Krzywica jest to choroba występująca głównie u dzieci. Najczęściej pojawia się pomiędzy 2 miesiącem a 3 rokiem życia dziecka.
Krzywica jest związana z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforowej, powoduje zmiany w układzie kostnym i zaburzenia rozwojowe.

Główną przyczyna krzywicy jest niedobór w diecie witaminy D3. Witamina D3 jest także produkowana w skórze pod wpływem promieniowania ultrafioletowego światła słonecznego, tak więc niedostateczne nasłonecznienie dziecka również przyczynia się do rozwoju tej choroby.

Objawy krzywicy:

• napady drgawek związane z hipokalcemią,
• opóźnienie wzrostu,
• tężyczka,
• zniekształcenie kości miednicy,
• rozmiękanie kości potylicy,
• bruzda Harrisona,
• skolioza,
• pogłębienie kifozy odcinka piersiowego i lordozy odcinka lędźwiowego kręgosłupa,
• płaskostopie,
• skłonność do złamań kości,
• koślawość lub szpotawość kolan,
• pogrubienie przynasad kości długich (bransolety krzywicze),
• kwadratowa czaszka – 2 guzy czołowe + 2 rogi potyliczne tworzą kwadrat,
• opóźnione zarastanie ciemiączka
• różaniec krzywiczy,
• klatka piersiowa ptasia,
• klatka piersiowa lejkowata,
• opóźnione ząbkowanie,nieprawidłowe wykształcenie koron zębów, odwapnienie koron
• upośledzenie odporności,
• trudności w utrzymaniu głowy w pozycji pionowej,
• osłabienie napięcia mięśni, żabi brzuch
• opóźnienie rozwoju psychomotorycznego,
• niedokrwistość.

Rodzaje krzywicy są następujące:

• krzywice witamino-D-oporne, spowodowane wrodzoną lub nabytą opornością na działanie witaminy D3 (krzywica pseudoniedoborowa; rodzinna krzywica hipofosfatemiczna; zespół de Toniego-Fanconiego-Debrego; spowodowana stosowaniem leków przeciwdrgawkowych)
• spowodowana niedoborem witaminy D3 (krzywica wywołana niedoborem witaminy D3).

Kandydoza, zwana także drożdżyca, wywoływana jest przez grzyby z rodzaju Candida, głównie przez grzyb Candida albicans.
Grzyb ten jest wszechobecny i nie stwarza żadnego zagrożenia dopóki organizm posiada prawidłowo funkcjonujący i sprawny układ immunologiczny.

Przyczyny zainfekowania organizmu drożdżakami to m.in.

• stosowanie antybiotyków,
• zmiany hormonalne, spowodowane stosowaniem antykoncepcji, ciążą,
• cukrzyca,
• anemia spowodowana brakiem żelaza,
• noszenie obcisłej, nylonowej, nieprzepuszczającej wilgoć bielizny,
• uszkodzenie spowodowane w trakcie stosunku seksualnego,
• uszkodzenia skóry w skutek wysypki lub zadrapania,
• niektóre choroby, leki obniżające odporność,
• stres i wyczerpanie, brak snu i wypoczynku,
• nadużywanie kawy, alkoholu, nikotyny,
• duże spożycie, keczupu, musztardy, octu, produktów wędzonych, sfermentowanych,
• nadużywanie cukru.

Do objawów mogących świadczyć o zakażeniu organizmu grzybicą zalicza się m.in.

• zaburzenia trawienia,
• gazy, wzdęcia, gazy jelitowe,
• spękane usta i biały nalot na języku,
• nieokreślone bule brzucha,
• narastające niebakteryjne zapalenie dróg moczowych i pęcherza,
• zanik popędu płciowego,
• nadmierna potliwość skóry (poty nocne),
• pieczenie i łzawienie spojówek,
• zaburzenia wydzielania hormonów tarczycy,
• stan chronicznego zmęczenia,
• osłabienie i bóle mięśni, skurcze,
• niedowaga lub nadwaga,
• burczenie, przelewanie w jelitach,
• zgaga,
• częste przeziębienia,
• ogólna niechęć do działania,
• zaburzenia snu,
• wahania nastroju, itd.

Jak już wyżej wspomniano osłabienie odporności może doprowadzić do rozprzestrzenienia się grzyba wewnątrz organizmu, może on atakować narządy, całe układy narządów i łatwo prowadzi do zakażenia całego organizmu zajmując układ oddechowy, moczowo-płciowy, pokarmowy, itd.

Kardiomiopatia jest to choroba zaburzająca budowę oraz/lub pracę, funkcje serca.
Pod pojęciem kardiomiopatia rozróżnia się grupę chorób dotyczących mięśnia sercowego. Zajęciu mięśnia sercowego mogą towarzyszyć nieprawidłowości w budowie i funkcji osierdzia, wsierdzia, innych narządów.

Są to choroby serca pierwotne lub wtórne, do których dochodzą coraz to nowe podtypy, obecnie znane są takie choroby zaliczane do grona kardiomiopatii jak:

• kardiomiopatia rozstrzeniowa, polega na znacznym poszerzeniu jam serca, co z kolei doprowadza do osłabienia jego kurczliwości i w efekcie do rozwoju niewydolności serca,
• kardiomiopatia połogowa, jest to szczególny przypadek kardiomiopatii rozstrzeniowej, pojawiająca się w końcowym okresie ciąży lub w połogu,
• kardiomiopatia przerostowa, jest to choroba genetyczna, powodująca znaczny, niesymetryczny przerost ścian lewej komory serca,
• kardiomiopatia restrykcyjna, polega na znacznym usztywnieniu ścian serca, co prowadzi do utrudnionego wypełnienia serca krwią, zmniejszając ilość przepompowywanej krwi, a w konsekwencji do wystąpienia objawów niewydolności serca,
• arytmogenna kardiomiopatia prawej komory serca, genetycznie uwarunkowana choroba dotycząca głównie komory prawej, prowadzi do jej poszerzania i niewydolności,
• niescalenie mięśnia lewej komory serca,
• kardiomiopatia zapalna,
• kardiomiopatia niedokrwienna,
• kardiomiopatia alkoholowa,
• kardiomiopatia zastoinowa,
• kardiomiopatia zaciskająca,
• kardiomiopatia Tako-Tsubo (kardiomiopatia stresowa), itd.

Dolegliwości które mogą świadczyć o obecności kardiomiopatii:

• nieregularne, wolne lub szybkie bicie serca,
• nadmierne zmęczenie,
• omdlenia,
• duszność przy wykonywaniu niewielkich wysiłków, czasem także przy leżeniu na wznak,
• uporczywy kaszel,
• obrzęki kończyn dolnych,
• dolegliwości bólowe o typie dusznicy bolesnej.

