wykazują obwodowe rozprzestrzenianie się i skłonność do zlewania,
• delikatne złuszczenie na powierzchni ognisk,
• świąd jest rzadko spotykany,
• zmiany są lepiej widoczne w okresie letnim,
• zmiany skórne wykazują skłonność do okresowych nawrotów.

Zasadniczą przyczyną rozwoju schorzenia jest zakażenie grzybem drożdżopodobnym z rodzaju Pityrosporum, może także wystąpić w wyniku zmian w składzie łoju wydzielanego przez gruczoły łojowe skóry.

Czynnikami predysponującymi do wystąpienia choroby to wysoka temperatura otoczenia, wzmożona wilgotność, nadmierna potliwość oraz zakażenie wirusem HIV.

Łupież pstry może zostać pomylony z łupieżem białym, bielactwem, łojotokowym zapaleniem skóry oraz wypryskiem pieniążkowatym.

Łupież biały jest przewlekłym schorzeniem skóry, który charakteryzuje się występowaniem jednej lub wielu słabo odgraniczonych od otaczającej tkanki, białych plam lub płaskich wykwitów na skórze policzków lub bocznych powierzchni ramion u dzieci lub dorosłych.

Zasadnicze objawy, po których można rozpoznać łupież biały to;

• zmiany skórne w postaci niewielkich ognisk o białym zabarwieniu,
• umiejscowienie na skórze policzków oraz bocznych powierzchni ramion,
• zmiany mają powierzchnię gładką lub lekko szorstką, suchą,
• obecne są drobne białawe grudki będące wyrazem wzmożonego rogowacenia ujść mieszków włosowych,
• bardzo delikatne złuszczanie powierzchni,
• schorzenie częściej spotykane u osób o ciemniejszej karnacji,
• świąd jest rzadko spotykany,
• zmiany są bardziej widoczne w porze letniej u osób o jasnej karnacji,
• ogniska zmienionej skóry nie poddają się opalaniu,
• nawet niewielka ekspozycja na promieniowanie słoneczne wywołuje zaczerwienienie zmian chorobowych.

Przyczyna powstania tego schorzenia jest nieznana, możliwe że stanowi element skazy atopowej, przypuszcza się również zaburzenia syntezy melaniny.

Szczególnie narażone są dzieci z uwarunkowaną genetycznie skłonnością do atopii.

Łupież biały może zostać pomylony z innymi schorzeniami skóry, takimi jak łupież pstry, bielactwo, prosaki, rogowacenie przymieszkowe, może też przypominać nieokreślone, niecharakterystyczne zmiany w przebiegu trądu.

Dolegliwość jest najczęściej spotykana u dzieci w wieku 3-10 lat, natomiast u osób w wieku podeszłym występuje bardzo rzadko.

Liszajec zakaźny jest powierzchownym zakażeniem śródnaskórkowym z występowaniem wykwitów pęcherzykowo-krostkowych. Wykwitem pierwotnym jest najczęściej krosta umiejscowiona na skórze pozornie nie zmienionej lub wykazującej nieznaczne zaczerwienienie. Pokrywa krosty czy pęcherza  szybko wiotczeje i łatwo pęka, zawartość zasycha w miodowożółte, uwarstwione, miękkie strupy, przeważające w obrazie klinicznym. Liszajec zakaźny to następstwo mieszanego zakażenia paciorkowcowo-gronkowcowego. Na podstawie posiewów bakteriologicznych stwierdza się występowanie tylko gronkowca złocistego lub tegoż gronkowca z towarzyszącymi paciorkowcami.

Wyróżnia się następujące typy liszajca;

• liszajec pęcherzykowy – liszajec o etiologii gronkowcowej, w którego przebiegu dochodzi do szybkiego powstawania małych oraz dużych pęcherzy o zwiotczałej pokrywie. Nie występuje powiększenie węzłów chłonnych,

• zapalenie mieszków włosowych – jest traktowane przez niektórych autorów jako gronkowcowy liszajec mieszków włosowych,

• niesztowica – głębiej umiejscowiona, wykazująca skłonność do tworzenia owrzodzeń infekcja typu liszajca z towarzyszącym odczynem z okolicznych węzłów chłonnych.
  

