Hemoroidy są schorzeniem dotyczącym rozszerzenia żylnych splotów okolicy odbytu, ujawniają się zazwyczaj w formie łatwo krwawią­cych guzków.  Dolegliwość dotyczy zarówno układu pokarmowego jak i krążenia. Dolegliwość ma zazwyczaj ostry i przewlekły przebieg. Nawet po skutecznej terapii możliwe są nawroty. Hemoroidy zewnętrzne są umiejsco­wione poniżej linii zębatej i pokryte nabłon­kiem płaskim złuszczającym, hemoroidy wewnętrzne są zlokalizo­wane powyżej linii zębatej.

Hemoroidy to niewielkie, wypełnione krwią sploty naczyniowe znajdujące się w kanale odbytu. Składają się głównie z połączeń tętniczo-żylnych. Mają formę uwypukleń błony śluzowej do wewnątrz. W warunkach chorobowych osiągają one znaczną wielkość i mogą łączyć się ze sobą, tworząc guzki krwawnicze, tzw. żylaki odbytu.

Objawy świadczące o występowaniu hemoroidów to przede wszystkim;

• krwawienie z odbytu,
• wysuwanie się odbytu,
• ból okolicy odbytu,
• świąd,
• zaparcia,
• niemożność utrzymania stolca,
• rozszerzone żyły splotu okolicy odbytu,
• jasna, świeża krew w stolcu,
• śluz w stolcu,
• uczucie niecałkowitego wypróżnienia,
• pęknięcia odbytu,
• zakażenia okolicy odbytu,
• owrzodzenia odbytu,
• wypadanie guzków,
• zadzierzgnięcie guzków krwawniczych,
• w rzadkich przypadkach niedokrwistość,
• zakrzepica guzków krwawniczych.

Podstawowe przyczyny problemów z hemoroidami to rozszerzone żyły splotu okolicy odbytu oraz wąski zwieracz wewnętrzny.

Czynniki sprzyjające pojawieniu się hemoroidów to ciąża, nowotwory okrężnicy, schorzenia wątroby, nadciśnienie wrotne, zaparcia, praca siedząca, z wiekiem utrata napięcia mięśni; operacje na odbycie,  stosunki płciowe analne, otyłość, przewlekła biegunka.

Wszystkie sposoby terapii tej uciążliwej dolegliwości, z wyjątkiem operacji, przeprowadzi się w trybie ambulatoryjnym i uzyskuje się  ustąpienie dolegliwości w ciągu 48h.

Zabieg chirurgiczny jest wskazany przy uporczywych i plamiących krwawieniach, wypadnięciach guzków krwawniczych wewnętrznych, niedostatecznej higieny odbytu na skutek padania guzków krwawniczych, oraz przy uporczywym bólu.
Przy silnych bólach podczas zabiegu stosuje się miejscowy środek przeciwbólowy w aerozolu, następnie lekarz nacina guzki objęte zakrzepicą. Po zabiegu stosuje się przez jakiś czas środki przeciwbólowe.
W przypadku uporczywego wypadania guzków krwawniczych, jedną z metod terapii jest podwiązanie ich  z użyciem gumowej tasiemki, taki zabieg jest stosowany tylko przy guzkach wewnętrznych. Innym sposobem jest terapia poprzez ostrzykiwanie, ale można ją stosować tylko wobec 2-3 guzków. Kolejne metody to kriochirurgia lub leczenie laserem guzków krwawniczych zewnętrznych.
Przy wypadaniu odbytnicy konieczna jest terapia operacyjna, podobnie jak przy dużych, zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych guzkach krwawniczych.

W przypadku wystąpienia hemoroidów wskazana jest dieta bogatowłóknikowa, bogata w błonnik.