Przyczyny kardiomiopatii są różne i zależą przede wszystkim od ich typu, można wymienić takie jak:

• infekcje wirusowe, bakteryjne, pasożytnicze,
• choroba niedokrwienna serca,
• stany pozawałowe,
• nadmierne spożycie alkoholu,
• działanie różnych czynników toksycznych, metabolicznych, immunologicznych,
• choroby gruczołów wydzielania wewnętrznego,
• dziedziczenie genetyczne,
• niedobory składników pokarmowych spowodowane przez niewłaściwe odżywianie,
• zatrucia,
• występujące w przebiegu innych chorób, itd.

Kaszel przewlekły według definicji jest dolegliwością, która utrzymuje się przez okres powyżej 3 tygodni. Większość osób zgłasza się do gabinetu lekarskiego z obawy przed przyczynowym stanem patologicznym, z powodu dokuczliwości, zakłopotania, chrypki. Dla pacjentów z wysiłkowym nietrzymaniem moczu kaszel może być szczególnie uciążliwy. Przewlekła obturacyjna choroba płuc i kaszel związany z paleniem tytoniu stanowią najczęstszą przyczynę dolegliwości na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej. Schorzenie dotyczy głównie płuc, ale nie pozostaje bez wpływu na układ trawienny.

Objawy przewlekłego kaszlu są zmienne i zależą w dużej mierze od jego przyczyny. Zazwyczaj kaszel występuje bez odkrztuszania i bez innych objawów przedmiotowych czy podmiotowych. Dolegliwość ta może utrzymywać się do 6 tyg. po ustąpieniu choroby wirusowej. Możliwy są objawy przedmiotowe i podmiotowe alergicznej skazy, nieżytu nosa, zapalenia zatok, choroby refluksowej przełyku, przewlekłej niewydolności serca, zaburzeń tkanki łącznej.

Przyczyn kaszlu może być wiele, jednakże większość przypadków wiąże się z podrażnieniem oskrzeli. Najczęstsze przyczyny przewlekłego kaszlu to m.in. kapanie kroplami wydzieliny z nozdrzy tylnych, astma, choroba refluksowa przełyku, przewlekłe zapalenie oskrzeli, aspiracja, rozstrzenie oskrzelowe, zastoinowa niewydolność serca, mukowiscydoza, zakaźna eozynofilia płucna, podrażnienie zewnętrznego przewodu słuchowego, rak krtani, rozmiękanie krtani i tchawicy, nowotwór płuca, krztusiec, nadmierna reaktywność oskrzeli po chorobie wirusowej, nawykowy kaszel, restrykcyjna choroba płuc, gruźlica, zakażenie nietypowymi prątkami i inne przewlekłe zakażenia płuc.

Do czynników sprzyjających występowaniu kaszlu zalicza się z pewnością palenie tytoniu oraz stres, a zwłaszcza stres szkolny u dzieci.

Terapię przewlekłego kaszlu należy rozpocząć od wyeliminowania najbardziej prawdopodobnej przyczyny. Należy bezwzględnie wyeliminować palenie tytoniu.

Powikłaniem przewlekłego kaszlu mogą być takie dolegliwości, jak kaszlowe omdlenie, kaszlowy ból głowy, wysiłkowe nietrzymanie moczu, powysiłkowe uszkodzenie mięśni brzucha i międzyżebrowych, przepuklina pachwinowa, odma opłucnowa, mogą również wystąpić działania uboczne stosowanych leków.

Kaszel nawykowy jest najbardziej prawdopodobny u dzieci w wieku szkolnym.

Krztusiec inaczej zwany kokluszem, jest wysoce zaraźliwą bakteryjną chorobą układu oddechowego. Cechuje się napadowym, spazmatycznym kaszlem, zakończonym wydłużonym świszczącym wdechem lub pianiem. Chory zaraża przez 3 tygodnie. Przenoszenie się choroby następuje poprzez bezpośredni kontakt. Okres wylęgania się choroby wynosi średnio 7 do 14 dni. Krztusiec zazwyczaj przebiega ostro, lecz przewleka się nawet do 12. tygodni.

Podstawowe objawy po których można rozpoznać koklusz to;

• napady kaszlu,
• serie krótkich kaszlnięć na jednym wydechu,
• umiarkowana gorączka,
• wysięk z nosa,
• brak łaknienia,
• kurczowy, świszczący kaszel,
• epizody bezdechu i sinicy,
• „pianie” przy wdechu,
• wymioty kończące napad kaszlu.

Przyczyną choroby jest zakażenie pałeczką krztuśca – Bordetella pertussis. Bordetella parapertussis oraz Bordetella bronchoseptica wywołują podobną, lecz klinicznie łagodniejszą postać choroby.

Do czynników sprzyjających wystąpieniu choroby zalicza się brak szczepień u dzieci, a także kontakt z osobą zakażoną, narażenie w czasie panującej epidemii. Większa podatność na zakażenia drobnoustrojem występuje podczas ciąży.

Krztusiec może zostać pomylony z innymi chorobami wywołującymi kaszel. Do tej grupy zalicza się przeziębienie, zakażenie adenowirusowe, zapalenie oskrzelików, grypę, bakteryjne zapalenie płuc, mukowiscydozę, gruźlicę, śródmiąższowe zapalenie płuc. Napadowy kaszel może być spowodowany dostaniem się ciała obcego do dróg oddechowych.

Zmiany patologiczne wywoływane przez chorobę to miedzy innymi ogniskowa rozedma, wyciek śluzowo-ropny, oraz nieregularne owrzodzenia nabłonka dróg oddechowych.

W diecie chorego należy uwzględnić dodatkową podaż płynów oraz niejednokrotnie wymagane jest częste karmienie, ale za to małymi porcjami.

Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby należy izolować osoby zakażone, należy pamiętać o czynnym uodparnianiu wszystkich niemowląt, zwykle z użyciem skojarzonej szczepionki zawierającej także anatoksyny błonicy i tężca. Nie zaleca się przeprowadzania szczepienia podstawowego ani przypominającego po 6 r.ż. dziecka.

Powikłaniem pochorobowym może być;

• zakażeniu krztuścem nie uodpornionych domowników,
• u niemowląt może dojść do śmierci,
• zapalenie płuc,
• encefalopatia z niedotlenienia,
• śpiączka,
• zapalenie ucha środkowego,
• uczynnienie gruźlicy,
• krwawienie z nosa,
• przepuklina,
• nawrót napadów kaszlu, zwłaszcza podczas infekcji górnych dróg oddechowych,
• drgawki,
• krwotok śródczaszkowy,
• zaburzenia neurologiczne,
• utrata masy ciała,
• krwioplucie,
• niedodma.