Zasadnicze objawy rozwoju liszajca zakaźnego to;

• przebieg powolny lub szybkie rozprzestrzenianie się,
• wykwit pierwotny o charakterze pęcherza ropnego umiejscowiony na skórze pozornie nie zmienionej lub nieznacznie zaczerwienionej,
• pokrywa pęcherzy szybko wiotczeje i łatwo pęka,
• wydzielina zasycha w miodowożółte miękkie strupy,
• najczęstsze umiejscowienie to skóra wokół ust i nosa lub w miejscach narażonych na urazy,
• obecność wykwitów satelitarnych oraz skłonność do autoinokulacji,
• zmiany znajdują się często jednocześnie w różnych miejscach,
• pęcherze na pośladkach, tułowiu i twarzy.

Główne przyczyny powstania liszajca zakaźnego to gronkowce koagulazododatnie, schorzenie przenosi się najczęściej przez kontakt bezpośredni, paciorkowce beta-hemolizujące, dodatkowo często występują mieszane zakażeń paciorkowcowo-gronkowcowych. Dane uzyskane w ciągu ostatnich 10 lat świadczą o wzroście znaczenia gronkowców jako czynnika chorobotwórczego. Przenoszenie zakażenia następuje najczęściej w wyniku bezpośredniego kontaktu.

Czynniki predysponujące do rozwoju choroby to ciepłe, wilgotne środowisko, klimat tropikalny lub subtropikalny, pora letnia lub jesień, drobne urazy, ugryzienia przez owady itp. Rozwojowi choroby sprzyja niewłaściwa higiena osobista, epidemie, rozprzestrzenianie się liszajca w rodzinie, ogólny zły stan zdrowia oraz powikłanie takich chorób jak wszawica, świerzb, ospa wietrzna, wyprysk oraz kontaktowe zapalenie skóry.

Chorobę można pomylić z ospą wietrzną, opryszczką, zapaleniem mieszków włosowych, ostrym wypryskowym zapaleniem skóry, grzybicą skóry, oparzeniem, pęcherzycą zwykłą, itd.

Badania laboratoryjne nie zawsze są przeprowadzane. Jednakże czasem przeprowadza się posiew mikrobiologiczny materiału pobranego z dna wykwitu chorobowego, hodowlę na podłożu agarowym z krwią, co umożliwia wzrost zarówno gronkowców, jak i paciorkowców grupy A, odczyn ASO oraz test Streptozyme.

Aby zapobiec rozwojowi choroby należy przestrzegać higieny w rodzinie, a szczególnie zwracać uwagę na mycie rąk.

Schorzenie może przebiegać z powikłaniami takimi jak np. niesztowica, ostre kłębkowe zapalenie nerek o etiologii paciorkowcowej, głębokie zapalenie skóry i tkanki podskórnej, zapalenie szpiku, posocznicowe zapalenie stawu, zapalenie płuc, zapalenie węzłów chłonnych.

Całkowite ustąpienie zmian następuje w ciągu 7-10 dni w wyniku zastosowania odpowiedniej terapii. Jeśli w tym czasie nie dojdzie do ustąpienia zmian, potrzebny jest posiew w celu wykrycia opornego drobnoustroju.

Wraz z liszajcem zakaźnym może występować przewlekłe zapalenie skóry.

Liszajec noworodkowy może wystąpić w wyniku zakażenia noworodka przez nosiciela gronkowca spośród personelu medycznego.

Liszaj płaski jest schorzeniem o charakterze zapalnym i dotyczy skóry i błon śluzowych. Wykwitem podstawowym jest wieloboczna grudka o zabarwieniu sinawym, wykazująca mlecznobiałą opalescencję powierzchni. Zmianom skórnym towarzyszy świąd o zróżnicowanym nasileniu. Zmiany błon śluzowych mają postać ogniskowych, niekiedy drzewkowato rozgałęziających się zmleczeń śluzówki.

Podstawowe objawy liszaja płaskiego to;

• świąd, wykwity grudkowe, kolor zmian: sinawy,
• w wykwitach dłużej utrzymujących się można zaobserwować obecność siateczki Wickhama,
• ułożenie zmian: ogniskowo, Unijnie lub w sposób rozsiany,
• często stwierdza się powstawanie na skórze świeżych wykwitów, wzdłuż linii zadrapania,
• umiejscowienie: na skórze powierzchni zgięciowych nadgarstków i przedramion, żołędzi prącia, grzbietach stóp, w pachwinach, okolicy krzyżowej, podudziach, skórze owłosionej głowy, na nogach kończynach dolnych, na skórze tułowia oraz na błonach śluzowych,
• zmiany śluzówkowe u 20-40% pacjentów z liszajem płaskim,
• mlecznobiałe ogniska rozgałęziające się drzewkowato,
• wykwity o charakterze pęcherzowym lub nadżerkowym,
• dolegliwości bólowe.
  

objawy ze strony włosów i paznokci:

• bliznowacenie skóry owłosionej głowy ze zniszczeniem mieszków włosowych prowadzi do trwałego, niekiedy całkowitego wyłysienia,
• może występować podłużne pobruzdowanie płytki paznokciowej oraz częściowe lub całkowite uszkodzenie łożyska paznokcia.
  