Profilaktyka hemoroidów obejmuje:

• eliminację zaparć i biegunek poprzez zmianę diety – zalecana jest bogata w błonnik dieta niskotłuszczowa,
  
• dostarczanie organizmowi dużej ilość płynów (2-2,5 l niesłodzonych napojów, przede wszystkim nie gazowanej wody),
• unikanie nadmiernej ilości używek,
• regularne odżywianie się,
  
• utrzymanie organizmu w odpowiedniej formie fizycznej, nie dopuszczenie do nadwagi,
  
• pamięć o regularnych ćwiczeniach fizycznych poprawiających pracę mięśni brzucha i pobudzających perystaltykę jelit,
• unikanie długiego przebywania w pozycji siedzącej, dotyczy to także powszechnego i lubianego sposobu czytania gazet i książek w toalecie.
  

Powikłaniem hemoroidów może być zakrzepica, wtórne zakażenie, owrzodzenie, w rzadkich przypadkach może wystąpić niedokrwistość, możliwe jest również nietrzymanie stolca.

W licznych przypadkach następuje samoistne wyleczenia, jednakże możliwe są późniejsze nawroty.

Wraz z hemoroidami może współistnieć choroba wątroby, nadciśnienie wrotne, zaparcia, a także ciąża.

Hemoroidy bardzo rzadko występują w wieku dziecięcym, natomiast częste są u osób starszych. Hemoroidy częste są u kobiet w ciąży, ale zwykle ustępują po porodzie. W tym przypadku nie wymagają leczenia, chyba że są bardzo bolesne.

Hemofilia A i hemofilia B to wrodzone skazy krwotoczne, choroby układu krzepnięcia, których przyczyną jest niedobór czynnika VIII (hem. A) lub czynnika IX (hem. B). Choroby te są nie do odróżnienia pod względem klinicznym,  a ciężkość choroby jest zdeterminowana stopniem niedoboru wymienionych czynników. Aktywność danego czynnika poniżej 1% wartości prawidłowej to postać ciężka, 1-5% -postać średnio nasilona, 6-25% – postać łagodna. Przy aktywności czynnika powyżej 25% objawy krwawienia występują bardzo rzadko, np. po ciężkich urazach lub zabiegach operacyjnych.

Do zasadniczych objawów skazy krwotocznej należą;

• krwawienia do tkanek miękkich, mięśni i obciążonych stawów,
• krwawienia występujące natychmiast lub w ciągu kilku godzin do kilku dni po urazie, które mogą dotknąć każdego narządu i trwać przez kilka godzin a nawet dni,
• objawy uszkodzenia nerwów w przebiegu rozległych krwiaków,
• powtarzające się krwawienia do stawu powodują zniekształcenia kostno-stawowe, zwyrodnienie stawu i jego usztywnienie,
• krwiomocz,
• krwawienie do o.u.n. występuje zwykle po urazie.

Czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia choroby jest występowanie jej w rodzinie. Dokładniejsze  ryzyko wystąpienia hemofilii można określić, wykorzystując prawa Mendla w odniesieniu do choroby recesywnej sprzężonej z płcią.

Hemofilię można pomylić z chorobą von Willebranda, niedoborem wit. K, lub niedoborem innych czynników krzepnięcia, dysfibrynogenemia, zaburzenia fibrynolizy, zaburzenia funkcji lub liczby płytek.

W celu właściwego zdiagnozowania choroby przeprowadza się następujące badania laboratoryjne;

• wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT), przy prawidłowej liczbie płytek i prawidłowym czasie protrombinowym,
• czas krwawienia jest wydłużony u 15-20% pacjentów z hemofilią A,
• normalizacja APTT następuje po podaniu prawidłowego osocza,
• hemofilia A – testem diagnostycznym jest wykazanie obniżenia czynnika VIII,
• hemofilia B – testem diagnostycznym jest wykazanie obniżenia czynnika IX.