Zazwyczaj następuje całkowite wyzdrowienie osoby chorej.

Wraz z krztuścem może współistnieć zapalenie ucha środkowego, odoskrzelowe zapalenie płuc oraz zaburzenia w prawidłowym rozwoju fizycznym.

Najcięższy przebieg kokluszu oraz najwyższą śmiertelność obserwuje się u niemowląt w wieku poniżej 6 miesiąca. Śmierć jest najczęściej następstwem powikłań pochorobowych. Przebieg choroby może być cięższy, także u osób w wieku podeszłym.

Krwiomocz może być makroskopowy, mikroskopowy, objawowy lub bezobjawowy. Może ujawniać się na początku, na końcu lub być obecny przez całość okresu oddawania moczu.

Zwykle występuje bez wyraźnych wcześniejszych objawów, czerwony mocz widoczny jest w krwiomoczu makroskopowym.

Przyczyn krwiomoczu może być wiele, zalicza się do nich przede wszystkim;

• uraz —> wywołany ćwiczeniami, uraz jamy brzusznej z uszkodzeniem nerek lub moczowodów, złamanie miednicy z uszkodzeniem pęcherza lub cewki moczowej, jatrogenny uraz po cewnikowaniu, chirurgii jamy brzusznej lub miednicy, ciało obce, przemoc fizyczną i seksualną;
• nowotwory i inne —> prostaty, cewki moczowej, pęcherza, moczowodów i nerek, guzy łagodne, endometrioza układu moczowego, łagodny rozrost stercza, wodonercze;
• zapalenia – infekcje układu moczowego to najczęstsza przyczyna krwiomoczu u dorosłych, choroby nerek, zapalenie wsierdzia;
• zaburzenia metaboliczne —> kamica, hiperkalciuria z mikrokamieniami lub nefrokalcynozą, torbiele – nerka wielotorbielowata, torbiel nerkowa, łagodna rodzinna hematuria lub nefropatia cienkiej błony podstawnej, zespół Alporta, nerkowa kwasica kanalikowa typu 1, cystynuria;
• hematologiczne —> zaburzenia krzepnięcia, np. hemofilia, plamica Schónleina-Henocha, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa;
• naczyniowe —> naczyniaki, malformacje tętniczo-żylne, zespół „dziadka do orzechów” – ucisk lewej żyty nerkowej z następowym zatorem śródmiąższowym, zakrzepica żyły nerkowej, zator tętnicy nerkowej;
• chemiczne —> nefrotoksyny: aminoglikozydy, cyklosporyna;
• zator;
  
• idiopatyczne —> hematuria związana z bólem lędźwi – najczęściej u młodych kobiet stosujących antykoncepcję doustną.

Do czynników predysponujących do wystąpienia krwiomoczu zalicza się palenie tytoniu, narażenie zawodowe np. na związki organiczne, nadużywanie środków przeciwbólowych, niektóre leki, przewlekłą infekcję, a szczególnie w połączeniu z kamicą, niedawną infekcją górnych dróg oddechowych, a także dodatni wywiad rodzinny w kierunku chorób nerek.

Sztuczna zmiana barwy moczu czyli pseudo-krwiomocz może być spowodowany odwodnieniem, większą ilością barwników pokarmowych w pożywieniu, wytrącaniem się kryształków moczanowych, krwawieniem z pochwy (miesiączka, uraz pochwy, patologiczne krwawienia), urazami okolicy narządów płciowych i krocza lub symulacją (przydatna będzie analiza moczu pobranego przez cewnik).

Zmiany patologiczne przy krwiomoczu to przede wszystkim kłębuszkowe zapalenie nerek.

Krwawienie z nosa to inaczej krwawienie z nozdrzy, jamy nosowej lub nosogardzieli. Krwawienie może być przednie i tylne. Krwawienie przednie pochodzi z przedniego odcinka jamy nosowej, zazwyczaj z tzw. miejsca Little’a, położonego na przegrodzie nosa tuż powyżej i ku tyłowi od przedsionka nosa. Drugim co do częstości miejscem jest przedni koniec małżowiny nosowej dolnej. Krwawienie tylne pochodzi z tylnego odcinka jamy nosowej lub nosogardzieli, zazwyczaj z okolicy poniżej tylnej połowy małżowiny nosowej dolnej lub ze stropu jamy nosowej.

Objawem dolegliwości jest zazwyczaj krwawienie z nozdrzy. Jednakże w przypadku krwawienia tylnego może brakować charakterystycznego objawu lub objawiać się jako krwioplucie, nudności, krwawe wymioty lub smoliste stolce.

Najczęściej dolegliwość ta ma przyczyny idiopatyczne, a poza tym może wystąpić  w następstwie tępych urazów, takich jak dłubanie w nosie, a także w wyniku niskiej wilgotności powietrza, ciała obcego, zakażenia górnych dróg oddechowych, przewlekłego nieżytu błony śluzowej nosa, ostrego zapalenia zatok przynosowych. Może być wynikiem nieprawidłowości naczyniowych, guzów, nadciśnienia tętniczego, nieprawidłowości w składzie krwi, białaczki, małopłytkowość lub innych zaburzeń płytek krwi. Krwawienie z nosa może być wynikiem ubytku przegrody nosa, skrzywienia przegrody nosa, krwawienia pochodzącego z zatoki lub endometriozy w obrębie nosa.

Krwawienie z nosa jest objawem chorobowym, a nie chorobą samą w sobie. Mniej niż 10% przypadków jest spowodowanych nowotworem lub koagulopatią.

Podstawowym badaniem jakie przeprowadza się w przypadku powtarzających się krwawień z nosa jest morfologia. Przeprowadza się również próbę krzyżową krwi w razie wstrząsu oligowolemicznego lub niedokrwistości.

Powikłaniem krwawienia z nosa może być zapalenie zatok przynosowych, krwiak lub ropień przegrody nosa na skutek silnego urazu mechanicznego przy zakładaniu tamponady, perforacja przegrody nosa na skutek rozległej kauteryzacji, deformacja piramidy nosa wtórna w stosunku do martwicy spowodowanej uciskiem przedniej części tamponady nosowej tylnej, martwica błony śluzowej spowodowana wysokim ciśnieniem w balonie.

Kolka niemowlęca jest dolegliwością występującą u niemowląt. Objawia się nadmiernym, napadowym, trudnym do ukojenia płaczem. Nie jest to jednoznacznie zdefiniowany zespół chorobowy i ustępuje zazwyczaj samoistnie ok. 3-4 miesiąca życia dziecka.
Kolka może dotknąć zarówno dzieci karmionych naturalnie jak i sztucznie.