Przyczyny występowania liszaja płaskiego są nieznane, prawdopodobnie związane są z zaburzeniami immunologicznymi. Obserwuje się wysiewy zmian chorobowych po silnych przeżyciach psychicznych.

Do czynników predysponujących do pojawienia się choroby zalicza się leki, substancje chemiczne, reakcję przeszczepu przeciwko biorcy, toczeń rumieniowaty oraz zespoły nakładania się chorób – toczeń rumieniowaty/liszaj płaski.

Osoba u której wystąpił liszaj płaski powinna zmniejszyć narażenie na stres.

Powikłaniem pochorobowym może być łysienie, uszkodzenie płytek paznokciowych oraz rak kolczystokomórkowy w obrębie jamy ustnej.

Zmiany chorobowe mogą samoistnie ustąpić po upływie kilku tygodni. Istnieje możliwość nawrotu choroby pod wpływem stresu emocjonalnego. Nawroty występują w 12-20% przypadków, zwłaszcza u pacjentów ze zmianami skórnymi o charakterze uogólnionym.

Wraz z liszajem płaskim może występować liszaj lśniący, łysienie, miastenia, toczeń rumieniowaty, marskość żółciowa wątroby, bielactwo, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, reakcja przeszczep przeciw gospodarzowi, twardzina ograniczona oraz liszaj stwardnieniowy i zanikowy oraz wirusowe zapalenie wątroby typu C.

Lęk jest to powszechnie występujące, ostre lub przewlekłe odczucie obawy z towarzyszącymi objawami somatycznymi. Wynika z zaburzeń układu nerwowego. Rozróżnia się następujące rodzaje zaburzeń lękowych:

• ostry lęk sytuacyjny to reakcja na bieżące wydarzenie, które ma charakter urazu. Objawy zazwyczaj przemijają,

• zaburzenie przystosowania z nastrojem lękowym to utrzymująca się reakcja dezadaptacyjna wywołana stresem psychospołecznym, trwa do 6 miesięcy,

• uogólnione zaburzenie lękowe to ciągły lęk bezprzedmiotowy lub zaburzenie przystosowania z nastrojem lękowym i wyraźne przejawy niepokoju ruchowego, objawy i nadpobudliwość trwają ponad 6 miesięcy,

• zaburzenie paniczne to nawracające nagłe ataki lęku, z których co najmniej jeden wiąże się z obawą przed kolejnymi atakami i ich skutkami lub z istotną zmianą zachowania związaną z atakiem. Często prowadzi do agorafobii,

• zaburzenie stresowe pourazowe to powracające ponowne przeżywanie dramatycznego zdarzenia lub koszmarne sny na jego temat u osób, które takowe przeżyły, często z towarzyszącymi objawami wegetatywnymi,

• fobie to intensywny nawracający lęk przed przedmiotem lub sytuacją albo przed kompromitacją publiczną, objawia się unikaniem przedmiotów i sytuacji wywołujących lęk,

• zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne to utrzymujące się nie chciane i przeszkadzające myśli i nawracające uporczywie wzorce zachowania, które zakłócają życie codzienne chorego.

Objawy wzorcowe zależą od rodzaju zaburzeń lękowych i nie muszą występować w każdym przypadku. Główne objawy zaburzeń lękowych to;

• niezgodny z sytuacją lub nadmierny lęk czy obawy,
• poczucie grożącej katastrofy,
• wzmożone napięcie emocjonalne,
• labilność emocjonalna,
• tachykardia, kołatanie serca,
• hiperwentylacja, duszność,
• chwiejne nadciśnienie tętnicze,
• wzdychanie,
• nudności lub inne dolegliwości brzuszne,
• parestezje,
• wzmożone pocenie się,
• zawroty głowy lub omdlenie,
• zaczerwienienie twarzy,
• wzmożone napięcie mięśniowe,
• drżenia mięśniowe,
• niepokój,
• uczucie ucisku i zaciskania w klatce piersiowej,
• ból głowy,
• ból pleców,
• kurcze mięśni.

