Chromanie przystankowe jest to związany z niedokrwieniem objaw chorobowy, polegający na wystąpieniu bólu kończyn dolnych, uczuciu zmęczenia po niewielkim wysiłku fizycznym.

W zależności od stopnia niedrożności i miejsca zwężenia tętnic, chory może odczuwać ból w całej nodze lub też tylko w łydce, udzie lub/i pośladku. Przyczyną może być również zespół usidlenia tętnicy podkolanowej.

Podwyższone ryzyko wystąpienia objawów chorobowych wiążą się z:

• paleniem papierosów,
• cukrzycą, zwłaszcza jeśli jest ona nieprawidłowo kontrolowana,
• nadciśnieniem tętniczym,
• miażdżycą,
• otyłością,
• brakiem odpowiedniej aktywności ruchowej,
• zaburzeniami poziomu tłuszczów we krwi.

Objawy chromienia przestankowego to:

• ból kończyn,
• uczucie napięcia i osłabienie kończyn,
• ból występujący w czasie chodzenia i ustępujący podczas odpoczynku (stąd nazwa choroby), co znacznie ogranicza aktywność życiową chorych,
• zaniki mięśni i owłosienia kończyn dolnych,
• chorzy często starają się oszczędzać chorą kończynę i w związku z tym utykają.

Chromaniu przestankowemu można zapobiec poprzez:

• rzucenie palenia papierosów,
• unikanie pomieszczeń w których pali się papierosy,
• zmniejszenie masy ciała w przypadku osób otyłych,
• zwiększenie aktywności fizycznej, regularne wykonywanie ćwiczeń,
• odpowiednie leczenie cukrzycy i nadciśnienia tętniczego,
• zmniejszenie ilości tłuszczów nasyconych w pomieszczeniu i zastąpienie ich tłuszczami nienasyconymi.

Chemioterapia jest to używanie syntetycznych związków chemicznych w celu zwalczania chorób wywołanych przez drobnoustroje i pasożyty, a także chorób nowotworowych.
Pojęcie chemioterapii wprowadził do medycyny Paul Ehrlich.

W chemioterapii drobnoustrojów stosuje się chemioterapeutyki, do których zalicza się: syntetyczne antybiotyki, chinolony, pochodne nitrofuranu, pochodne nitroimidazolu oraz sulfonamidy.

W chemioterapii chorób nowotworowych używa się cytostatyków.

Rodzaje chemioterapii:

• radykalne,
• uzupełniająca,
• wstępna,
• regionalna,
• paliatywna.

Skutki uboczne chemioterapii:

• nudności,
• wymioty,
• utrata apetytu,
• zmieniony smak,
• niedokrwistość,
• wysypka skórna,
• neutropenia,
• trombocytopenia,
• pogorszenie pracy serca i płuc,
• uczucie słabości, zmęczenie,
• wypadanie włosów,
• owrzodzenia jamy ustnej,
• wzmożona nerwowość,
• utrata popędu seksualnego,
• zmniejszona odporność na różnego rodzaju infekcje i zranienia.

Chłoniak jest to grupa nowotworów  występujących w układzie limfatycznym (chłonnym).
Tak więc dotyczy śledziony, tkanki limfatycznej błony nosowej, gardłowej, przewodu pokarmowego. Najczęściej jednak chłoniak dotyka węzłów chłonnych.
Chłoniak wykrywany jest corocznie w ok. 7 tys. Polaków w różnym wieku. Bardzo wskazane jest jak najszybsze postawienie dokładnej diagnozy.

Wyróżniamy 2 rodzaje chłoniaków:

• ziarniczy, inaczej zwany chorobą Hodgkina (wykrywany u ok tys. Polaków rocznie),
• nieziarniczy (stanowiący resztę wykrywanych przypadków, ok. 6 tys.).

Przyczyny i czynniki predysponujące do możliwości zachorowania na chłoniaka:

• chłoniaki nieziarnicze są najczęściej dziełem przypadku, powstają w wyniku błędu w obrębie DNA,
• mogą wystąpić min. na skutek zakażenia HIV, bakterią Helicobacter pyroli i zapalenia wątroby typu C,
• wśród osób pracujących przy produkcji gumy, paliw, leków, obróbce drewna i metali, wśród hodowców roślin i bydła, drukarzy, pracowników pralni chemicznych, zakładów pogrzebowych, salonów kosmetycznych,
• palenie papierosów, zażywanie narkotyków,
• kontakt z azotanami (obecnymi w wodzie pitnej), środkami ochrony roślin (zwłaszcza chwastobójczymi), dioksynami (substancjami powstającymi przy produkcji pestycydów), amoniakiem i rozpuszczalnikami organicznymi (min. Benzenem),
• kontakt z fenytoiną (stosowaną w leczeniu padaczki),
• wrodzone niedobory odporności,
• reumatoidalne zapalenie stawów,
• osoby po przeszczepach i transfuzjach,
• osoby z astmą, alergią, celiakią, gruźlicą,
• przebyta radioterapia lub chemioterapia,

Objawy chłoniaka, mogą przypominać mniej groźne choroby i są mało charakterystyczne:

• brak energii,
• duszności po wysiłku,
• powiększone węzły chłonne,
• spadek wagi ciała, podwyższona, utrzymująca się temperatura ciała,
• czasami guz w obrębie migdałka podniebiennego lub jamy brzusznej.

Mylne objawy bardzo często są przyczyną zbyt późnego wykrycia chłoniaka przez specjalistę, niejednokrotnie walka z chorobą z tego powodu jest nieskuteczna.

Najczęstszym podejmowanym leczeniem jest chemioterapia i radioterapia, wspomagane przeszczepem szpiku.

Czerwienica prawdziwa inaczej nazywana jest chorobą Vaqueza lub nadkrwistością.
Jest to pierwotna choroba mieloproliferacyjna przebiegająca ze zwiększeniem liczby erytrocytów, granulocytów  i płytek krwi, z przewagą erytropoezy.
Choroba obejmuje układ krwiotwórczy. Jest przykładem, że nadmiar niektórych składników krwi może być tak samo szkodliwy jak ich niedobór.

Objawy czerwienicy właściwej:

• wczesne stadia choroby mogą przebiegać bezobjawowo,
• bóle głowy, zawroty, szum w uszach,
• świąd skóry po gorącej kąpieli,
• krwawienie z nosa,
• niewyraźne widzenie,
• skłonność do powstawanie krwawych podbiegnięć,
• podwyższone stężenie histaminy w surowicy krwi,
• bóle kości (żeber, mostka),
• incydenty zatorów tętniczych i żylnych,
• wzmożona potliwość,
• utrata masy ciała,
• nadmierna lepkość krwi.

Przyczyny powstawania czerwienicy nie są do końca poznane i wyszczególnione, wiadomo jednak, że czynnikami ryzyka sprzyjającymi występowaniu tej choroby jest dziedziczenie rodzinne, a także pochodzenie żydowskie (zwiększona częstotliwość zachorowań).

W celu rozpoznania choroby przeprowadza się dokładne badania krwi.
Leczenie jest indywidualne dla każdego chorego, metodą pomocniczą leczenia jest stosowanie upływów krwi.

Drugą odmianą czerwienicy jest czerwienica rzekoma.
Czerwienica objawowa (inaczej nazywana rzekomą) jest spowodowana zwiększoną, przekraczającą dopuszczalne normy, liczbą krwinek czerwonych, która powstała na skutek prób zaadaptowania się organizmu do trudnych warunków tlenowych.
Ta dolegliwość nie jest chorobą. Jest to raczej reakcja organizm na niedotlenienie na przykład u ludzi mieszkających na znacznych wysokościach. Występuje także u osób przewlekle chorych na choroby płuc oraz u osób z wadami wrodzonymi serca. Przez niektóre źródła nazywana jest również czerwienicą wtórną.

Ciąża jest to odmienny stan fizjologiczny organizmu kobiety.
Ciąża jest wyjątkowym okresem w życiu każdej kobiety, wypełnionym szczęściem a zarazem niepokojem o zdrowie i prawidłowy rozwój nowego życia.
Ciąża wiąże się z wieloma zmianami w organizmie kobiety, dotyczącymi zarówno ciała jak i samopoczucia.

Zaleca się, aby planując powiększenie rodziny, kobieta przygotowała swój organizm na poczęcie nowego życia poprzez odpowiednie odżywianie, odpoczynek, ograniczenie stresu, przyjmowanie preparatu witaminowego kwasu foliowego,  zmianę trybu życia. Na etapie planowanie ciąży warto udać się do lekarza.

Bardzo często kobieta zauważa tzw. pierwsze objawy ciąży, najczęściej jednak jest to fałszywy alarm. Właściwe pierwsze objawy ciąży stają się zauważalne dopiero po kilku tygodniach od zapłodnienia, a doszukiwanie się objawów kilka dni po stosunku i domniemanym zapłodnieniu jest bezpodstawne.

Przebieg ciąży jest podzielony na trzy okresy zwane trymestrami. Trymestry są związane ze zmianami zachodzącymi w organizmie płodu i kobiety ciężarnej.

Pierwsze objawy, odczuwane przez kobietę, mogące sugerować zajście w ciąże to:

• zatrzymanie krwawienia miesiączkowego, (niektóre kobiety miewają po zapłodnieniu trzy, nawet cztery krwawienia w terminach przypadających na okres menstruacji, lub krwawienie może wystąpić 10-12 dni po zapłodnieniu co później może być mylące w określeniu właściwej daty porodu),
• nudności,
• wymioty,
• ślinotok,
• zgaga,
• wzdęcia brzucha,
• nadmierne zmęczenie i senność zwłaszcza w godzinach popołudniowych;

Prawdopodobne i pewne objawy ciąży:

• podwyższona temperatura ciała (ponad 37ºC) utrzymująca się 2-3 tyg po owulacji,
• zmiany w gruczołach piersiowych – powiększenie, obrzmienie, wzrost napięcia, poszerzenie naczyń żylnych widocznych pod skórą, przebarwienie brodawek i obwódek piersiowych, ok 8 tyg piersi stają się bardziej wrażliwe, bolesne, a także pełniejsze, dookoła brodawek powstają niewielkie guzki, które są ujściami gruczołów łojowych,
• zmiany w narządach płciowych stwierdzane podczas wizyty u ginekologa,
• pozytywny wynik testu ciążowego (nie daje jednak 100% pewności).

Należy pamiętać, że w pierwszych dniach ciąży kobieta nie może być pewna swojego odmiennego stanu, bez wizyty u lekarza.