Przyczyny kolki nie są jednoznacznie określone i zdefiniowane. Tradycyjnie jednak łączy się dolegliwości kolki z dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego przyjmując jako przyczynę płaczu bóle brzucha.
Obecnie spotyka się także sugestię, że na płacz dziecka mają wpływ 3 teorie:

• psychologiczna, płacz i emocje u niemowlęcia wywołuje napięcie emocjonalne rodziców,
• neurologiczna, niedojrzałość układu nerwowego,
• alergologiczna, alergie pokarmowe.

Typowy napad kolki niemowlęcej przebiega z podkuleniem nóżek, napięciem mięśni brzuszka i prężeniem całego ciała. Często poszerza się obwód brzuszka dziecka, lecz zwiększone nagromadzenie gazów jest tylko skutkiem płaczu i związanymi z nim zaburzeniami czynnościowymi przewodu pokarmowego.
Płacz pojawia się cyklicznie, przy czym obserwowany jest wzrost objawów wieczorem i w nocy.
Objawy kolki swój szczyt osiągają około 6 tygodnia życia dziecka.

Pomimo iż kolka ustępuje samoistnie po ok. 3 miesiącach, jest ona powodem niepokoju rodziców płaczącego dziecka. Podejmuje się próby leczenia środkami farmakologicznymi, a także próbuje wyeliminować produkty które mogą uczulać dziecko.

Kłębuszkowe zapalenie nerek powstaje w wyniku odpowiedzi immunologicznej na zakażenie i prowadzi do uszkodzenia kłębuszków nerkowych. Może być zapoczątkowane zarówno przez zakażenia bakteryjne jak i wirusowe. Choroba najczęściej występuje u dzieci. Charakteryzuje się rozlanymi zmianami zapalnymi w kłębuszkach, a klinicznie – nagłym wystąpieniem krwinkomoczu z obecnością wałeczków erytrocytarnych i miernym białkomoczem. Często jako dolegliwości towarzyszące pojawiają się nadciśnienie tętnicze, obrzęki i niewydolność nerek.

Klasyczne objawy ostrego zespołu nefrytycznego to przede wszystkim:

• krwinkomocz(100%),
• skąpomocz lub bezmocz (52%),
• obrzęki (85%),
• nadciśnienie tętnicze (82%),
• niskie miano dopełniacza – C3 (83%),
• krwiomocz makroskopowy (30%), mocz barwy herbaty,
• obrzęki twarzy, wokół oczu, ramion, stóp, łydek, po południu i wieczorem,
• gorączka (rzadko);

Mogą pojawić się także inne objawy w postaci zapalenia gardła, zakażenia dróg oddechowych, płonicy, ciemnego zabarwienia moczu, przyrostu masy ciała, bólów brzucha, pogorszenia się apetytu, bólów pleców, bladości, a także liszajca.

Główna przyczyną rozwoju choroby jest początek w postaci zakażenia wywołanego przez paciorkowce beta-hemolizujące grupy A. Ponowne wystąpienie kłębuszkowego zapalenia  nerek zdarza się rzadko, ponieważ po przejściu choroby organizm nabiera odporności na antygen. Odnotowano także przypadki „poinfekcyjnego” kłębuszkowego zapalenia nerek po zakażeniach wywołanych przez pneumokoki, gronkowce, meningokoki, wirusa ospy wietrznej oraz wirusy zapalenia wątroby.

Czynniki predysponujące do wystąpienia choroby to zakażenia wywołane przez typy drobnoustrojów o działaniu nefrytycznym, endemie z cyklicznymi epidemiami. Przypadki subkliniczne są 20-krotnie częstsze. Zakażenia paciorkowcowe mogą być przyczyną gorączki reumatycznej, jak i ostrego kłębuszkowego zapalenia nerek, rzadko obu razem.

W rozpoznaniu w niektórych przypadkach stwierdza się błoniasto-rozplemowe kłębuszkowe zapalenie nerek, inne poinfekcyjne kłębuszkowe zapalenia nerek, toczeń rumieniowaty układowy, nefropatię IgA, a czasem gwałtownie postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek.

W celach dokładnego rozpoznania choroby przeprowadza się szereg analiz laboratoryjnych, w których stwierdza się różne nieprawidłowości. Wyniki obrazują m.in. niedokrwistość, testy paciorkowcowe uwidaczniają wiele antygenów, widoczne są wałeczki erytrocytarne w badaniu ogólnym moczu, hipertrójglicerydemia, białkomocz, obniżone przesączanie kłębuszkowe, mocznica oraz podwyższone stężenie kreatyniny w surowicy. Wykonuje się również wymaz z gardła lub skóry pod kątem obecności paciorkowców.

W diecie należy ograniczyć do minimum dosalanie potraw aż do ustąpienia obrzęków, nadciśnienia tętniczego, niewydolności nerek. Wskazane jest ograniczenie spożycia białka w razie kwasicy metabolicznej oraz unikanie pokarmów bogatych w potas.

Choroba może zostawić po sobie powikłania w postaci retinopatii nadciśnieniowej, encefalopatii nadciśnieniowej, gwałtownie postępującego kłębuszkowego zapalenia nerek, nieprawidłowych badań moczu jeszcze przez kilka lat. W nielicznych przypadkach możliwe jest wystąpienie przewlekłej niewydolność nerek i wyraźne pogorszenie się przesączania kłębuszkowego, również zespół nerczycowy występuje w około 10% przypadków choroby.

Kiła jest to infekcja charakteryzująca się następującymi po sobie stadiami, wywołana przez krętka bladego – Treponema pallidum, kiła zakaźna obejmuje stadium pierwotne i stadium wtórne. Może obejmować neurosyfilis, czyli kiłę ośrodkowego układu nerwowego. Jeżeli pacjent nie jest leczony, to stadium zakaźne może przejść w postać utajoną. Kiła utajona stanowi fazę bezobjawową. Jeśli pojawia się po upływie do jednego roku od fazy zakaźnej, to jest opisywana jako kiła wczesna utajona. Jeżeli okres ten wynosi 2 lub więcej lat, to jest określana jako kiła utajona późna. Kiła trzeciorzędowa to kiła późna uogólniona, z kolei jako kiłę wrodzoną określa się kiłę nabytą w okresie życia wewnątrzmacicznego. Kiła jest chorobą dotykającą układ rozrodczy, skórę, układ zewnątrzwydzielniczy, nerwowy oraz sercowo-naczyniowy.