Badaniem pomocniczym przy hemofilii typu A jest porównanie stosunku czynnika VIII do czynnika von Willebranda. Ta zależność jest możliwa do określenia w zdecydowanej większości przypadków. Diagnostyka z użyciem metod molekularnych ma zastosowanie szczególnie przy badaniu nosicieli.

Zmiany patologiczne wywoływane przez chorobę to m.in. hemosyderoza i stan zapalny maziówki, zwyrodnienie chrząstki stawowej, zgrubienie tkanek okołostawowych, przebudowa kości, torbiele hemofilowe w tkankach miękkich, a także guzy rzekome w tkance kostnej.

Osoby chore na hemofilię powinny unikać aspiryny i leków, które ją zawierają. Osoby z hemofilią powinny mieć zapewnioną opiekę ortopedyczną i rehabilitację w celu zapobiegnięcia usztywnieniom stawowym. W chwili ustalenia diagnozy chory powinien być zaszczepiony przeciw hepatitis B, wymaga stałej kontroli stomatologicznej i wczesnego zaleczenia zmian próchniczych. Wskazana jest okresowa kontrola w ośrodkach specjalistycznych. W ciężkiej postaci hemofilii należy rozważyć profilaczne podawanie czynnika deficytowego 3 x w tygodniu.

Wirus HIV to retrowirus zakażający komórki z receptorami CD4. Są to najczęściej limfocyty CD4. Zakażenie wirusem prowadzi do śmierci komórki i spadku odporności organizmu, co objawia się występowaniem zakażeń oportunistycznych, chorób nowotworowych i uszkodzeniem układu nerwowego. Zakażenia oportunistyczne definiuje się jako zespół nabytego upośledzenia odporności. Według klasyfikacji z 1.01.93 r. wszystkie zakażone wirusem HIV osoby, u których liczba limfocytów CD4 jest poniżej 200, są zakwalifikowane jako chore na AIDS. Wirus wykazuje bezpośredni wpływ na komórki ośrodkowego układu nerwowego, układu pokarmowego oraz inne układy – krwiotwórczy, limfatyczny, immunologiczny i płuca.

Główne objawy zakażenia wirusem HIV;
Przewlekłe zakażenie o różnym przebiegu. W ciągu 10 lat od zakażenia u 50% osób rozwija się AIDS;

• zakażenie ostre: zespół mononukleozopodobny z gorączką, wysypką, bólami mięśni i złym samopoczuciem. Objawy znikają samoistnie w ciągu 6-8 tyg. po zakażeniu, czemu towarzyszy wytwarzanie przeciwciał przeciw wirusowi HIV,
• zakażenie bezobjawowe: po zakażeniu pierwotnym. Różny jest czas trwania, przetrwała uogólniona limfadenopatia. Cechy charakterystyczne to powiększenie węzłów chłonnych, co najmniej w dwóch różnych miejscach, utrzymujące się dłużej niż 3 miesiące, bez żadnej innej przyczyny chorobowej,
• inne postacie choroby: ogólne: gorączka utrzymująca się ponad 1 miesiąc, obniżenie masy ciała o przeszło 10%, przewlekła biegunka, wysypki skórne, ciężki zespół przewlekłego zmęczenia, zaburzenia neurologiczne,
• wtórne choroby zakaźne:

1. wynikające z definicji AIDS zakażenia oportunistyczne: zapalenie płuc, biegunki, toksoplazmoza mózgowa, pozajelitowa strongyloidoza, kandydoza przełyku, oskrzeli i płuc, histoplazmoza, rozsiane zakażenia atypowymi prątkami, przewlekłe zakażenie skóry i błon śluzowych wirusem opryszczki pospolitej,
2. inne zakażenia: leukoplakia włochata, półpasiec, gruźlica płuc, nawracające bakteriemie, kandydoza jamy ustnej, wtórne nowotwory, inne nie wymienione powyżej objawy, ale mogące pozostawać w związku z zakażeniem HIV: plamica małopłytkowa, łojotokowe zapalenie skóry, limfoidalne zapalenie płuc, łysienie i choroby nerek.