Zalecenia dla kobiet w ciąży:

• odpowiednia dieta,
• spokój,
• przerwy na wypoczynek,
• więcej snu, wcześniejsze chodzenie spać,
• unikanie wszelkich czynników szkodliwych, jak picie alkoholu, palenie papierosów, środków pobudzających, między innymi mocnej kawy i herbaty (zwężenie naczyń krwionośnych),
• higiena życia płciowego,
• wstrzemięźliwość płciowa w pierwszych i ostatnich dwóch miesiącach ciąży,
• odpowiednia higiena ciała, ze szczególnym zwróceniem uwagi na sutki i zewnętrzny narząd rodny,
• ubrania odpowiednie do pory roku, lekkie niekrępujące,
• dobór odpowiedniego obuwia, wysokie obcasy wpływają niekorzystnie na statykę ciężarnej,
• ćwiczenia fizyczne jak najbardziej wskazane.
• konieczna jest gimnastyka, powinna być uprawiana od 5 miesiąca ciąży,
• Kobiety w ciąży nie muszą rezygnować z wykonywania prac domowych czy zawodowych, jeżeli ciąża przebiega prawidłowo, a środowisko pracy nie jest szkodliwe dla niej i rozwijającego się płodu (np. promienie rtg, środki chemiczne, jak arsen, i inne trujące substancje).

Nerki są parzystym narządem stanowiącym najważniejszą część układu wydalniczego organizmu. Nerek usuwają z moczem szkodliwe produkty przemiany materii, regulują objętość płynów ustrojowych, zatrzymują składniki niezbędne dla organizmu, które uległy przefiltrowaniu do moczu pierwotnego, wpływają na układ kostny przez produkcję aktywnych postaci witaminy D3, na prawidłową erytropoezę , na ciśnienie tętnicze krwi, mają wpływ na równowagę kwasowo-zasadową organizmu (pH krwi), dzięki możliwości zakwaszania moczu.

Przyczyny chorób nerek i układu moczowego:

• przemarznięcie spowodowane niewłaściwym ubiorem, siedzeniem na betonie czy wilgotnej ziemi,
• zbyt małe ilości spożywanych płynów,
• brak odpowiedniej higieny osobistej,
• wysiłkowe „przetrzymywanie” moczu,
• zmiana w częstotliwości oddawania moczu,
• odczuwalne parcie na pęcherz,
• zakażenia bakteryjne, wirusowe, grzybicze.

Głównie występujące choroby nerek:

• zapalenie kłębuszków nerkowych,
• torbielowatość nerek,
• nefropatia cukrzycowa,
• nerczyca, lub zespół nerczycowy,
• zakażenia nerek lub dróg moczowych,
• kamica nerkowa,
• inne wady rozwojowe nerek i układu moczowego,
• nowotwory nerek i pęcherza moczowego.

Objawy chorób nerek:

• kolka, ból w dolnej części pleców,
• niewydolność nerek,
• pienienie się moczu,
• zapach amoniaku w moczu,
• nocne i dzienne moczenie,
• opuchnięte okolice oczu, ręce i dolne partie stóp,
• widoczny mocz we krwi, zmiana barwy moczu,
• skurcze i drętwienie rąk i nóg,
• niemiły posmak w ustach,
• gorączka niewiadomego pochodzenia, nie mająca racjonalnego wytłumaczenia,
• zapach amoniaku wydobywający się z ust,
• pobudliwość lub senność.

Leczenie chorób nerek:

• stosowanie diety odciążającej nerki,
• likwidacja ognisk zapalnych,
• stosowanie leków usprawniających przesączanie nerek,
• leki przeciwbakteryjne,
• odtruwające organizm zabiegi dializacyjne w postaci tzw. dializy otrzewnowej lub hemodializy,
• przeszczep nerki,
• laserowe lub tradycyjne usuwanie kamieni w przypadku kamicy,
• w przypadku raka nerki operacyjne usunięcie guza.

Choroby oczu to coraz częstsze dolegliwości dzisiejszego społeczeństwa. Jest to cała grupa schorzeń o różnym podłożu i pochodzeniu.
Najczęściej to co widzimy jest tym co zapamiętujemy i odczuwamy najintensywniej, dlatego tak ważne jest utrzymanie narządu wzroku w jak najlepszej formie przez jak najdłuższy okres czasu.

Główne przyczyny chorób oczu:

• uszkodzenia chemiczne i mechaniczne,
• zbyt długie przebywanie przed komputerem, telewizorem,
• zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze,
• nowotwory,
• czytanie, pisanie przy niewłaściwym oświetleniu, itd.

Podział chorób oczu jest następującym:

• choroby narządu łzowego,
• choroby powiek,
• choroby spojówek,
• choroby gałki ocznej; rogówki, twardówki, jagodówki, ciałka szklistego, soczewki, siatkówki,
• choroby nerwu wzrokowego,
• choroby oczodołu.

Objawy chorób oczu, które powinny być skonsultowane z lekarzem:

• nieustępujące swędzenie, zaczerwienienie,
• nadmierne łzawienie,
• zmiany pola widzenia, zwężenie widzianego obrazu,
• pogorszenie widzenia, podwojenie obrazu,
• ból,
• opuchlizna okolic oczu, powiek,
• przekrwienie spojówki,
• wydzielina ropna lub śluzowo-ropna,
• nadmierna suchość oka,
• nagłe pojawienie się  plamki krwi na oku, spowodowane wylewem podspojówkowym,
• zgrubienie na powiece,
• wytrzeszcz gałki ocznej.

Leczenie chorób oczu
Choroby oczu można leczyć zachowawczo lub operacyjnie.
W leczeniu chorób oczu stosowane są różnego rodzaju krople i maści wprowadzane bezpośrednio do oka, leki doustne, m.in. antybiotyki.
Dobre skutki w okulistyce osiągane są poprzez leczenie hormonalne, przede wszystkim stosowanie hormonu kory nadnerczy – kortyzonu.
Niekiedy konieczna jest interwencja chirurgiczna, (np. przeszczep rogówki)
Niektóre choroby oczu są leczone poprzez korektę odpowiednio dobranymi okularami, w zależności do rodzaju wady wzroku (krótkowzroczność, dalekowzroczność).

Tarczyca jest to gruczoł wydzielania wewnętrznego umiejscowiony w przedniej części szyi.
Wydzielane przez tarczycę hormony posiadają liczne funkcje, m.in. regulują metabolizm organizmu oraz biorą udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforowej.

Choroby tarczycy to:
1) Niedoczynność tarczycy:

• wole niedoczynne,
• niedorozwój umysłowy,
• hashimoto.

2) Nadczynność tarczycy:

• choroba Gravesa-Basedowa,
• wole nadczynne (wole guzkowe).

3) Warianty anatomiczne i anomalie rozwojowe.
4) Nowotwory.

Objawy towarzyszące chorobom tarczycy:

• wole,
• tachykardia,
• zaburzenia rytmu serca,
• zaburzenia emocjonalne,
• utrata lub brak przyrostu masy ciała,
• nadmierne łaknienie,
• wytrzeszcz oczu,
• sucha, gładka skóra, nadmierna potliwość, itd.

Przyczyny chorób tarczy:

• ekspozycja na promieniowanie, takie jak miało miejsce po katastrofie w Czarnobylu,
• nadmiar lub niedobór jodu,
• niektóre leki,
• nadmierne spożywanie niektórych nieugotowanych produktów spożywczych,
• radioterapia  tkanek i narządów znajdujących się w sąsiedztwie tarczycy,
• zabiegi chirurgiczne nowotworów tarczycy,
• leczenie jodem radioaktywnym (RAI).

W zależności od specyfiki leczonej choroby tarczycy mogą być stosowane następujące metody leczenia:

• leki farmakologiczne,
• zabiegi chirurgiczne,
• terapia radioaktywna.

Cholesterol jest to lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi. Pochodne cholesterolu występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach.

Potocznie cholesterolem nazywane są obecne w osoczu krwi pokrewne substancje lipidowe – lipoproteiny, w skład których między innymi wchodzi także cholesterol.
W organizmie człowieka cholesterol występuje w tkankach i w osoczu krwi w postaci wolnej oraz w postaci zestryfikowanej długołańcuchowymi kwasami tłuszczowymi.

Cholesterol sam w sobie nie jest dla organizmu szkodliwy, a nawet pełni ważne funkcje w organizmie:

• wykorzystywany do budowy komórek nerwowych i błon komórkowych,
• bierze udział w powstawaniu kwasów żółciowych i syntezie hormonów kory nadnercza,
• niezbędny do syntezy witaminy D,
• pełni rolę „zaprawy murarskiej” uszczelniającej ubytki w naczyniach krwionośnych, zapobiegając w ten sposób krwawieniom.

Objawy chorobowe ujawniają się gdy dochodzi do zaburzeń w gospodarce cholesterolu.

Organizm ludzki produkuje ok 80% niezbędnej ilości cholesterolu, pozostała część dostarczana jest mu z pożywienia. Organizm posiada mechanizm regulujący poziom cholesterolu. Jeżeli spożywane  pokarmy dostarczą zbyt dużo cholesterolu, organizm w warunkach prawidłowych zmniejsza jego wytwarzanie. Problem zaczyna pojawiać się gdy system samoregulujący jest uszkodzony i nie działa w prawidłowo, wówczas dochodzi do jego nadprodukcji.
Niewłaściwy cholesterol czyli frakcja LDL osadza się w naczyniach krwionośnych, tworząc płytkę miażdżycową. W wyniku czego zwęża się światło tętnic i zmniejsza przepływ krwi, co może powodować zawał serca lub udar mózgu. Skutki zbyt wysokiego stężenia frakcji LDL w surowicy krwi mogą być bardzo poważne.

W przypadku wystąpienia zaburzeń w gospodarce cholesterolem powinno się ograniczyć jego spożywanie, przez co można zmniejszyć ryzyko choroby niedokrwiennej serca.
W tym celu należy m.in. :

• zwiększyć konsumpcję tłuszczów nienasyconych (pochodzenia roślinnego),
• ograniczyć spożycie tłuszczów nasyconych (głównie pochodzenia zwierzęcego),
• regularnie spożywać błonnik pokarmowy,
• wzbogacić dietę o większe ilości warzyw i pieczywa razowego.

Podwyższonemu poziomowi cholesterolu zwykle towarzyszy zwiększony poziom trójglicerydów,  taki stan w organizmie nosi nazwę hiperlipidemii.
Hiperlipidemia może początkowo przebiegać bezobjawowo i najczęściej wykrywana jest w trakcie badań lekarskich. Skutki podwyższonego cholesterolu LDL to:

• miażdżyca żył i tętnić,
• zakrzepica,
• choroba niedokrwienna serca,
• zawał serca,
• udar mózgu.

W sytuacji poważnego zagrożenia miażdżycą bardzo skuteczna metodą walki z nią są chelatacje.
Choremu podaje się leki wpływające na obniżenie cholesterolu i trójglicerydów we krwi, zaleca się zmianę sposobu odżywiania i stylu życia.