Kiłę można rozpoznać po kilku charakterystycznych objawach, zależą one od stadium choroby;

Kiła pierwotna:

Objaw pierwotny powstaje z wykwitu o charakterze małej grudki, która przekształca się stopniowo w owrzodzenie o średnicy 0,3-2,0 cm, określane jako wrzód twardy lub objaw pierwotny. Owrzodzenie to jest niebolesne, a jego brzeg twardy, wałowato uniesiony, wewnątrz znajduje się surowicza, lekko żółtawa, sącząca się wydzielina. Objaw pierwotny pojawia się po upływie 9-90 dni od zakażenia. Zmiana zazwyczaj jest umiejscowiona na narządach płciowych. Najczęściej wrzód jest pojedynczy, ale może mieć również postać mnogą. Przeważnie występuje również powiększenie węzłów chłonnych pachwinowych. Zmiana skórna ustępuje samoistnie po upływie 3-6 tygodni bez pozostawienia blizny. W przypadku kiedy zmiana była duża, jeszcze przez pewien czas po zagojeniu się owrzodzenia może być wyczuwalny twardy naciek.

Kiła wtórna:

U 1/4 pacjentów postać ta występuje po 2-6 tyg. od zakażenia, nakładając się na występowanie objawu pierwotnego, u większości pacjentów ustępuje samoistnie po 2-6 tygodniach. Objawy mogą się zaostrzać i zanikać w okresie pomiędzy kiłą wtórną a kiłą późną. Zmiany skórne w postaci osutki są symetrycznie rozmieszczone, polimorficzne, mogą występować wykwity grudkowe w kolorze gotowanej szynki. Przy zmianach nie występuje świąd. Wykwity są często umiejscowione również na powierzchni dłoniowej i podeszwach stóp. Pospolitym objawem chorobowym są ogniska łysienia plackowatego skóry owłosionej głowy, brwi i brody. Dodatkowo na błonach śluzowych stwierdza się charakterystyczne ogniska zmleczeń, a na śluzówce narządów płciowych pojawiają się kłykciny kiłowe płaskie, głównie na żołędzi, w okolicach krocza, na sromie i w okolicach odbytu, łącznie z wystąpieniem osutki skórnej pojawia się uogólnione powiększenie węzłów chłonnych oraz objawy grypopodobne. W rzadkich przypadkach u zakażonych może wystąpić zapalenie nerek, opon mózgowych, błony naczyniowej oka oraz zapalenie wątroby, często pojawia się również łagodne powiększenie wątroby i śledziony.

Kiła utajona:

Charakteryzuje się występowaniem dodatnich odczynów serologicznych oraz brakiem innych objawów. Chory nie zakaża po upływie 1 roku, jednakże może nastąpić nawrót drugiego stadium zakaźnego, jeśli nie podejmie się właściwej terapii.

Kiła trzeciorzędowa;

Daje więcej objawów i niekiedy są one groźne dla zdrowia. Pojawiają się objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, możliwość wystąpienia postaci tętniaka aorty oraz uszkodzenie zastawek serca. Mogą wystąpić objawy neurologiczne w postaci zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia mózgu. Może również wystąpić demencja, kilaki, powikłania ze strony układu kostnego, jak staw Charcota, zapalenie szpiku kostnego. W tym stadium odczyn serologiczny jest często ujemny.

Kiła wrodzona:

Objawia się upośledzeniem rozwoju dziecka, zapaleniem nosa – sapka kiłowa, powiększenie węzłów chłonnych, żółtaczka, niedokrwistość, powiększenie wątroby i śledziony, zespół nerczycowy, zapalenie opon mózgowych, osutka podobna do osutki w kile wtórnej u dorosłych, ale o charakterze pęcherzykowym lub pęcherzowym.

Ogólną przyczyną choroby jest zakażenie krętkiem bladym (Treponema pallidum). Może ono nastąpić w wyniku kontaktów seksualnych, kontaktu z zakażonymi płynami ustrojowymi oraz poprzez łożysko.

Bez wątpienia zakażeniu sprzyja większa liczba partnerów seksualnych. Czynnikiem predysponującym jest także, dożylne podawanie leków oraz ekspozycja na zakażone płyny tkankowe. Zagrożeniem dla niemowlaka jest choroba matki, ponieważ może ono zostać zakażone przezłożyskowo.

Niestwierdzenie obecności drobnoustrojów w badaniu mikroskopowym nie może być wystarczającą podstawą do ustalenia rozpoznania dolegliwości. Swoiste odczyny krętkowe , stosowane w celu potwierdzenia rozpoznania, zwykle pozostają dodatnie przez całe życie po zakończeniu leczenia. Czasem przeprowadza się punkcję lędźwiowa w celu wykonań odczynów serologicznych z użyciem płynu rdzeniowego. Taka punkcja powinna być wykonana w przypadku podejrzenia kiły utajonej o nieznanym czasie trwania, oraz w przypadku wystąpienia objawów neurologicznych.

Głównym sposobem zapobiegania chorobie są otwarte rozmowy o higienie stosunków seksualnych oraz stosowanie prezerwatyw.

Kiła może dawać powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego, powikłania neurologiczne (o.u.n.), błoniaste zapalenie kłębuszków nerkowych, może być przyczyną napadowej hemoglobinemii w następstwie oziębienia, nieodwracalnych uszkodzeń narządów wewnętrznych, a także może wywoływać wiele innych powikłań.

Kandydoza to zakażenie Candida albicans oraz innymi gatunkami drożdżaków przebiegające pod postacią różnorodnych zespołów klinicznych. Kandydoza skórna obejmuje zapalenie żołędzi, wyprzenie, zanokcicę, grzybicę paznokci, kandydozę międzypalcową, zapalenie mieszków włosowych, kandydozę okołoodbytniczą i objawy przewlekłej kandydozy śluzówkowo-skórnej. Do kandydozy błon śluzowych zalicza się zapalenia jamy ustnej, przełyku i pochwy. Najpoważniejszą postacią tej choroby jest postać narządowa powstała w wyniku rozsiewu krwiopochodnego.

Objawy mogące świadczyć o zakażeniu drożdżakami Candida albicans to;

• gorączka,
• uczucie osłabienia,
• przyspieszenie akcji serca,
• niskie ciśnienie tętnicze,
• zmieniony stan psychiczny,
• powiększenie wątroby i śledziony,
• wysypka plamkowo-grudkowa albo guzkowa.

Przyczyną drożdżycy jest zakażenie chorobotwórczymi grzybami Candida albicans, oraz innymi gatunkami patogennymi dla człowieka. Różne gatunki kolonizują powierzchnie błon śluzowych i skóry, co stanowi rezerwuar drobnoustrojów, z którego rozprzestrzenia się większość zakażeń. Zdarza się przeniesienie zakażenia z człowieka na człowieka.