Klasyfikacja zakażeń HIV z 1993 r. dla dorosłych:

Kategorie kliniczne:

—> bezobjawowe albo przetrwała uogólniona limfadenopatia,
—> zakażenie objawowe nie spełniające warunków ani A, ani C, zakażenia wskaźnikowe występujące w AIDS,
—> kategorie ze względu na liczbę limfocytów CD4: 500 i więcej komórek A1, B, C1″, 200-499 komórek A2, B2, C2, poniżej 200 komórek A3\ B3*, C3*, warunki wynikające z rozszerzonej definicji AIDS:

• kandydoza oskrzeli, tchawicy lub płuc,
• kandydoza przełyku,
• inwazyjny rak szyjki macicy,
• rozsiana lub pozapłucna kokcydioidomikoza,
• pozapłucna kryptokokoza,
• przewlekła jelitowa kryptosporydoza,
• choroby wywołane przez CMV,
• encefalopatia wywołana wirusem HIV,
• zakażenia herpes simplex przewlekłe owrzodzenia lub zapalenie płuc lub oskrzeli albo zapalenie przełyku,
• histoplazmoza, postać rozsiana lub pozapłucna,
• chłoniak Burkitta,
• chłoniaki immunoblastyczne,
• pierwotny chłoniak mózgu,
• zakażenia wywołane przez Mycobacterium avium lub M. cansasii; postacie rozsiane lub pozapłucne,
• zakażenia Mycobacterium tuberculosis o każdym umiejscowieniu,
• inne nie sklasyfikowane zakażenia mikobakteriami, postacie rozsiane i pozapłucne,
• zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii,
• postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia,
• nawracające posocznice salmonelowe,
• toksoplazmoza mózgu,
• zespół wyczerpania z powodu zakażenia HIV.

Przyczyną rozwoju choroby jest zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV).

Do czynników ryzyka zakażenia zalicza się;

• aktywność seksualna z przypadkowymi osobami, bez stosowania zabezpieczenia,
• używanie dożylnych narkotyków,
• dzieci matek zakażonych HIV: do zakażenia dochodzi u 30% dzieci zakażonych wirusem HIV w czasie ciąży, karmienie piersią jest potencjalną drogą przeniesienia zakażenia, dlatego nie zaleca się go zakażonym matkom zastosowanie zydowudyny w okresie prenatalnym, w czasie porodu i po porodzie zmniejsza ryzyko przeniesienia zakażenia na dziecko (8-29%),
• pracownicy służby zdrowia są najbardziej narażeni na zakłucie zakażoną igłą,
  
• profilaktyka poekspozycyjna.

Do czasu ostatecznego postawienia diagnozy należy przedstawić specjaliście przebyte choroby ze szczególnym uwzględnieniem zachorowań i diagnostyki pod kątem kiły i gruźlicy. Należy zwrócić uwagę na takie objawy, jak: gorączka, dreszcze, biegunka, utrata masy ciała, zmęczenie, powiększenie węzłów chłonnych, owrzodzenia w jamie ustnej, kaszel, skrócenie oddechu, duszność powysiłkowa, zaburzenia widzenia, zapalenie zatok i ból przy połykaniu. Często przeprowadza się wywiad specjalny z osobą z podejrzeniem choroby. Wskazane są pełne badanie przedmiotowe z wymazem z szyjki macicy włącznie. Wymagana jest karta przebytych szczepień. Osoba z podejrzeniem zakażenia wirusem kierowana jest na wiele badań dodatkowych.

Osoba zakażona wirusem HIV powinna dobrze się odżywiać, unikać spożywania surowych jaj, nie pasteryzowanego mleka i innych potencjalnie zakażonych produktów żywnościowych, które mogłyby wywołać infekcję. Wskazane jest profilaktyczne podawanie suplementów witaminowych.