Bardzo ciekawy jest fakt, że miażdżyca jest procesem dynamicznym  wykazującym skłonność do cofania się.
Zostało to w szczególności jasno wykazane w jednoznacznym badaniu, w którym oceniono wpływ na zachowanie się miażdżycy tętnic wieńcowych takich czynników, jak dieta bardzo niskotłuszczowa (około 10% ogółu energii) i bardzo niskocholesterolowa (poniżej 5 mg dziennie), zaprzestanie palenia papierosów, umiarkowany wysiłek fizyczny oraz kontrolowanie stresu psychicznego. Po roku przestrzegania powyższych zaleceń wystąpiła regresja miażdżycy udokumentowana badaniami, oraz znaczną poprawą kliniczną u chorych. Zaobserwowano również znaczny spadek poziomu cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL. Było to pierwsze badanie kliniczne, które wykazało, że daleko idące zmiany stylu życia, są w stanie spowodować regresję nawet ciężkiej miażdżycy tętnic wieńcowych już po roku.

Choroby skóry to ogólnie mówiąc schorzenia obejmujące skórę, zwane ogólnie dermatozami.
Są to dolegliwości różnego pochodzenia i mogą mieć wiele przyczyn.
Klasyfikacja chorób skóry ulega ciągłym zmianom, ponieważ ciągle odkrywane są nowe przyczyny i mechanizmy ich powstawania.

Obecnie istnieje następujący podział na grupy chorób ze względu na przyczynę ich wystąpienia:

• grzybicze,
• pasożytnicze,
• bakteryjne,
• wirusowe,
• alergiczne,
• autoimmunologiczne,
• wysypki polekowe,
• genetyczne,
• wywołane czynnikami fizycznymi.

Zmiany skórne mogą mieć następujący charakter:

• grudkowy,
• łuszczycowy,
• łuszczycopodobny,
• pęcherzowy,
• rumieniowy,
• rumieniowo – złuszczający.

Obraz mikroskopowy wyróżnia 3 rodzaje chorób skórnych:

• ziarniaki,
• chłoniaki,
• nowotwory złośliwe.

Leczenie chorób skóry jest bardzo różnorodne, zależy od przyczyny zakażenia, rodzaju zmian, oraz ich rozległości na ciele.

Choroba lokomocyjna to schorzenie wywoływane podczas poruszania się dowolnymi środkami transportu. Przyczyną tej dolegliwości jest brak zgodności bodźców, sygnałów wzrokowych i błędnika, odbieranych przez mózg.
Łatwo można to wytłumaczyć na  następującym przykładzie; podczas jazdy wzrok odbiera zmianę otaczającego krajobrazu, co następnie mózg interpretuje jako ruch, natomiast błędnik, jako narząd równowagi, nie odnotowuje zmian położenia ciała. Reaguje natomiast na siły powstające podczas jazdy w trakcie hamowania, przyspieszania, kiwania się pojazdu, co w efekcie skutkuje brakiem zgodności bodźców z określoną sytuacją.
Choroba lokomocyjna zwykle ustępuje po zakończeniu odbywanej podróży i nie wywołuje żadnych powikłań. Zdarzają się ciężkie przypadki, które w konsekwencji mogą doprowadzić do wycieńczenia organizmu.

Objawy choroby lokomocyjnej są następujące:

• brak apetytu,
• złe samopoczucie,
• zmęczenie,
• uczucie niewygody,
• nudności,
• zawroty i bóle głowy,
• nadmierne pocenie się,
• suchość w ustach lub ślinotok,
• wymioty.

Aby ograniczyć dolegliwości choroby lokomocyjnej osoby na nią cierpiące powinny:

• zawsze siedzieć przodem do kierunku jazdy,
• ograniczyć posiłek przed podróżą do minimum i nie pić wcześniej wody gazowanej,
• w autobusie i pociągu wybierać miejsca jak najdalej osi kół, a w samolocie zająć miejsca nad skrzydłem, od strony okna,
• w czasie jazdy unikać śledzenia wzrokiem mijanych przedmiotów,
• jeśli będzie to możliwe rozłożyć fotel do pozycji półleżącej,
• często wietrzyć pojazd i robić przestanki na świeżym powietrzu,
• wypocząć przed podróżą,
• zaopatrzyć się w plastikowe worki, na wypadek wymiotów,
• zażyć przed podróżą środki osłabiające dolegliwości chorobowe,
• w razie mdłości zamknąć oczy i głęboko oddychać, zrobić przestanek.

Choroba wieńcowa serca zwana również chorobą niedokrwienną serca, polega na niedostatecznym ukrwieniu serca, a co z tym związane na niedostatecznym zaopatrzeniu serca w tlen.
Choroba ta jest najczęściej występującą chorobą układu krążenia wśród populacji krajów rozwiniętych.

Na choroby serca składa się przeważnie wiele czynników. Główną przyczyną choroby wieńcowej jest miażdżyca naczyń wieńcowych, polega ona na odkładaniu się na ścianach naczyń blaszek miażdżycowych czyli materiału tłuszczowego z przepływającej krwi, przez co stopniowo zmniejsza się światło naczyń ograniczając dopływ krwi.

Czynniki sprzyjające rozwojowi choroby wieńcowej to :

• płeć – częściej chorują mężczyźni,
• wiek – z wiekiem rośnie ryzyko zachorowania,
• dziedziczność – większe prawdopodobieństwo występuje u osób, u których w rodzinach występowały przypadki tej choroby,
• pochodzenie etniczne,
• palenie tytoniu,
• siedzący tryb życia,
• podniesiony poziom cholesterolu,
• nadciśnienie tętnicze,
• cukrzyca.

Objawy
Najczęściej występuje dławica stabilna, coś w rodzaju dławienia, gniecenia lub pieczenia zlokalizowanego w klatce piersiowej za mostkiem. Ból zazwyczaj promieniuje do szyi, gardła, a także lewego lub prawego barku i towarzyszy mu niepokój, kołatanie serca, nudności, drętwienie rąk oraz zawroty głowy. W stabilnej postaci choroby ból pojawia się podczas wysiłku fizycznego i znika zaraz po jego zaprzestaniu.

Do badań pozwalających stwierdzić występowanie choroby wieńcowej należą

• echokardiografia,
• elektrokardiogram (EKG),
• próba wysiłkowa,
• próba wysiłkowa połączona ze scyntygrafią mięśnia serca,
• koronografia.

Leczenie ma głównie charakter objawowy. Dużą rolę odgrywa odpowiednia edukacja chorych.
Istnieją następujące drogi leczenia choroby wieńcowej:

• modyfikacja stylu życia,
• podawanie leków,
• zabiegi na tętnicach wieńcowych.

Cellulit nazywany jest inaczej „skórką pomarańczową„. Powstaje na skutek odkładania się nadmiernej ilości tłuszczu, produktów przemiany materii oraz wody w skórze właściwej i tkance łącznej. Gromadzenie się płynów w przestrzeniach międzykomórkowych powoduje utrudnione krążenie krwi i limfy, co zaburza przemianę materii i odżywianie tkanek.

Cellulit najczęściej występuje w okolicach: pośladków, ud, kolan, łydek, brzucha.

Wyróżniamy 3 stopnie cellulitu:

1. skóra wydaje się gładka, ale przy uchwyceniu jej fałd pojawiają się niewielkie dołki,
2. w pozycji leżącej skóra wydaje się prawidłowa, ale w pozycji stojącej widoczna jest zmiana,
3. zarówno w pozycji leżącej i stojącej widoczne są niewielkie dołki,

Przyczyny powstawania cellulitu:

• zaburzona równowaga hormonalna – pokwitanie, przekwitanie, ciąża,
• zażywanie leków hormonalnych,
• siedzący tryb życia,
• złe nawyki żywieniowe – nadmiar soli, tłuszczów, węglowodanów, konserwanty i sztuczne barwniki,
• palenie papierosów,
• nadużywanie alkoholu,
• stres, depresja, otyłość,
• noszenie zbyt obcisłych ubrań,
• czynniki genetyczne.

Cellulit nie jest chorobą, tylko sposobem odkładania tłuszczu przez organizm, większość kobiet nie toleruje go na swoim ciele i chcą się go jak najszybciej pozbyć. Walka z nim będzie najefektywniejsza, jeśli rozpocznie się ją od razu. Na półkach dobrych sklepów i aptek znajduje się wiele skutecznych preparatów antycellulitowych, jednak zadziałają one najskuteczniej, kiedy jednocześnie będzie się pilnować diety i zmieni tryb życia z siedzącego na bardziej aktywny. Cellulit to przerost tkanki tłuszczowej, która najczęściej gromadzi się w okolicy bioder i ud, stanowiąc zapasy energetyczne organizmu. Przyczyny jego powstawania są bardzo różne.

Przede wszystkim za ten stan odpowiadają zmiany hormonalne, czyli zbyt wysoki poziom estrogenów i zbyt niski poziom progesteronu. W efekcie na udach, pośladkach, brzuchu, a czasem nawet na piersiach i po wewnętrznej stronie ramion powstają grudki i nierówności wyglądające jak skórka pomarańczowa. Komórek tłuszczowych przybywa nam także w okresie dojrzewania i jest to naturalny proces, bowiem organizm musi zgromadzić pewną ilość tłuszczu, by rozpocząć regularne cykle menstruacyjne. Natomiast na początku ciąży organizm zbiera zapasy energii w postaci tłuszczu, aby przygotować się do długich dziewięciu miesięcy oraz późniejszej produkcji pokarmu. Z kolei w przypadku menopauzy jajniki przestają wytwarzać hormony, a ich niedobór – przynajmniej częściowo – wyrównuje tkanka tłuszczowa.

U kobiet kolagen i elastyna układają się równolegle, dzięki czemu nasza tkanka łączna jest bardziej elastyczna i rozciągliwa. Niestety, pozbijane w twarde grudki komórki tłuszczowe mogą łatwo przesuwać się między tymi włóknami, deformując tkankę łączną, która stopniowo twardnieje i traci elastyczność. Stwardnienia te mogą uciskać na zakończenia nerwowe w skórze, dlatego zdarza się, że zaawansowany cellulit powoduje ból. Estrogeny powodują również zwiększoną przepuszczalność naczyń krwionośnych, więc płyn fizjologiczny przenika z krwi do tkanek i gromadzi się w przestrzeniach międzykomórkowych, co powoduje obrzęki, na które większość kobiet skarży się przed menstruacją. Obrzęknięte tkanki uciskają na naczynia krwionośne, wywołując zaburzenie mikrokrążenia w skórze i tkance podskórnej, a to z kolei powoduje niedokrwienie komórek tłuszczowych. Z braku tlenu i składników odżywczych wytwarzają one i gromadzą w swym wnętrzu substancje toksyczne. Tak więc adypocyty, czyli przerośnięte komórki tłuszczowe, zwiększają swoje rozmiary nie tylko gromadząc tłuszcz, ale też toksyczne odpady metaboliczne. Dlatego właśnie początki skórki pomarańczowej mogą pojawiać się też u młodych, szczupłych kobiet. Pojedyncze komórki tłuszczowe mogą z czasem powiększać swe rozmiary aż dziesięciokrotnie, co jest widoczne w postaci charakterystycznych grudek na skórze.