Do podstawowych czynników ryzyka krwiopochodnej kandydozy narządowej zalicza się neutropenia, leczenie przeciwbakteryjne, stosowanie cewników dożylnych, poprzedzająca hemodializa, kandydoza błon śluzowych i skóry, operacje serca, klatki piersiowej lub w jamie brzusznej, cukrzyca, hiperalimentacja. Inne gatunki niż C. albicans występują częściej u chorych na białaczkę, z neutropenią lub profilaktycznie otrzymujących flukonazol.

Rozpoznanie kandydozy potwierdza wynik posiewu krwi lub z innych prawidłowo jałowych miejsc w organizmie, czyli identyfikacja histopatologiczna mikroorganizmów w prawidłowo jałowych tkankach. Powinna zostać przeprowadzona identyfikacja do poziomu gatunku grzybów z rodzaju Candida wyizolowanych z okolic, które w normalnych warunkach są jałowe. W przypadku uporczywych lub nawracających kandydoz należy wykonać testy lekowrażliwości grzybów. Natomiast we wszystkich przypadkach obecności gatunków grzybów z rodzaju Candida we krwi należy wykonać testy lekowrażliwości grzybów.

Z diety należy wyeliminować biały cukier we wszelkich postaciach oraz białą mąkę.
Do powikłań krwiopochodnej rozsianej kandydozy zalicza się odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie gałki ocznej, zapalenie wsierdzia, mięśnia sercowego i osierdzia, zapalenie stawów, szpiku kostnego i chrząstek, zapalenie płuc oaz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

KANDYDOZA ŚLUZÓWKI

Jest to choroba błon śluzowych i skóry wywołana najczęściej przez zakażenia grzybami z gatunku Candida. W prawidłowych warunkach drożdżaki Candida są obecne w małych ilościach na błonie śluzowej jamy ustnej, przewodu pokarmowego i dróg rodnych;

• kandydoza sromu i pochwy – częsta postać kandydozy śluzówkowo-skórnej, zakażenie jest umiejscowione na śluzówce pochwy, często z zajęciem skóry sromu,
• kandydoza ustno-gardłowa - zakażenie śluzówek jamy ustnej i gardła – pleśniawki,
• kandydoza przełyku - zwykle występuje u pacjentów w stanie immunosupresji,
• kandydoza przewodu pokarmowego – zapalenie błony śluzowej żołądka, jelito cienkie i jelito grube również mogą być zajęte,
• kandydowe zapalenie kącików ust – popękania naskórka w kącikach ust w wyniku zakażenia drożdżakami.

Objawy kandydozy dzieli się na kilka następujących grup;

• objawy u dzieci – zmiany w jamie ustnej – białe, uniesione, bolesne i wyraźnie od siebie odgraniczone mnogie zmiany;
• objawy u dorosłych (w immunosupresji i bez niej) – zmiany w obrębie sromu i pochwy, rumieniowe wykwity na śluzówce pochwy, na wargach sromowych, w przedsionku pochwy i innych okolicach krocza. Przebieg może być bezobjawowy do bardzo nasilonych objawów w postaci intensywnego świądu i silnego zapalnego podrażnienia. Zmiany chorobowe w jamie ustnej powodują białe, uniesione, bolesne i wyraźnie od siebie odgraniczone mnogie zmiany, lekko uniesione zaczerwienione wykwity, grube brązowe naloty, a nawet głębokie pęknięcia;
• objawy u pacjentów w stanie immunosupresji – zapalenie przełyku objawiające się trudnościami i bólem przy połykaniu, ból za mostkiem, zwykle z towarzyszącymi pleśniawkami; zmiany w żołądku i jelitach; zapalenie żołędzi – rumień, Unijne nadżerki i łuszczenie się naskórka.

Przyczyną kandydozy śluzówki są różne gatunki Candida albicans i rzadziej Candida tropicalis.

Czynniki mogące się przyczynić do rozwoju choroby to leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwbakteryjne, irygacje, podrażnienie związkami chemicznymi i inne zapalenia pochwy zwiększające narażenie na zapalenie pochwy wywołane drożdżakami, protezy zębowe, stosowanie steroidów kory nadnerczy, tabletki antykoncepcyjne oraz stany przebiegające z hiperglikemią.

Profilaktyka kandydozy obejmuje ograniczenie terapii antybiotykowych do niezbędnego, koniecznego niekiedy minimum. Nadkażenia Candida są bardziej prawdopodobne u pacjentów ze zmianami pH skóry i błon śluzowych wskutek niewłaściwego mycia lub stosowania środków chemicznych i w innych zapaleniach pochwy. Wskazane jest noszenie bielizny bawełnianej, a nie takiej, która jest wykonana ze sztucznych materiałów.

Zakażenie pleśniawkami w przypadku noworodków może być nabyte w drogach rodnych matki. Kandydoza błon śluzowych często występuje u osób starszych. Zapalenie pochwy jest częste u kobiet w wieku rozrodczym, natomiast  rzadko obserwuje się kandydozę pochwy w okresie przed- i pomenopauzalnym, co jest spowodowane hormonalnie uwarunkowanymi zmianami błon śluzowych.

Kamica żółciowa to tworzenie się i gromadzenie w pęcherzyku żółciowym kamieni cholesterolowych lub barwnikowych.

Zwykle choroba przebiega bezobjawowo, każdego roku 5-10% przybiera postać objawową, a w ciągu całego życia objawy pojawiają się u niecałej połowy pacjentów z kamicą. Kamicę żółciową można rozpoznać po następujących objawach;

• okresowe bóle w prawym górnym kwadrancie brzucha, promieniujące do pleców – kolka żółciowa,
• nudności i wymioty,
• nietolerancja tłustych pokarmów,
• niestrawność.

Przyczyny powstawania kamieni żółciowych to nadmierne wysycenie żółci cholesterolem, obniżenie zawartości w żółci fosfolipidów lub kwasów żółciowych, zastój żółci, choroby związane z hemolizą oraz zakażenie dróg żółciowych.

Do czynników predysponujących do powstania choroby zalicza się zespół krótkiego jelita, nieswoiste choroby zapalne jelit, liczne ciąże, długotrwałe całkowite żywienie pozajelitowe, marskość wątroby, sztuczne zastawki serca, pasożyty dróg żółciowych, gwałtowna utrata masy ciała, choroby nowotworowe wieku dziecięcego, pochodzenie indiańskie oraz cukrzyca.

W codziennej diecie należy ograniczyć tłuste pokarmy.