Przyczyny zaburzeń panicznych i zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych są związane z czynnikami genetycznymi. Zaburzenia lękowe są najczęściej wyzwalane przez stresory psychospołeczne, które mogą powodować ujawnienie się skłonności genetycznej. Czynnikiem pośredniczącym są nieprawidłowości układów przekaźników nerwowych.

Ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych jest większe u osób borykających się z problemami socjalnymi i finansowymi lub chorobą somatyczną. Ryzyko wzrasta u osób z dodatnim wywiadem rodzinnym i u tych, które nie mogą liczyć na podporę psychiczną od najbliższych i przyjaciół.

Niejednokrotnie stany lękowe są mylone z innymi chorobami. Dlatego prowadząc rozpoznanie lekarz powinien sprawdzić ogólny stan zdrowia pacjenta, oraz wykluczyć inne przyczyny danych objawów. Należy wykluczyć m.in. schorzenia układu krążenia, układu oddechowego, zaburzenia przemiany materii oraz w wydzielaniu wewnętrznym, zaburzenia dietetyczne, różnego typu zatrucia, itd.

Postępowanie terapeutyczne powinno opierać się na wnikliwym zebraniu wywiadu oraz ustaleniu etiologii i rodzaju zaburzenia lękowego. Konieczna jest analiza w kierunku nadużywania środków psychoaktywnych.

Leiszmanioza jest to stan zakaźny wywołany przez szereg gatunków świdrowca rodzaju Leishmanis. Okres inkubacji zarazka trwa do 3 miesięcy, a w postaci trzewnej nawet do 24 miesięcy, początek jest zazwyczaj nagły. Obecnie infestacja występuje u około 12 mln ludzi, a na ryzyko powstania leiszmaniozy jest narażonych 350 mln ludzi. Według WHO  ta choroba spowodowała 59 000 zgonów na całym świecie w 2001 r. Procesem chorobowym może być objęty żołądek, skóra, układ krwiotwórczy, chłonny i immunologiczny oraz zewnątrzwydzielniczy, a także płuca i jelita. Rozpoznaje się 4 główne kliniczne zespoły choroby:

• leiszmanioza trzewna: może występować endemicznie, epidemicznie lub sporadycznie. W jej obrębie wyróżnia się następujące postacie:

>  afrykański kalaazar: wykrywany najczęściej we wschodniej Afryce na obszarach od Sahary na północy do równika. Choroba dotyka osoby w wieku 10-25 lat, częściej mężczyzn niż kobiety,
> śródziemnomorski lub dziecięcy kalaazar: występuje głównie w basenie Morza Śródziemnego, w Chinach i Ameryce Łacińskiej. Prawdopodobnie roznosiciele zarazka to psy, szakale, lisy i szczury,
>  indyjski kalaazar: rozpowszechnienie pod względem wieku i płci podobne jest do afrykańskiego. Człowiek jest jedynym znanym rezerwuarem i do przenoszenia zarazka dochodzi za pośrednictwem moskitów go atakujących,

• leiszmanioza skórna Starego Świata i Nowego Świata: charakteryzuje się obecnością jednej ograniczonej zmiany chorobowej lub większej ich liczby w okolicach ciała narażonych na infestację. Zmiany te ulegają owrzodzeniu w środku i rozprzestrzeniają się odśrodkowo. Samorzutne gojenie się występuje rzadziej w przebiegu skórnej leiszmaniozy Nowego Świata. Satelitarne zmiany chorobowe oraz uogólnione powiększenie węzłów chłonnych mogą się pojawić lub nie.

• leiszmanioza śluzówkowo-skórna: pojawia się jedna zmiana chorobowa lub większa ich liczba na kończynach dolnych, mogących ulegać owrzodzeniu. U 2-5% chorych po upływie miesięcy lub lat pojawiają się przerzutowe zmiany w części nosowej gardła, mogą przybierać postać bolesnych, okaleczających nadżerek tkanek miękkich. Rzadko pojawiają się zmiany w kroczu,

• leiszmanioza skórna rozsiana: występują rozległe zmiany skórne, lecz nie ma zmian trzewnych; kliniczny obraz może być podobny do stwierdzanego w lepromatycznej postaci trądu.
  