Cellulit byłby mniejszy lub wcale by się nie pojawił, gdyby układ limfatyczny działał sprawnie. To właśnie limfa, krążąc po organizmie, zbiera substancje toksyczne i odprowadza je do węzłów chłonnych, skąd są transportowane do nerek i z moczem usuwane na zewnątrz. Na sprawność układu limfatycznego wpływa też stan tkanki łącznej, jeśli jest zbyt miękka i przepuszczalna, toksyny zamiast wędrować do węzłów chłonnych, wnikają na przykład w tkankę tłuszczową. I rozrost cellulitu mamy jak w banku.

Wszystkie preparaty, które mają pomóc w rozprawieniu się ze skórką pomarańczową, poprawiają ukrwienie skóry przez pobudzenie mikrocyrkulacji w komórkach, co ma przyspieszyć eliminację produktów przemiany materii z organizmu. Dodatkowo pobudzają lipolizę, czyli rozkład tłuszczu. Aby preparat był rzeczywiście skuteczny, poszukajmy takiego, który w swym składzie zawiera np. czarny bez eliminujący nadmiar wody w przestrzeniach komórkowych albo arnikę i rutynę, które wzmacniają ściany naczyń krwionośnych i działają przeciwzapalnie. Natomiast dodatek alg zielonych i brunatnych poprawi krążenie limfatyczne oraz zmniejszy tendencję do zatrzymywania wody. Jeśli trafimy na preparat, który zawiera nostrzyk żółty – możemy liczyć na wzmocnienie naczynek limfatycznych i pobudzenie przepływu krwi przez naczynia krwionośne. Natomiast escyna (wyciąg z kasztanowca), ksantyna (wyciąg z zielonej kawy), rutyna (wyciąg z ruty zwyczajnej) oraz teofilina i aminoteofilina (wyciąg z liści herbaty) przyspieszą rozkład tłuszczu.

Trzeba jednak pamiętać, że preparaty antycellulitowe musimy stosować bardzo systematycznie, a na efekty przyjdzie nam trochę poczekać. Warto połączyć to z masażem, który poprawi mikrokrążenie i spowoduje szybsze przenikanie aktywnych związków do skóry.

Nie oszukujmy się jednak – samo smarowanie się kremami nie wystarczy. Dzięki nim tłuszcz uwalniany jest z adypocytów i rozkłada się do kwasów tłuszczowych, ale by te ostatnie zostały całkowicie usunięte z organizmu, muszą zostać spalone w trakcie wysiłku fizycznego. Ograniczmy też do minimum albo nawet całkowicie wyeliminujmy z naszego jadłospisu niezdrowe tłuszcze roślinne – zrezygnujmy więc ze smażenia na smalcu i smarowania chleba masłem. Pilnujmy, by w naszym menu nie było zbyt wielu owoców, które zawierają fruktozę, czyli charakterystyczny dla nich cukier prosty. Zastąpmy je raczej warzywami – one prócz cennych witamin, dostarczają dużo błonnika wspomagającego oczyszczanie organizmu z toksyn. Zmniejszmy spożycie kawy, całkowicie zrezygnujmy z alkoholu, pamiętajmy natomiast, by codziennie pić ok. 2 l wody mineralnej. Jeśli jeszcze wyeliminujemy z diety sól i cukier oraz zadbamy, by jeść dużo gotowanych ryb zawierających niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, to będziemy doskonale przygotowani do podjęcia walki z cellulitem.

Czyraczność jest chorobą skóry i układu zewnątrzwydzielniczego. Czyraki to inaczej ostre ropnie mieszka włosowego spowodowane zakażeniem wywołanym przez gronkowca złocistego. Stan zapalny w wielu przypadkach rozprzestrzenia się z mieszka włosowego na otaczającą go skórę.

Główne objawy czyraczności to;

• bolesny, zapalny naciek mieszka włosowego o średnicy 1-5 cm z wytworzeniem krosty w części środkowej,
• umiejscowienie tylko na owłosionych obszarach skóry, dodatkowo narażonych na tarcie lub drobne urazy,
• wykwity mogą być pojedyncze lub mnogie,
• zmianom nie towarzyszy gorączka ani objawy ogólne,
• tkliwy podczas dotyku okołomieszkowy obrzęk o czerwonym zabarwieniu, ustępujący po wydzieleniu treści ropnej i martwiczego czopa,
• treść ropna może wypłynąć samoistnie.

Główną przyczyną dolegliwości są patogenne szczepy gronkowca złocistego.

Do czynników predysponujących do wystąpienia czyraczności zalicza się nosicielstwo patogennych szczepów gronkowca złocistego na błonach śluzowych noso-gardzieli, na skórze, w obrębie pach i w okolicy krocza. Dodatkowo do rozwoju choroby predysponuje cukrzyca, złe odżywianie, alkoholizm, pierwotne niedobory immunologiczne, przejściowa dziecięca hipogammaglobulinemia, niedobory immunologiczne związane z występowaniem grasiczaka, zespół Aldricha-Wiskotta oraz wtórne niedobory immunologiczne wywołane niektórymi chorobami.

Podczas diagnozowania rozpoznać można zapalenie mieszków włosowych, rzekome zapalenie mieszków włosowych, czyraki, pękniętą torbiel naskórkowa, ropne zapalenie gruczołów potowych pach.

W celu postawienia ostatecznej diagnozy wykonuje się posiewy bakteriologiczne treści ropni.

Zmiany patologiczne obejmują obraz histopatologiczny, widoczna jest martwica okołomieszkowa zawierająca włóknik oraz neutrofile. Głęboko pod czopem martwiczym, w tkance podskórnej, obecny jest duży ropień zawierający wybarwiające się Gram-dodatnio komórki gronkowca złocistego.

Choroba może dawać powikłania w postaci bliznowacenia, bakteriemii, uszkodzenia zastawek serca oraz uszkodzenia powierzchni stawowych.
Schorzenie może wykazywać skłonność do samoistnego ustępowania, wydzielenie treści ropnej oraz gojenie z bliznowaceniem lub bez bliznowacenia może nastąpić samoistnie w ciągu kilku dni. Zazwyczaj wykazuje przebieg przewlekły lub nawrotowy przez miesiące, a nawet lata.

Czkawka jest  nagłym, mimowolnym skurczem mięśni oddechowych, który kończy się nagle zamknięciem przez nagłośnię wpływu powietrza, co powoduje powstanie charakterystycznego dźwięku. Dolegliwość ta dotyczy układu oddechowego i nerwowego.

Czkawka zazwyczaj pojawia się w krótkich odstępach czasu i trwa tylko kilka sekund lub minut. Okres trwania dolegliwości dłuższy od 48 h wskazywać może na podłoże organiczne lub metaboliczne. W niektórych przypadkach uporczywa czkawka może się pojawiać stale przez miesiące, a nawet lata. Częstotliwość czkawki wynosi od 4 do 60 na minutę.

Dokładne przyczyny powstawania czkawki nie są znane. Może towarzyszyć przeszło stu schorzeniom. Jest wynikiem stymulacji jednej lub większej liczby gałęzi łuku odruchowego z „centrum czkawki” umiejscowionym w górnej części rdzenia kręgowego. Zdecydowana większość przypadków czkawki u mężczyzn ma podłoże organiczne, u kobiet zaś częstsza jest przyczyna psychogenna.

Do swoistych przyczyn leżących u podłoża czkawki zalicza się:

• alkoholizm,
• uszkodzenie o.u.n.,
• podrażnienie przepony,
• włos, owad lub inne ciało obce drażniące błonę bębenkową,
• zapalenie gardła i krtani,
• uszkodzenia śródpiersia i inne w obrębie klatki piersiowej,
• uszkodzenia przełyku lub żołądka,
• uszkodzenie wątroby lub trzustki,
• choroby zapalne jelit,
• kamica żółciowa, zapalenie woreczka żółciowego,
• schorzenia prostaty,
• zapalenie wyrostka robaczkowego,
• zmiany pooperacyjne w jamie brzusznej,
• przyczyny toksyczno-metaboliczne,
• indukcja przez przyjmowane leki,
• przyczyny psychogenne.

Do podstawowych czynników ryzyka wystąpienia czkawki zalicza się znieczulenie ogólne, stany pooperacyjne, podrażnienie gałęzi nerwu błędnego oraz strukturalne, naczyniowe, infekcyjne, a także pourazowe uszkodzenia o.u.n.

Jest kilka domowych sposobów, aby skrócić napad czkawki, zalicza się do nich m.in.;

• usunięcie włosa lub ciała obcego z przewodu słuchowego, oczywiście jeśli jest to możliwe w domu i kiedy takie ciało obce jest widoczne,
• podanie gorzkiej nalewki, jeśli czkawka została wywołana przez alkohol,
• połknięcie pełnej łyżeczki cukru,
• ssanie twardego cukierka lub połknięcie odrobiny masła orzechowego,
• wstrzymanie oddechu i zwiększenie ciśnienia przepony,
• naciągnięcie języka,
• podniesienie języczka podniebienia miękkiego zimną łyżeczką,
• picie ze szklanki trzymanej w pewnej odległości od ust,
• przestraszenie osoby z czkawką,
• zastosowanie soli trzeźwiących,
• oddychanie do torebki papierowej (nie plastykowej),
• popijanie zimnej wody.

Czkawka, chociaż jest zazwyczaj niegroźnym schorzeniem, może utrudniać życie. Może powodować niemożność jedzenia i utratę masy ciała, wyczerpanie, osłabienie, bezsenność przy przewlekłym występowaniu. Czasem może w jej wyniku dojść do zaburzenia rytmu serca, rozejście się brzegów rany pooperacyjnej, a także w bardzo rzadkich przypadkach do śmierci.

Czkawka zazwyczaj ustępuje w czasie snu, najczęstsza ostra lub łagodna czkawka ustępuje po podjęciu środków domowych lub w sposób samoistny. Czasem pomimo chirurgicznego uszkodzenia nerwów oponowych czkawka może nadal występować.

Czerniak złośliwy to transformacja złośliwa komórek linii melanocytów; w przeważającej liczbie czerniaki powstają jako ogniska pierwotne w obrębie skóry; przerzuty mogą się umiejscawiać w dowolnych tkankach i narządach.

Plama soczewicowata złośliwa – skórna zmiana, która jest najwolniej wzrastającym czerniakiem złośliwym, jak również wykazuje najmniejszą tendencję do tworzenia przerzutów; pojawia się najczęściej na twarzy, początkowo będąc odgraniczonym, plamkowym wykwitem o cętkowatej pigmentacji z zabarwieniem ciemnobrązowym, brązowym lub czarnym i występuje najczęściej u ludzi w podeszłym wieku,

Postać oczna - złośliwa, postępująca zmiana w gałce ocznej.