Wśród powikłań pochorobowych może wystąpić ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, ostre zapalenie dróg żółciowych, kamica dróg żółciowych z żółtaczką mechaniczną, niedrożność jelit spowodowana zatkaniem przez kamień żółciowy, przetoka żółciowo-jelitowa, ropień wątroby, zapalenie otrzewnej, a także w niektórych przypadkach rak pęcherzyka żółciowego.

Objawy chorobowe pojawiają się u niespełna połowy pacjentów z kamicą żółciową, śmiertelność jest mniejsza niż 1%. U 10-15% chorych współistnieje dodatkowo kamica dróg żółciowych. Po cholecystektomii może wystąpić nawrót w postaci kamicy dróg żółciowych.

Kamica żółciowa bardzo rzadko występuje u dzieci przed ukończeniem 10. r.ż., a ewentualne jej pojawienie się może być związane z nieprawidłowym składem krwi. Częstość występowania kamicy żółciowej wzrasta z wiekiem.

Kamica nerkowa może występować na każdym poziomie dróg moczowych i stanowi częstą przyczynę bólu, zakażenia i utrudnionego odpływu moczu. Patogeneza choroby jest wieloczynnikowa. Kamienie pierwotnie powstają w proksymalnym odcinku dróg moczowych, a następnie przedostają się poniżej. W moczowodzie zatrzymują się zwykle na wysokości miejsc: w złączu moczowodowo-miedniczkowym, w miejscu, gdzie moczowód mija naczynia biodrowe, oraz w miejscu przejścia moczowodu do pęcherza moczowego.

Wyróżnia się podstawowe typy kamieni nerkowych:

1. wapniowe,
2. z kwasu moczowego,
3. cystynowe,
4. struwitowe.

Główne objawy towarzyszące kamicy nerkowej to;

• ból w okolicy lędźwiowej i kolka nerkowa – bardzo silny ból, który się nasila i ustępuje,
• ból może promieniować do pachwiny, jąder, okolicy nadłonowej, warg sromowych,
• przebieg może być bezobjawowy,
• krwiomocz, dyzuria, częstomocz,
• tachykardia, obfite poty,
• dreszcze i gorączka w razie zakażenia spowodowanego utrudnieniem odpływu moczu,
• nadciśnienie tętnicze spowodowane bólem,
• objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, wzdęcie, ostry brzuch,
• bolesność kąta żebrowo-kręgowego,
• bezobjawowe kamienie można wykryć na zdjęciach RTG jamy brzusznej wykonanych z innego powodu.

Do przyczyn kamicy nerkowej zalicza się zwiększone wysycenie moczu solami kamieniotwórczymi, tworzenie się kryształków , nadczynność przytarczyc, nadmierne wytwarzanie kwasu moczowego, kwaśnego pH moczu, wrodzony defekt transportu aminokwasów, zwykle w przebiegu zakażenia bakteriami rozkładającymi mocznik.

Czynniki predysponujące do wystąpienia choroby dzieli się na 2 grupy;

• wewnętrzne – kwasica cewkowa, cystynuria, defekty genetyczne,
• zewnętrzne – geograficzne, klimatyczne, sezonowe, małe spożycie płynów, dieta bogata w białko zwierzęce, siedzący tryb życia.

W badaniach laboratoryjnych stwierdza się cechy zakażenia w morfologii krwi z rozmazem. Wykonuje się badania na stężenie mocznika, kreatyniny, posiew moczu i antybiogram, poziom stężenia wapnia, fosforanów i kwasu moczowego, jeżeli problem nawraca. Przeprowadza się również ogólne badanie moczu.

W diecie należy ograniczyć tłuszcze zwierzęce, zwiększyć ilość błonnika, zwiększona powinna być ilość przyjmowanych płynów, tak aby wydalanie moczu przekraczało 3000 ml/dobę. Pozostałe ograniczenia dietetyczne zależą od rodzaju tworzącego się kamienia.

Aby zapobiec ponownemu odłożeniu się złogów należy przestrzegać ograniczenia dietetyczne i pić zalecaną ilość płynów.

Do powikłań mogących mieć miejsce przy tego rodzaju schorzeniu zalicza się całkowite zablokowanie odpływu moczu, wodonercze, niewydolność nerek związaną szczególnie z kamieniami struwitowymi. Możliwe jest także powstawanie siniaków w skórze, krwiak w torebce nerki, hematuria oraz nadciśnienie.

Najczęściej chory po „urodzeniu” lub chirurgicznym usunięciu kamienia całkowicie wraca do zdrowia, jednakże nawroty kamicy są częste, nawet do 50% w ciągu 5 lat.

Wraz z kamicą nerkową może występować nadczynność przytarczyc, dna moczanowa, cystynuria, zakażenie, choroba Crohna i Leśniowskiego, nadużywanie środków przeczyszczających, zaburzenie mieloproliferacyjne, kwasica kanalikowo-nerkowa typu I, zespół mleczno-alkaliczny oraz pęcherz neurogenny.

U dzieci kamica występuje rzadko, natomiast w wieku podeszłym możliwe jest wystąpienie powikłań pochorobowych.

Kamica moczowa jest to obecność kamieni w układzie moczowym. Zwykle występuje jako kamica nerkowa.

Do objawów mogących świadczyć o występowaniu choroby zalicza się;

• ostry, obezwładniający ból od kąta żebrowo-kręgosłupowego do pachwiny zależnie od umiejscowienia się kamienia,
• pacjent w stałym ruchu, nie znajduje wygodnej pozycji,
• nudności z wymiotami lub bez wymiotów,
• zlewne poty,
• tachykardia,
• niedrożność jelitowa.
• obrona mięśniowa powłok jamy brzusznej i objaw Blumberga,
• bolesność podczas głębokiej palpacji brzucha zazwyczaj w okolicy kąta żebrowo-kręgosłupowego,
• zwiększona częstość oddawania moczu, naglące parcia na mocz i bolesne mikcje,
• gorączka,
• krwiomocz,
• ropomocz,
• może być bezobjawowa, gdy kamień pozostaje w obrębie nerki.

Główne przyczyny kamicy moczowej to;

• szczawian wapnia/fosforan wapnia - nadmierne stężenie tych substancji z jakiejkolwiek przyczyny, odwodnienie organizmu, zwiększone wchłanianie, zwiększone wydalanie wapnia, nerkowa kwasica kanalikowa, nadczynność przytarczyc, przewlekłe schorzenia jelit z zaburzeniami wchłaniania, obniżone wchłanianie cytrynianów z przewodu pokarmowego, nadmierna podaż doustna wit. D lub C, zasadowy odczyn moczu, przewlekłe używanie wapniowych preparatów przeciw nadkwaśności, dieta bogata w wapń lub szczawiany oraz nowotwory;
• kamienie odlewowe (struwit – fosforan magnezowo-amonowy sześciowodny) – zakażenie, zasadowy odczyn moczu;
• kamienie z kwasu moczowego - dziedziczne, dna, przewlekłe choroby jelit;
• dieta bogata w puryny – mocz kwaśny, bardzo niskie pH, chemioterapia nowotworowa;
• cystyna – dziedziczna homocystynuria.