Podstawowe objawy tej choroby to;

• złe wchłanianie pokarmu;
• upośledzenie prawidłowego wzrostu i rozwoju niemowląt i dzieci;
• gorączka – w nocy;
• kaszel;
• biegunka, krwawienie do żołądka/jelit;
• uogólnione powiększenie węzłów chłonnych;
• splenomegalia;
• umiarkowana hepatomegalia;
• marskość wątroby;
• nadciśnienie wrotne (u 10% chorych);
• niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna;
• chorobowe zmiany skórne;
• zmniejszenie drożności nosa;
• krwawienie z nosa;
• obrzęk, kacheksja i przebarwienie w późnych stadiach leiszmaniozy;
• hipoalbuminemia;
• hipergammaglobulinemia.

Najbardziej narażone na zakażenie są dzieci,  młodzi i dorośli w obszarach endemicznych. Zakażeniu sprzyja niedożywienie organizmu, AIDS oraz niekompletne leczenie początkowej leiszmaniozy.

Prowadząc rozpoznanie lekarz powinien w pierwszej kolejności wykluczyć takie choroby jak malaria, bruceloza, gruźlica, dur brzuszny oraz ropień wątroby. Dodatkowo skórną zmianę po kalaazar w przebiegu leiszmaniozy skórnej rozsianej przypominającej postać lepromatyczną trądu trzeba odróżnić od trądu, kiły i frambezji.

Patologiczne zmiany chorobowe to przede wszystkim zaznaczony naciek limfocytami, oraz wrzodziejące zmiany w skórze i śluzówce nosowej części gardła.

Lamblioza jest zakażeniem jelitowym wywołanym przez pasożyta, a dokładnie przez pierwotniaka Giardia lamblia. Do zakażenia najczęściej dochodzi poprzez spożycie cyst, które przekształcają się na kolejnym etapie w trofozoity kolonizujące jelito cienkie, co wywołuje objawy chorobowe. Cykl rozwojowy pasożyta jest kontynuowany, kiedy trofozoity otorbiają się w jelicie cienkim i wydalane są z organizmu wraz z kałem. Trofozoity zanieczyszczają wodę i żywność. Do większości zakażeń dochodzi na drodze fekalno-oralnej albo przez spożycie zakażonej wody, rzadziej przyczyną jest zakażona żywności.

Zakażenie może mieć postać bezobjawową u 25-50% osób chorych. Jednakże u drugiej części uwidaczniają się następujące objawy;

• przewlekająca się biegunka,
• wzdęcie brzucha,
• oddawanie gazów,
• luźne, szare stolce o zgniłym zapachu,
• utrata masy ciała,
• nudności,
• nietolerancja laktozy.

Zwiększone prawdopodobieństwo zakażenia występuje w większych ośrodkach opieki zbiorowej, u osób praktykujących stosunki oralno-analne, oraz u miłośników urlopowego obozowania „na dziko”.

W przeprowadzaniu diagnostyki należy wykluczyć inne przyczyny biegunek z zajęciem jelita cienkiego, takie zakażenia, jak kryptosporydioza i izosporioza. Powinno się wyeliminować podejrzenie zespołu złego wchłaniania, takie jak choroba trzewna, tropikalna sprue, w wyniku dysbakteriozy. U niektórych osób podejrzewa się zespół jelita nadwrażliwego wówczas, gdy biegunce nie towarzyszy utrata masy ciała.

W badaniach laboratoryjnych przeprowadza się analizę kału na pasożyty i ich jaja. W przypadku konieczności badanie powtarza się nawet trzykrotnie. Cysty są widoczne w utrwalonych lub świeżych preparatach kału, trofozoity znajduje się w świeżych stolcach biegunkowych. Czasem przeprowadza się testy diagnostyczne z użyciem techniki fluorescencyjnej i ELISA.

Patologię obserwuje się w badaniu bioptatu z jelita, wykazuje ono na obecność płaskich, delikatnych nacieków limfocytarnych i obecność trofozoitów na powierzchni.
Osobie borykającej się z zakażeniem lambliami zaleca się posiłki wysokokaloryczne, niskolaktozowe i niskotłuszczowe.

Aby zapobiec zakażeniu należy dokładnie myć ręce po przewijaniu dzieci, oraz uzdatniać wodę na kempingu.

Powikłaniem pochorobowym jest najczęściej zespół złego wchłaniania oraz utrata masy ciała.