Każda zmiana wyglądu znamienia barwnikowego, obejmująca odbarwienie lub przebarwienie, krwawienie, stan zapalny, świąd, zmianę rozmiarów, złuszczanie, zmianę struktury znamienia, najczęściej świadczy o wystąpieniu transformacji złośliwej. Przyczyną takich zmian są czynniki genetyczne oraz przewlekłe narażenie na promieniowanie UVB.

Czynniki predysponujące do powstania czerniaka to burza hormonalna okresu dojrzewania, dysplastyczne znamiona barwnikowe, jasna karnacja, piegi, blondyni z niebieskimi oczami, częste oparzenia słoneczne, obecność znamion wrodzonych, a także inne nowotwory skóry oraz immunosupresja.

Najczęściej wyróżnia się następujące odmiany kliniczne czerniaka:

• czerniak szerzący się powierzchownie,
• postać guzkowa,
• postać kończynowa czerniaka wywodząca się z plam soczewicowatych,
• czerniak wywodzący się ze złośliwej plamy soczewicowatej,

UWAGA: postać guzkowa cechuje się pionowym wzrostem nowotworu i wykazuje najcięższy przebieg kliniczny, pozostałe zaś odmiany kliniczne wykazują wzrost poziomy.

Ograniczenia aktywności fizycznej sprowadzają się do unikania ekspozycji na słońce.

W celach profilaktycznych należy nie dopuścić  do wystąpienia oparzeń słonecznych, oraz konieczne jest stosowanie filtrów pochłaniających promienie ultrafioletowe.

Rokowania w chorobie uzależnione są od stopnia zaawansowania pierwotnego ogniska nowotworu. Rokowanie u kobiet jest lepsze niż u mężczyzn, przy zmianach na tułowiu rokowania są gorsze. Po wystąpieniu odległych przerzutów choroba praktycznie u wszystkich pacjentów kończy się śmiercią.

W wieku dziecięcym schorzenie występuje bardzo rzadko. Najczęściej objawia się między 30.-50. r.ż, jednakże może wystąpić na każdym etapie życia.

Cukrzyca typu I jest przewlekłą chorobą, która jest wynikiem niewydolności trzustki w zakresie wytwarzania insuliny. Schorzenie prowadzi do hiperglikemii oraz takich powikłań, jak przyśpieszona miażdżyca, neuropatia, nefropatia i retinopatia. Główne cechy charakterystyczne choroby to niedobór insuliny oraz konieczność jej podawania, skłonność do ketozy, ma zwykle nagły początek, stopień odżywienia  chorego jest prawidłowy lub występuje niedobór masy ciała, ma chwiejny przebieg. Szczyt zachorowań na cukrzyce typu I przypada na okres od stycznia do kwietnia, dzieci poniżej 6 r.ż. wykazują większą sezonowość zachorowań.

Do podstawowych objawów cukrzycy zalicza się:

• wielomocz i polidypsja,
• zwiększony apetyt w części przypadków,
• najczęściej brak apetytu,
• obniżenie masy ciała,
• zwiększona podatność na zmęczenie,
• zmniejszenie dynamizmu działania i senność,
• kurcze mięśni,
• drażliwość i labilność emocjonalna,
• zaburzenia wzroku,
• zmiana wydajności szkolnej lub zawodowej,
• bóle głowy,
• napady niepokoju,
• bóle w klatce piersiowej i niekiedy trudności w oddychaniu,
• dolegliwości dyspeptyczne i bóle brzucha,
• nudności,
• biegunki lub zaparcia.

Przyczyną cukrzycy typu I może być dziedziczony defekt genetyczny przyczyniający się do zaburzenia immunologicznej homeostazy, uszkodzenia wysp trzustki w przebiegu procesów zapalnych. Do powstania schorzenia mogą przyczynić się czynniki środowiskowe takie jak wirusy, czynniki dietetyczne, trucizny środowiskowe, napięcia emocjonalne oraz nasilony wysiłek fizyczny. Ryzyko zachorowania prawdopodobnie jest większe przy diecie bogatej w nitrozoaminy.

Czynniki predysponujące do zapadnięcia na cukrzycę to określone typy HLA oraz obecność swoistej proteiny 64K, która może być odpowiedzialna za tworzenie przeciwciał. Ryzyko jest większe, gdy cukrzyca insulinozależna lub insulinoniezależna występuje u krewnych pierwszego stopnia.

Przy podejrzeniu cukrzycy przeprowadza się badania laboratoryjne, których celem jest oznaczenie poziomu;

• stężenia glukozy w surowicy,
• stężenia elektrolitów,
• pH krwi żylnej,
• stężenia glukozy i ketonów w moczu i w osoczu,
• morfologia krwi,
• stężenia hemoglobiny glikozylowanej,
• stężenia peptydu C insuliny,
• przeciwciał przeciw-wyspowych,
• stężenia T4 i przeciwciał przeciw-tarczycowych.
• przeciwciał przeciw dehydrogenazie glutaminianowej.

Cukrzyca, jak każda inna choroba może przebiegać z powikłaniami, zalicza się do nich m.in. mikroangiopatię, hiperlipidemię, makroangiopatię, choroby stóp, hipoglikemię, cukrzycową kwasicę ketonową, nadmierny przyrost masy ciała oraz problemy psychologiczne spowodowane przewlekłą chorobą.

Progresja choroby do pełnoobjawowej cukrzycy z nieoznaczanym stężeniem endogennej insuliny jest zazwyczaj stopniowa, jednak silniejsze emocje lub poważniejsza choroba mogą powodować bardziej gwałtowne ujawnienie się IDDM. Konieczne jest ciągłe monitorowanie poziomu stężenia glukozy we krwi, oraz podawanie insuliny w razie potrzeby, te czynniki decydują 0 wydłużeniu i poprawie jakości życia. Niestety cukrzyca wiąże się ze skróceniem oczekiwanej długości życia, jednak w czasie ostatnich 20 lat obserwuje się znaczną poprawę w tym temacie. Właście postępowanie może zapobiec lub zminimalizować skutki i nasilenie powikłań

Wraz z cukrzycą mogą występować inne choroby autoimmunologiczne, takie jak niedoczynność tarczycy i choroba Addisona. Cukrzyca może być częścią zespołu gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej (MEN).

W ciągu ostatnich lat obserwuje się wzrost liczby zachorowań wśród najmłodszych dzieci, już w grupie do 5. r.ż. Statystyki zachorowalności wśród dorosłych nie są prowadzone.

Cukrzyca typu II nietolerancja glukozy i hiperglikemia spowodowane nieprawidłowym wydzielaniem insuliny i upośledzonym jej działaniem w tkankach obwodowych, przebiegające bez skłonności do ketozy. Typ II obejmuje 80% wszystkich przypadków cukrzycy.

Objawy cukrzycy typu II;

• wynikające z hiperglikemii i jej powikłań: netropatii, neuropatii i retinopatii,
• wielomocz,
• wzmożone pragnienie,
• wzmożony apetyt,
• utrata masy ciała,
• osłabienie,
• zmęczenie,
• częste infekcje.

Najistotniejszą rolę w powstaniu cukrzycy typu II odgrywają uwarunkowania genetyczne i otyłość.

Do czynników ryzyka zalicza się występowanie rodzinne, cukrzycę w czasie ciąży oraz otyłość.

Badania laboratoryjne przeprowadza sie także dla potwierdzenia cukrzycy typu II. Diagnozę można postawić, kiedy glikemia na czczo powyżej 140 mg% stwierdzona zostanie dwukrotnie, przypadkowo stwierdzone zostanie stężenie glukozy w surowicy powyżej 200 mg% oraz pojawią się typowe objawy cukrzycy, a także gdy stężenie glukozy na czczo będzie wynosić poniżej 140 mg% przy utrzymującym się podwyższonym stężeniu glukozy po doustnym obciążeniu glukozą, przy co najmniej dwukrotnym powtórzeniu wyniku.

Zostały wydane specjalne zalecenia dietetyczne dla osób z cukrzycą niezależną od insuliny. Najważniejszym punktem zaleceń jest podkreślenie konieczności zmniejszenia masy ciała u osób otyłych. Dieta obejmuje zwiększoną zawartość złożonych węglowodanów, ograniczoną ilość tłuszczu i umiarkowane ilości soli i alkoholu, samo leczenie dietetyczne nierzadko wystarcza do odpowiedniego wyrównania metabolicznego w NIDDM.

Powikłania cukrzycy typu II prawdopodobnie są skutkiem wpływu cukrzycy na ściany naczyniowe, wpływ ten objawia się na różne sposoby, m.in. jako: neuropatia obwodowa, retinopatia proliferacyjna. Może wystąpić przewlekła niewydolność nerek, miażdżyca tętnic wieńcowych i naczyń obwodowych, owrzodzenie skóry, śpiączka hiperosmatyczna, jaskra oraz katarakta.

Należy pamiętać, że utrzymanie prawidłowych poziomów glikemii może opóźnić powikłania cukrzycy, a nawet im zapobiec. U osób podatnych powikłania zaczynają się pojawiać po 10-15 latach trwania choroby, ale mogą być obecne także już przy rozpoznaniu, ponieważ cukrzyca typu II przez wiele lat może pozostawać nierozpoznana.

Chorobie mogą towarzyszyć takie schorzenia jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia i impotencja. Jeżeli chory będzie przestrzegał ścisłej kontroli poziomu cukru, może uniknąć chorób nerek.

NIDDM bardzo rzadko występuje u dzieci, jednakże obserwowano przypadki tej cukrzycy u dzieci z dziedzicznymi skłonnościami. Najczęściej NIDDM dotyczy osób w wieku podeszłym, jest istotnym czynnikiem przyczyniającym się do wystąpienia ślepoty, niewydolności nerek i amputacji kończyn dolnych. Z zasady pojawia się w wieku dorosłym, zwykle po 40 r.ż.

Cukrzyca może prowadzić do poważnych powikłań u kobiet w ciąży, a nawet może doprowadzić do poronienia. Jednakże dzięki objęciu zagrożonych kobiet intensywną opieką wykwalifikowanych specjalistów udało się uzyskać w tym względzie bardzo istotną poprawę.