Czynnikami predysponującymi do wystąpienia danego schorzenia jest występowanie rodzinne, klimat gorący, praca w gorącym otoczeniu, ograniczone przyjmowanie płynów, dieta z dużą zawartością szczawianów, puryn i wapnia, a także nadmiar witamin i preparaty moczopędne z grupy tiazydów. Do wystąpienia danego schorzenia predysponują również takie choroby, jak nowotwory, sarkoidoza, dna moczanowa i choroby jelit lub nerek.

Prowadząc rozpoznanie diagnostyczne stwierdza się w niektórych przypadkach odmiedniczkowe zapalenie nerek, skrzepy lub złuszczone brodawki, uzależnienie od leków, ostry brzuch, zaburzenia ginekologiczne oraz zapalenie uchyłka.

W badaniach laboratoryjnych stwierdza się krwiomocz prawie w 100%, zwiększone stężenie niektórych substancji w badaniach biochemicznych krwi, zmianę w ilości cystyny w moczu. Wykonuje się także posiew moczu w przypadku ropomoczu lub gorączki.

Nie stosuje się jakiejś specjalnej diety, a jedynie wskazane jest przyjmowanie ok. 250 ml wody co godzinę podczas dnia i jeśli to możliwe – co 2 h w ciągu nocy. W przypadku złogów z kwasu moczowego ograniczenie białek w diecie i przyjmowanie dwuwęglanu sodu celem alkalizacji moczu.

Dalsza obserwacja chorego obejmuje;

• ostra kamica: zwiększenie diurezy do czasu wydalenia kamienia lub 72 h po ustąpieniu objawów, powtórzenie badania moczu za 2 lub 3 dni, powtórzenie przeglądowego zdjęcia RTG jamy brzusznej i/lub USG, jeśli kamienia nie wydalono, analizę złogów, oraz przeglądowe zdjęcie RTG jamy brzusznej po 3-6 mieś. i po roku. Jeśli nie stwierdzi się nowych złogów, nie wymagana jest dalsza obserwacja.
• nawracająca kamica: 24-godzinna zbiórka moczu – objętość, pH, stężenie wapnia, fosforu, sodu, kwasu moczowego, szczawianów, cytrynianów, klirensu kreatyniny, stężenie parathormonu. Przeprowadza się również badania stężenia wapnia w moczu przy diecie z ograniczoną ilością wapnia.

Aby zapobiec tworzeniu się kamieni należy odpowiednio nawadniać organizm, tak aby zapewnić wydalanie ponad 2 litrów moczu na dobę. Ilość wapnia w diecie powinna być mniejsza niż 1 g/d.

W przebiegu choroby mogą wystąpić powikłania takie jak wodonercze lub uszkodzenie nerek oraz zakażenie i posocznica.

80% chorych wydala złóg w ciągu 48-72 h pod wpływem leczenia ambulatoryjnego. 60% nie będzie miało nawrotu kamicy w ciągu 10 lat.

Kamica dróg żółciowych jest chorobą, w której to w przewodzie żółciowym wspólnym stwierdza się obecność kamieni, głównie cholesterolowych, które przedostały się tam z pęcherzyka żółciowego. Kamienie barwnikowe, zbudowane z bilirubinianu wapnia, mogą pierwotnie powstawać w przewodach żółciowych.

Główne dolegliwości towarzyszące chorobie to;

• czasem przebieg bezobjawowy,
• kolka żółciowa,
• niedrożność przewodu żółciowego wspólnego,
• zapalenie dróg żółciowych,
• zapalenie trzustki,
• ból taki sam jak w kamicy pęcherzyka żółciowego,
• ból w nadbrzuszu,
• tkliwość uciskowa jamy brzusznej,
• ból nie ustępuje po zażyciu leków zobojętniających treść żołądkową,
• brak łaknienia,
• wymioty,
• ciemne zabarwienie moczu,
• jasne zabarwienie stolca,
• tkliwość uciskowa w prawym górnym kwadrancie brzucha,
• macalny powiększony pęcherzyk żółciowy,
• żółtaczka.

Przyczyną choroby jest zwiększona ilość cholesterolu wydzielanego z żółcią, przewlekła hemoliza, pasożyty dróg żółciowych oraz zwężenie dróg żółciowych.

Do czynników zwiększonego ryzyka choroby zalicza się kamica pęcherzyka żółciowego, otyłość, marskość wątroby, przewlekłe choroby hemolityczne, oraz przebyta cholecystektomia.

W przeprowadzonych badaniach laboratoryjnych stwierdza się podwyższoną leukocytozę, podwyższoną aktywność fosfatazy alkalicznej, hipercholesterolemię (w przypadku przewlekłej cholestazy), podwyższoną aktywność transaminaz oraz hiperbilirubinemię.

Choroba może wywoływać zmiany patologiczne takie jak poszerzenie przewodów żółciowych, zablokowanie odpływu żółci, proliferacja drobnych przewodów żółciowych wewnątrzwątrobowych, a także kamienie cholesterolowe.

W dokładnym zdiagnozowaniu problemu pomocna jest diagnostyka obrazowa. W tym przypadku stosuje się cholangiografię śródoperacyjną, scyntygrafię dróg żółciowych, cholangiografię endoskopową lub PTC, ultrasonografię endoskopową. W badaniu USG stwierdza się kamicę pęcherzyka żółciowego, badanie nie jest miarodajne w stosunku do kamieni znajdujących się w p.ż.w., jednak w 75% przypadków umożliwia stwierdzenie poszerzenia przewodów, ERCP pozwala uwidocznić p.ż.w. i górny odcinek przewodu pokarmowego oraz umożliwia wykonanie papillotomii i usunięcie kamieni.

Osoby ze stwierdzoną kamicą dróg żółciowych powinny ograniczyć do minimum spożywanie tłustych pokarmów.

Najczęstsze powikłania pochorobowe to zapalenie dróg żółciowych, niedrożność p.ż.w., ostre zapalenie trzustki, przetoka żółciowo-jelitowa, hemobilia (obecność krwi w żółci), oraz dodatkowo zaburzenia czynności wątroby. Zastój żółci związany z ciążą może sprzyjać rozwojowi kamicy dróg żółciowych.