Choroba wrzodowa jest procesem chorobowym, w którym działanie soku żołądkowego prowadzi do wytworzenia wrzodu w ścianie przewodu pokarmowego. Owrzodzenie może być umiejscowione w;

• dwunastnicy (DU): najczęściej umiejscowiony w opuszce dwunastnicy; liczne wrzody,
• żołądku (GU): występuje rzadziej niż DU; najczęściej umiejscowiony wzdłuż krzywizny mniejszej niedaleko kąta żołądka oraz w części przedodźwiernikowej,
• przełyku: owrzodzenie trawienne w dystalnej części przełyku może być wynikiem metaplazji nabłonka w przebiegu przewlekłego refluksu treści żołądkowo-dwunastniczej,

Objawy choroby wrzodowej;
u dorosłych (DU):

• gniotący lub palący ból w nadbrzuszu w 1-3 h po posiłkach, który ustępuje po przyjęciu pokarmu, leków alkalizujących lub zmniejszających sekrecję żołądkową,
• bóle nocne zakłócające sen,
• ból w nadbrzuszu,
• nieswoiste dolegliwości dyspeptyczne,
• po okresach objawowych następują okresy bezobjawowe; mogą występować nasilenia sezonowe dolegliwości,
  
• uczucie pełności poposiłkowej, brak łaknienia, nieprawidłowy wynik testu obciążenia solą fizjologiczną,
• nudności i wymioty wskazują na zwężenie odźwiernika,
• zgaga,
• nagły, silny ból w nadbrzuszu środkowym, promieniujący do prawego barku, objawy otrzewnowe i obecność wolnego powietrza w jamie otrzewnowej mogą wskazywać na perforację,
• zawroty głowy, omdlenie, krwawe wymioty lub smoliste stolce wskazują na krwawienie;

u dorosłych (GU):

• zespół objawów podobnych do DU,
• wrzody są często bezobjawowe; perforacja lub krwawienie mogą być pierwszym objawem choroby,
• ból w nadbrzuszu występujący po posiłku jest rzadkim objawem; wczesna pełność poposiłkowa, nudności i wymioty świadczą o przewężeniu żołądka,
• zmniejszenie się masy ciała;

u dzieci (DU):

• dodatni wywiad rodzinny w 50% przypadków DU,
• może być powodem przewlekłego bólu brzucha u małych dzieci,
• zwężenie ujścia żołądkowego w przebiegu wrzodu należy różnicować z wrodzonym przerostowym zwężeniem odźwiernika u niemowląt.

Główną przyczyną wrzodów jest zapalenie żołądka na tle H. pylori, bakterie te są głównym czynnikiem przyczynowym wrzodów. Dodatkowo dochodzi zaburzenie równowagi między czynnikami agresji i czynnikami obronnymi błony śluzowej, wrzodotwórcze leki, zespoły z nadmiernym wydzielaniem soku żołądkowego, a także zespół zachowanej okolicy okołoodźwiernikowej.

Do wystąpienia wrzodów predysponuje nałogowe palenie papierosów, leki, rodzinna historia choroby wrzodowej, zespół Zollingera-Ellisona, a także prawdopodobnie stosowanie leków kortykosteroidowych, grupa krwi 0, stres, niski status socjalno-ekonomiczny, praca fizyczna. Znikomy wpływ na powstanie wrzodów ma stosowanie przypraw, picie alkoholu, kofeina, paracetamol. Roczne ryzyko rozwoju DU u osób zarażonych H. pylori nie przekracza 1%.

Choroba wrzodowa nie ogranicza aktywność życiowej, jeżeli przebiega w sposób niepowikłany. U osób po krwawieniu z wrzodów wysiłek fizyczny powinien być dozowany, w zależności od tolerancji pacjenta.

Zalecenia dietetyczne dotyczą podawania trzech posiłków dziennie z unikaniem potraw drażniących. Skuteczne leczenie zwykle wyklucza konieczność przestrzegania specjalnej diety.

Celiakia – choroba trzewna, jest przewlekłą chorobą biegunkową, która chara­kteryzuje się zespołem złego wchłaniania praktycznie wszystkich składników odżywczych. Wywołana jest spożywaniem pokarmów zawierają­cych w swym składzie gluten. Obejmuje przewód pokarmowy. Jej istotą jest uczulenie na gluten, a zwłaszcza na jego składową część gliadynową. Choroba nie ogranicza aktywności życiowej pacjenta.
Podstawowe objawy celiakii to;

• biegunka,
• skurcze mięśniowe,
• niedokrwistość z niedoboru żelaza,
• chudnięcie,
• nieprawidłowy rozwój u dzieci,
• osłabienie, zmęczenie i znużenie,
• zwiększony apetyt,
• wzdęcie brzucha,
• nadmierna ilość gazów,
• rzadko bóle brzucha, nudności i wymioty,
• wielokrotne afty w jamie ustnej.

W wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych u osób z celiakią obserwuje się;

• dodatnie miano przeciwciał antygliadynowych IgA i IgG,
• dodatnie miano przeciwciał przeciwmitochondrialnych i endomysialnych,
• 72-godzinny pomiar tłuszczu w stolcu wyka­zuje ponad 7% jego zawartość,
• test z D-ksylozą (dodatni) wskazuje na złe wchłanianie tego cukru,
• hipoprotrombinemia,
• obniżone stężenie trójglicerydów, cholesterolu, witaminy A, B12, D, C, kwasu foliowego, żelaza, wapnia, całkowitego białka,
• niedokrwistość.

Żywienie osoby chorej na celiakię obejmuje przede wszystkim eliminację glutenu: pszenicy, żyta, ję­czmienia i produktów zawierających dodatek glutenu. Odpowiednie dobieranie produktów spożywczych ograniczy nieprzyjemne objawy do minimum, lub nawet całkowicie je wyeliminuje.

Choroba niesie wiele powikłań, w tym sprzyja wystąpieniu groźnych chorób;

• choroby nowotworowe: u prawie 10% pa­cjentów,
• oporność na leczenie,
• przewlekłe wrzodziejące zapalenie jelita czczego i krętego,
• osteoporoza wtórna w stosunku do obniżo­nego wchłaniania wit. D i wapnia,
• odwodnienie,
• nadmierna utrata elektrolitów,
• czasem wymóg pozajelitowego odżywiania.

Rokowania w chorobie są do­bre, jeżeli zostanie postawiona odpowiednia diagnoza i przestrzega­na jest dieta bezglutenowa. Poprawa samopoczu­cia najczęściej ma miejsce w ciągu 7 dni. Objawy znikają zwykle w ciągu 4-6 tygodni. Nie wiadomo jednak, czy ścisłe przestrzeganie diety zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworów.

Choroba popromienna spowodowana jest jakimkolwiek zaburzeniem somatycznym lub genetycznym wywołanym działaniem fal elektromagnetycznych bądź przyspieszonych cząstek elementarnych. W ostrej chorobie popromiennej objawy występują do 24 h po ekspozycji na promieniowanie, natomiast w przypadku przewlekłej choroby popromiennej objawy pojawiają się po upływie 24 h od ekspozycji, a zazwyczaj po znacznie dłuższym czasie. Popromienne procesy chorobowe dotykają przewód pokarmowy, układ metaboliczny, skórę, układ rozrodczy, układ krwiotwórczy, limfatyczny, immunologiczny, oddechowy i układ mięśniowo-szkieletowy.

Miary promieniowania:

1 rad to absorpcja 100 ergów energii przez 1 g tkanki,

100 radów = 1 grej (Gy),
jednostka rem (radiation equivalent man -równoważnik promieniowania dla człowieka) została wprowadzona, ponieważ różne tkanki mają różną wrażliwość na promieniowanie. Równoważna dawka biologiczna wyrażona w remach to dawka promieniowania mierzona w radach pomnożona przez współczynnik względnej skuteczności biologicznej danej tkanki.

100 rem = 1 siwert (Sv);

Rodzaje promieniowania:

• promieniowanie elektromagnetyczne; energia  jest odwrotnie proporcjonalna do długości fali,
• promieniowanie cząsteczkowe; cząstki alfa to jądra atomów helu, cząstki beta – elektrony; obie charakteryzują się małą przenikalnością, ale mogą być niebezpieczne po przedostaniu się do organizmu. Neutrony silnie przenikają i uszkadzają tkankę.

Główne objawy choroby popromiennej
Skutki ostrej ekspozycji na promieniowanie dzieli się na kilka zespołów:

• mniej niż 200 radów —> nie występują zmiany chorobowe. Po 3 h od napromieniowania mogą jednak wystąpić nudności, jednakże nie są one wiarygodnym objawem ekspozycji. Większość osób skarży się na nie, jeśli jest pytana w związku z narażeniem na promieniowanie,

• 200-1000 radów —> zespół hemopoetyczny. Nudności i wymioty pojawiają się w ciągu 3 h. Następuje ostry wzrost liczby granulocytów, a następnie kolejno limfopenia, trombocytopenia, neutropenia i niedokrwistość. Najniższe wartości płytek i granulocytów obserwuje się w 3. tygodniu od ekspozycji, a powrót do normy zwykle następuje po 12 tygodniach. Limfopenia może trwać latami. U osób, które przeżyły, mogą po upływie miesięcy rozwinąć się zmiany w płucach lub nerkach. Śmiertelność wynosi 0-80% w zależności od dawki i leczenia. LD50 dla ludzi wynosi 650 radów,

• 1000-5000 radów —> zespół żołądkowo-jelitowy. 30-60 min po ekspozycji pojawiają się nudności i wymioty. Jelito cienkie traci strukturę kosmkową. W ciągu 3 dni rozwija się ciężkie krwawienie z przewodu pokarmowego, biegunka i ból brzucha, a następnie występują objawy zespołu hemopoetycznego. Zgon następuje w wyniku utraty krwi lub posocznicy, wywołanej najczęściej przez bakterie Gram-ujemne. Osoby, które przeżyją tę fazę, giną w okresie późniejszym z powodu supresji szpiku kostnego. Śmiertelność w tej grupie wynosi 80-100%,

• ponad 5000 radów —> zespół nerwowo-naczyniowy, czyli zespół Spocka. Już po 15-30-minutowym okresie bezobjawowym pojawia się drżenie, ataksja, wymioty, hipotensja, drgawki i dochodzi do zgonu. Śmierć osoby napromieniowanych taką dawką nastąpi w 100%.

Przyczynami napromieniowania może być broń nuklearna, wypadki przemysłowe, wypadki w elektrowniach jądrowych oraz radioterapia.

Do czynników ryzyka należy wiek – młode osoby są wrażliwsze niż starsze, płeć – bardziej podatni na napromieniowanie są mężczyźni, stan zdrowia – osoby zdrowe są mniej podatne na napromieniowanie niż osłabione.

Prowadząc diagnostykę należy określić fakt, czy pacjent był narażony na promieniowanie? Należy pamiętać, że ostre choroby wirusowe lub niepokój mogą także być przyczyną nudności i wymiotów. Warto pamiętać, ze fala uderzeniowa powietrza po ewentualnym wybuchu oraz wysoka temperatura otoczenia mogą powodować zaczerwienienie skóry. Należy wykluczyć ekspozycję na działanie innych substancji chemicznych, zwłaszcza tych, które może spowodować pojawienie się pęcherzy i ból.

Badania laboratoryjne dotyczą sprawdzenia liczby limfocytów po 48 h od ekspozycji:

• ponad 1500 – ekspozycja banalna lub brak ekspozycji,
• ponad 1000 – przeżycie bez leczenia,
• 500-1000 – przeżycie, jeśli zastosuje się leczenie,
• 100-400 – śmierć, jeżeli nie można dokonać przeszczepu szpiku kostnego.
• poniżej 100 – pewna śmierć. Wpływ leków na wyniki badań: chemioterapeutyki powodują supresję szpiku kostnego identyczną ze skutkiem napromieniowania.
  

Zmiany patologiczne wywołane napromieniowaniem objawiają się poprzez ubogokomórkowy szpik kostny w zespole hemopoetycznym, zespołem żołądkowo-jelitowym – utrata rąbka szczoteczkowego kosmka, zatarcie się jego struktury, w razie późnych zmian widoczne jest zwłóknienie płuc, wątroby i nerek, utrata włosów jest skutkiem działania 350 radów, a przy 700 radach włosy wypadają całkowicie.

Jeżeli konieczne są jakiekolwiek zabiegi u osoby napromieniowanej, należy je wykonać do 2 dni po ekspozycji, jeszcze przed utratą leukocytów i płytek krwi. W ciężkich przypadkach może być konieczny przeszczep szpiku kostnego. W przypadku chorych z chorobą popromienną konieczna jest izolacja, jeżeli występuje niedobór immunologiczny.

Aby zapobiec ekspozycji na promieniowanie, należy bezwzględnie przestrzegać zasady BHP.

Powikłania choroby popromiennej dotyczą zwłóknienia płuc, wątroby i nerek, które występują do 6 miesięcy po ostrej ekspozycji i przy ekspozycji nawet tylko 300 radów. Ekspozycja na promieniowanie może indukować powstawanie nowotworów złośliwych i zwiększa późne ryzyko wystąpienia białaczki ostrej limfocytarnej lub przewlekłej szpikowej. U osób, które przeżyły napromieniowanie często występuje szpiczak mnogi i rak sutka, przełyku, żołądka, jelita grubego, płuc, jajników, pęcherza moczowego, tarczycy. Stwierdza się u nich bezpłodność.
U osób, które przeżyły 12 tygodni, stawia się bardzo dobre rokowanie. Jednakże należy je stale kontrolować pod kątem późnych powikłań. Włosy zazwyczaj odrastają po 2 miesiącach.

Choroba Parkinsona jest schorzeniem zwyrodnieniowym układu pozapiramidowego, objawiające się bradykinezą, sztywnością i drżeniem spoczynkowym. Do ustalenia rozpoznania niezbędne jest wykazanie dodatniej odpowiedzi na leczenie L-dopą, co przemawia za prawidłową funkcją neuronów prążkowia. Jest to jedyne schorzenie zwyrodnieniowe układu nerwowego, w którym stosuje się długotrwałe leczenie z dobrym skutkiem.

Objawy choroby Parkinsona;

drżenie spoczynkowe

• objaw istotny diagnostycznie, ale nie zawsze obecny,
• 48 cykli/s,
• ustępuje podczas wykonywania ruchów dowolnych, koncentracji i snu,
• nasilone pod wpływem stresu, w początkowym okresie zwykle jednostronne,
• często główny powód zgłoszenia się chorego do lekarza;

bradykinezja

• objaw zasadniczy do ustalenia rozpoznania,
  
• najbardziej ogranicza sprawność ruchową chorego,
  
• utrudnione rozpoczynanie ruchu dowolnego, zaburzenia chodu,
  
• charakterystyczna sylwetka,
  
• może być świadomie przezwyciężona przez chorego;

sztywność

• typu rury ołowianej,
• typu koła zębatego (zwykle z towarzyszącym drżeniem).

dodatkowo:

• niewyraźna, cichnąca mowa,
• rzadkie mruganie, blefarospazm, zaburzenia skojarzonego ruchu gałek ocznych ku górze,
• twarz maskowata,
• zaburzenia chodu: brak współruchów, odwracanie całego ciała  przy zmianie kierunku ruchu, nagłe znieruchomienie, trudności z rozpoczęciem ruchu;  pochylenie sylwetki ku przodowi,
• mikrografia,
• dysfunkcja układu współczulnego: zaparcia, zaburzenia zwieraczy, impotencja, zaburzenia potliwości i łojotok, nadmierne ślinienie,
• u 2/3 chorych depresja,
• u 20% chorych zespół otępienny,
• stadium 1: jednostronne, minimalne upośledzenie czynnościowe;
• stadium 2: obustronne bez upośledzenia zmysłu równowagi;
• stadium 3: obustronne, niestabilność, fizycznie niezależny;
  
• stadium 4: ciężka utrata czynności
• stadium 5: wózek inwalidzki lub łóżko,

Glówna przyczyna choroby nie jest do dziś poznana. Za sprawcę schorzenia uznaje się utratę neuronów dopaminergicznych istoty czarnej i innych typów neuronów. Prawdopodobnie choroba nie ma podłoża genetycznego. Za odpowiedzialne za wystąpienie choroby uznaje się znane substancje toksyczne wywołujące wymienione uszkodzenia: MPTP oraz pestycydy.

Zalecenia dietetyczne dotyczą podawania choremu częstych posiłków w małych porcjach, zwłaszcza przy trudnościach w połykaniu. Wskazane są duże ilości płynów oraz pełnowartościowe żywienie. W razie potrzeby należy ograniczyć zawartości białka w diecie cierpiącego.

Choroba i zespół Cushinga to zmiany kliniczne związane z przewlekle występującym podwyższonym stężeniem kortyzolu w surowicy krwi. Najczęstszą przyczyną choroby jest długotrwałe podawanie glikokortykosteroidów.

Podstawowe objawy schorzenia to;

• otłuszczenie twarzy oraz nagromadzenie tkanki tłuszczowej na szyi i tułowiu,
• wzrost masy ciała,
• zaburzenia emocjonalne i świadomości,
• nadciśnienie tętnicze,
• osteoporoza,
• purpurowe rozstępy na skórze,
• cukrzyca lub nietolerancja glukozy,
• osłabienie mięśniowe spowodowane utratą masy mięśniowej w wyniku zwiększonego katabolizmu,
• opóźnienie wzrostu kostnego u dzieci,
• nadmierne owłosienie.

Do innych przyczyn należy guz przysadki wydzielający ACTH, ektopowe wytwarzanie ACTH (np. rak owsianokomórkowy płuca), gruczolak nadnercza, rak nadnercza, przerost makro-mikroguzkowy.

Predyspozycje do wystąpienia choroby zwiększa każda choroba wymagająca długotrwałego leczenia glikokortykosteroidami, guz przysadki, guz nadnercza, guz wydzielający neuromediator.

W celu zdiagnozowania pacjenta wykonuje się następujące badania laboratoryjne;

• test hamowania deksametazonem,
• dobowe wydalanie z moczem wolnego kortyzolu i 17-hydroksysteroidów,
• stężenie kortyzolu i ACTH w osoczu,
• test z hormonem uwalniającym kortykotropinę,
• stężenie potasu w surowicy,
• stężenie poziomu cukru we krwi,
• wzrost stężenia sodu w surowicy.

Chorobie mogą towarzyszyć zmiany patologiczne takie jak zeszkliwienie komórek zasadochłonnych, zaniki mięśni, stwardnienie nerek, kortykotropowy guz przysadki, guz wydzielający ektopowo ACTH, gruczolak lub rak nadnerczy, rozrost drobno- lub wielkoguzkowy.

Dieta chorego powinna zawierać odpowiednią ilość potasu, oraz powinna być dietą wysokobiałkową.

Chory powinien pamiętać o systematycznym stosowaniu leków, odpowiedniej diecie, aktywności fizycznej, wczesnym leczeniu infekcji, codziennym ważeniu się. A także powinien zapobiegać labilności emocjonalnej.

Profilaktyka choroby obejmuje, w miarę możliwości, unikanie nadmiernego leczenia kortykosteroidami, nauczenie pacjenta radzenia sobie z leczeniem przez całe życie.

W powikłaniach choroby może dojść do osteoporozy, zwiększonej podatności na zakażenia, hirsutyzmu oraz przerzutów guzów złośliwych.

Choroba Crohna to idiopatyczna choroba zapalna jelita cienkiego i okrężnicy zajmująca wszystkie warstwy ściany jelitowej. Jest to powoli postępująca i nawracająca choroba ze skłonnością do wywoływania niedrożności jelit, przetok i szerzenia się procesu zapalnego na sąsiednie tkanki. Bardzo rzadko występuje we wszystkich innych miejscach w przewodzie pokarmowym.

Objawy dzieli się na kilka grup;

Wszystkie przypadki choroby Crohna:

• biegunka występująca w pewnym okresie u większości pacjentów,
• ból brzucha u 2/3 pacjentów,
• utrata masy ciała,
• zapalenie skóry ropne, zgorzelinowe,
• zapalenie stawów kręgosłupa,
• symetryczne zapalenie stawów obwodowych,
• zapalenie tęczówki,
• tkliwość palpacyjna brzucha;

Przypadki choroby z umiejscowieniem wyłącznie w jelicie cienkim:

• przeważa biegunka, okresowo także nocna,
• często nieokreślone bóle brzucha,
• niedrożność jelitowa u 1/3 chorych,
• kurczowe bóle brzucha na kilka miesięcy przed wystąpieniem niedrożności,
• krwawienie, rzadko masywne,
• umiejscowienie okołoodbytnicze choroby,
• przetoki wewnętrzne,
• czasem zapalenie stawów;

Umiejscowienie jedynie w okrężnicy:

• przeważa biegunka, okresowo także nocna,
• obecność świeżej krwi w stolcu,
• ból brzucha u połowy pacjentów, często łagodniejący po wypróżnieniu,
• umiejscowienie okołoodbytnicze, przetoki,
• wyraźna utrata masy ciała,
• toksyczne rozszerzenie okrężnicy,
• zapalenie stawów,
• sporadycznie niedrożność jelitowa;
  

Lokalizacja w jelicie cienkim i jelicie grubym:

• niedrożność jelitowa jest znacznie częstsza,
• zapalenie stawów.

Do podstawowych przyczyn choroby zalicza się zakażenie bakteryjne, proces zapalny oraz palenie papierosów.

Diagnostyka;

Umiejscowienie okrężnicze: wrzodziejące zapalenie jelita grubego; niedokrwienne zapalenie jelita grubego; chorobotwórcze drobnoustroje jelitowe: pełzak czerwonki, prątki gruźlicy, toksyna, grzyby; choroby nowotworowe: chłoniak; drażniące lewatywy;

Umiejscowienie w jelicie cienkim: chorobotwórcze drobnoustroje jelitowe: prątki gruźlicy, grzyby, stan zapalny narządów miednicy u kobiet, wywołany chlamydiami; chłoniak; leki; kwasochłonny nieżyt żołądkowo-jelitowy.

W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższony poziom OB, niedokrwistość w licznych przypadkach, w ciężkich przypadkach obniżone stężenie albumin, zaburzenia elektrolitowe w surowicy krwi. Uwidaczniają się niedobory: wit. B12, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, kwasu foliowego. Podwyższone jest stężenie białka C-reaktywnego.

W diecie najczęściej nie stosuje się ograniczeń. Jedynie w przypadku złego wchłaniania tłuszczów należy ograniczyć ich spożycie. Przy przewężeniach lub nawracającej niedrożności jelitowej należy unikać potraw bogatych w błonnik.

Główne objawy choroby Buergera to;

• owrzodzenia palców; ból może być bardzo silny,
• ochłodzenie stóp i palców dłoni,
• wrażliwość na zimno,
• cierpnięcie, mrowienie, palenie, niedoczulica stóp i/lub palców dłoni,
• chromanie przestankowe w obrębie łuku stopy lub łydki,
• uporczywy ból kończyny,
• napadowe silne bóle o typie wstrząsu elektrycznego,
• zmiany zabarwienia zależne od ułożenia kończyny,
• wędrujące zapalenie żył powierzchownych,
• bolesne guzki podskórne na kończynie,
• osłabienie lub brak tętna na obwodzie,
• obrzęk stopy,
• zgorzel.

Do podstawowych przyczyn choroby zalicza się palenie papierosów, czynniki dziedziczne, a także zaburzenia autoimmunologiczne w zakresie nadwrażliwości typu komórkowego w stosunku do ludzkiego kolagenu typu I i III, upośledzenie rozszerzania obwodowych naczyń zależnego od śródbłonka. Na rozwój choroby wpływa zawartość arsenu w tytoniu.
Prowadząc diagnostykę choroby należy wykluczyć takie schorzenia jak np. neuropatia obwodowa, miażdżyca naczyń obwodowych, zator tętnicy i zakrzepica, inne przyczyny zapalenia naczyń, urazy wynikające z narażenia zawodowego, owrzodzenia neurotroficzne, dna moczanowa, guzkowe zapalenie tętnic, młodzieńcze zapalenie tętnicy skroniowej z eozynofilią, zapalenie wielostawowe, zespół cieśni nadgarstka.

Zmiany patologiczne towarzyszące chorobie objawiają się poprzez odcinkowe nieropne zapalenie obejmujące całą szerokość ściany tętnicy lub żyły z zakrzepicą. Obraz histologiczny może się różnić zależnie od ostrego, podostrego lub przewlekłego okresu choroby. Zmiany przewlekłe przedstawiają obraz udrożnionego zakrzepu i okołonaczyniowe zwłóknienie.

Chory powinien bezwzględnie zerwać z nałogiem palenia papierosów, chronić przed urazami stopy. Powinien chronić się przed zakażeniami i nie dopuszczać do reakcji naczyniospastycznych wywołanych zimnem lub lekami. Musi pamiętać, aby nie narażać się na urazy chemiczne. Chory powinien unikać środowiska, w którym inne osoby palą papierosy, wskazane jest aby używał ochraniających wkładek na okolicę pięty oraz butów z piankowatej gumy.

Powikłaniem choroby są owrzodzenia, zgorzel, czasem konieczna jest amputacja, rzadko następuje zajęcie tętnic mózgowych, wieńcowych, nerkowych lub krezkowych.

Choroba Alzeimera jest chorobą zwyrodnieniowa mózgu. Charakteryzuje się postępującym uszkodzeniem mózgu i otępieniem. Zwykle pojawia się po 65 r.ż. Rozpoznanie choroby przeprowadza się na podstawie kryteriów klinicznych, po wykluczeniu chorób poddających się leczeniu o podobnych objawach. Przebieg  choroby jest postępujący i przewlekły.

Główne objawy choroby Alzheimera to;

• zaburzenia orientacji przestrzennej,
• utrata lub upośledzenie zdolności wykonywania nawet najprostszych działań arytmetycznych,
• zaburzenie odbioru bodźców wzrokowych, słuchowych lub czuciowych,
• zaniki pamięci,
• brak odczuwania przyjemności,
• lęk,
• zaburzenia funkcji językowych,
• upośledzenie celowych, precyzyjnych ruchów,
• konfabulacje,
• złudzenia,
• otępienie,
• depresja,
• zaburzenia myślenia abstrakcyjnego,
• spadek funkcji intelektualnych,
• utrata zainteresowań,
• zaburzenia wykonywania zajęć,
• zmiana osobowości,
• postępujące pogorszenie funkcji poznawczych,
• utrata pamięci świeżej,
• niepokój ruchowy,
• zaburzenia snu,
• utrata zainteresowań,
• utrata masy ciała,
• objawy późne – napady padaczkowe, mio-klonie, objawy pozapiramidowe, nietrzymanie moczu.

Przyczyny choroby należą do nieznanych, jednak toksyczne złogi beta-amyloidu w ścianach naczyń prawdopodobnie mają zasadnicze znaczenie w patogenezie. Gen prekursora beta-amyloidu jest umiejscowiony na chromosomie 21. Do  nie udokumentowanych przyczyn należą – wirus powolny, metale (aluminium), przyśpieszenie procesu fizjologicznego starzenia się, podłoże autoimmunologiczne.

Czynniki zwiększające ryzyko choroby to podeszły wiek, uraz głowy, niski poziom wykształcenia, zespół Downa, dodatni wywiad rodzinny pod względem wystąpienia choroby.

Diagnostyka choroby;

• otępienie naczyniopochodne,
• otępienie wielozawałowe,
• otępienie współistniejące z chorobą Parkinsona,
• choroba Creutzfeldta-Jacoba,
• końcowe stadium stwardnienia rozsianego,
• guz mózgu – pierwotny lub przerzutowy,
• krwiak podtwardówkowy,
• postępująca wieloogniskowa leukoenceialopatia,
• otępienie metaboliczne (niedoczynność tarczycy),
• reakcje polekowe,
• alkoholizm i inne uzależnienia,
• encefalopatia bokserska (dementia pugilistica),
• inne otępienia (dezorganizacja myślenia, mówienie nie na temat, bez związku, niezdolność koncentracji uwagi, niezdolność planowania, zmiany cyklu snu i czuwania, zaburzenie orientacji czasu i miejsca, pogorszenie pamięci),
• depresja (długotrwałe zmniejszenie zainteresowań i upodobań, bezsenność lub niedobór snu, regresja psychomotoryczna, uczucia beznadziejności i bezradności, myśli o śmierci, obniżenie zdolności koncentracji),
• toksemia w przebiegu niewydolności wątroby i nerek,
• awitaminozy i inne zaburzenia odżywiania,
• choroby zapalne naczyń,
• choroba rozsianych ciał Lewy’ego.

Choroba przyczynia się do patologicznych zmian w mózgu takich jak rozlany zanik mózgu w obrębie pól asocjacyjnych, hipokampa, jąder migdałowatych, niektórych jąder podkorowych, ubytek komórek piramidowych, upośledzenie cholinergicznego unerwienia, neurytyczne płytki starcze, zwyrodnienie miejsca sinawego, zwyrodnienie jąder podstawy przodomózgowia Meynerta, zwyrodnienie włókienkowe, angiopatia amyloidowa.

Powikłania choroby mogą objawiać się ze strony innych układów. Zalicza się do nich zmiany w zachowaniu, zaburzenia metaboliczne, upadki, stany gorszego samopoczucia. Dodatkowo dochodzi wyczerpanie rodziny opieką nad chorym. U części chorych pojawia się depresja. Może dojść do prób samobójczych we wczesnych stadiach choroby, szczególnie kiedy towarzyszy jej depresja.

Choroba Addisona to niedoczynność nadnerczy wynikająca z ich choroby pierwotnej. Polega na niewystarczającym wydzielaniu glikokortykoidów i mineralokortykoidów, spowodowanym przez częściowe lub całkowite zniszczenie nadnerczy. Najczęstsza przyczyna to proces autoimmunologiczny, następnie gruźlica. Coraz częstszą przyczyną staje się AIDS, kryzys nadnerczowy. Wśród ostrych powikłań niewydolności nadnerczy, poza pierwotną chorobą Addisona (pierwotną niewydolnością nadnerczy) wyróżnia się drugorzędową (niewydolność przysadki) i trzeciorzędową (niewydolność podwzgórza). Stężenia mineralokortykoidów pozostają prawidłowe w drugo- i trzeciorzędowej niewydolności.

Główne objawy choroby;

• osłabienie i zmęczenie,
• utrata masy ciała,
• hipotonia ortostatyczna,
• zaburzona pigmentacja skóry,
• jadłowstręt,
• wymioty i biegunka,
• obniżona tolerancja zimna,
• dreszcze,
• obniżenie ciśnienia tętniczego krwi,
• potrzeba dosalania potraw,
• utrata włosów u kobiet,
• depresja.

Poza kilkoma wymienionymi, do przyczyn tego schorzenia nadnerczy zalicza się idiopatyczny zanik kory nadnerczy, grzybice, sarkoidozę, krwotok do nadnerczy, hemochromatozę, obustronną adrenalektomię, nowotwory, skrobiawicę, martwicę pozapalną oraz adenoleukodystrofię.

Predyspozycję do wystąpienia choroby zwiększa długotrwałe leczenie steroidami powikłane ciężkimi infekcjami, urazem lub postępowaniem chirurgicznym.

Przy podejrzeniu choroby przeprowadza się badania laboratoryjne, w których obserwuje się następujące nieprawidłowości;

• niskie stężenie sodu w surowicy (< 130 mEq/l;< 130 mmol/l),
• wysokie stężenie potasu w surowicy (> 5 mEg/l; > 5 mmol/l),
• zwiększona retencja ciał azotowych,
• obniżone stężenie kortyzolu, wysokie stężenie reniny (RIA),
• podwyższone stężenie ACTH,
• umiarkowana neutropenia (około 5000/uJ),
• hipoglikemia na czczo,
• kwasica metaboliczna,
• eozynofilia,

Profilaktyka choroby Addisona jest nieznana. Jednakże można zapobiegać powikłaniom poprzez uprzedzenie wystąpienia kryzy nadnerczowej i podjęcie leczenia przed wystąpieniem objawów, w przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych należy dopasować dawki steroidów. Powinno się unikać narażenia na infekcje.

Chorobie mogą towarzyszyć powikłania, takie jak bardzo wysoka gorączka, reakcje psychotyczne. Powikłania wynikające z chorób wywołujących, z za dużych lub za małych dawek steroidów, porażenia z powodu hiperkaliemii, oraz kryzys nadnerczowy.

Jeżeli nie podejmie się leczenia, choroba w takim przypadku w 100% kończy się śmiercią.

Wraz z chorobą Addisona może występować cukrzyca, nadczynność tarczycy oraz zapalenie tarczycy.