Anoreksja nazywana inaczej jadłowstrętem psychicznym, to najlepiej zbadane i opisane schorzenie, z całego kręgu zaburzeń odżywiania.
Anoreksja to choroba dotycząca głównie kobiet. Ostatnimi czasy zdarzają się także przypadki anoreksji wśród mężczyzn. To niebezpieczne schorzenie dotyka coraz młodszych osób, obecnie choroba ta nie jest wyjątkiem nawet u 12-letnich dziewcząt.
Anoreksja to jedno z najbardziej śmiertelnych schorzeń psychicznych. Leczenie jest trudne, długie i wymaga ogromnej pracy ze strony chorego i osób z jego najbliższego otoczenia. Dlatego należy zwracać uwagę na najwcześniejsze symptomy tego zaburzenia odżywiania.

Czynniki mogące przyczynić się do powstania anoreksji dzielimy na 3 grupy:

• biologiczne,
• psychologiczne,
• socjologiczne i kulturowe.

Najczęstszą przyczyną popadnięcia w anoreksję jest nieakceptowanie swojego ciała, brak akceptacji w grupie rówieśników spowodowany nawet nieznaczną nadwagą, chęć bycia zauważonym poprzez zmianę wyglądu i stylu życia.
Bardzo często anoreksja zaczyna się od depresji, jej pierwsze symptomy są dla rodziny i otaczających osób niezauważalne. Zaczyna się zwykle niewinnie od chęci zrzucenia „zbędnych” kilogramów. Początkowo odchudzanie przechodzi w ograniczające niektóre produkty diety, stopniowo chęć zmniejszenia wagi jest coraz większa a lista :zakazanych” produktów wydłuża się. Z czasem osoba chora ogranicz posiłki tylko do jednego produktu, np. kromki chleba z margaryną czy jogurtu. Zamiast przyjmować zalecane ok. 2000 kcal na dobę, spożywa ich 200-300. Z czasem pozorna kontrola wymyka się spod wpływów chorego i zaczynają się poważne problemy ze zdrowiem. Wtedy może pomóc tylko przyznanie się do choroby i interwencja specjalistów.

Oznaki które mogą zaniepokoić otoczenie:

• lęk przed przytyciem, nawet w przypadku niedowagi,
• stosowanie drastycznych diet i obsesyjne zbieranie informacji o kaloryczności produktów,
• intensywne ćwiczenia, napinanie mięśni nawet w pozycji leżącej,
• spożywanie posiłków w samotności – „zjem w swoim pokoju”,
• lekceważenie skutków nagłego spadku wagi,
• niechęć utrzymania wagi w granicach normy,
• częste gotowanie z zaangażowaniem i pasją dla domowników,
• głównym tematem rozmów są kalorie, diety, jedzenie,
• u dziewcząt powinien zwrócić uwagę ponadto wtórny brak miesiączki (w ciągu co najmniej 3 miesięcy),
• nieprawidłowa ocena własnego ciała i sylwetki,
• BMI poniżej 17,5,
• częste stawanie na wadze i kontrola wyglądu w lustrze,
• ograniczenie liczby przyjmowanych posiłków,
• stosowanie czynności oczyszczających organizm; wymioty, tabletki przeczyszczające, odchudzające, zmniejszające apetyt.

Objawy chorobowe towarzyszące nadmiernej utracie wagi:

• zawroty i bóle głowy,
• wyniszczenie organizmu,
• zaparcia lub biegunki,
• drażliwość, trudności w koncentracji, stany depresyjne,
• omdlenia,
• niska samoocena,
• krótki oddech,
• niskie ciśnienie tętnicze, zwolnienie pracy serca,
• sucha, łuszcząca się skóra,
• znaczna utrata włosów,
• meszek na twarzy, dłoniach i ciele,
• zimne dłonie,
• nadmierne pocenie się,
• obrzęki dłoni i stóp,
• u kobiet brak miesiączki.

Autyzm jest całościowym zaburzeniem rozwojowym okresu wczesnodziecięcego. Charakteryzuje się poważnym upośledzeniem rozwoju umiejętności społecznych, brakiem mowy lub upośledzeniem jej rozwoju. Dzieci z autyzmem skupiają swoją uwagę szczególnie na obiektach nieożywionych.

Autyzm jest brakiem umiejętności w komunikowaniu się z otoczeniem. Pojęcie komunikacja, nie dotyczy tylko mowy, ale wszelkich innych sposobów komunikowania się jak gesty, mimika, itp. Do chwili obecnej wiadomo tylko, że przyczyny autyzmu są złożone i mają podłoże organiczne.

Typowe objawy autyzmu to;

upośledzenie interakcji społecznych:

• nieadekwatność lub brak złożonych zachowań pozawerbalnych, jak np. pozy ciała i mimika twarzy,
• brak rozwoju właściwych relacji z rówieśnikami,
• brak współdziałania z otoczeniem w zakresie zainteresowań, osiągnięć i zachowań;

upośledzenie komunikacji:

• opóźnienie lub brak rozwoju mowy, czemu nie towarzyszą inne sposoby komunikacji,
• upośledzenie w zakresie rozpoczynania i podtrzymywania rozmowy,
• mowa idiosynkratyczna – z dziwacznym słownictwem i niezwykłym znaczeniem niektórych wyrażeń, ze stereotypowymi lub powtarzanymi sformułowaniami,
• brak odpowiednio rozwiniętych zabaw, zwłaszcza naśladowczych;

powtarzane i stereotypowe wzorce zachowania:

• zajęcia nienormalne ze względu na natężenie lub charakter,
• ciągłe wykonywanie bezużytecznych zajęć,
• stereotypowe lub powtarzane manieryzmy ruchowe,
• nadmierne zajmowanie się przedmiotami i ich częściami.

Niestety do dziś nie poznano dokładnych przyczyn autyzmu. Trwają badania nad doniesieniami o szkodliwości szczepionek zawierających rtęć, jednak do tej pory nie ma wiarygodnych danych.
Przed postawieniem odpowiedniej diagnozy lekarz powinien wykluczyć inne zaburzenia psychiczne i neurologiczne, specyficzne zaburzenia mowy i języka, zespół stereotypii ruchowych oraz obecność innych zaburzeń rozwojowych, które mogą dawać podobne objawy.

Do badań pomocnych w postawieniu odpowiedniej diagnozy zalicza się obserwację przebiegu rozwoju dziecka, badanie psychiatryczne, psychologiczne badania testowe oraz wszechstronną ocenę mowy.

Alkoholizm jest chorobą, która charakteryzuje się  zaburzeniami somatycznymi, psychicznymi i społecznymi, związanymi z uporczywym nadużywaniem alkoholu. Choroba ta może dotknąć osobę w każdym wieku i obu płci. Największa grupa nałogowych alkoholików znajduje się w grupie wiekowej 18-29 lat. Pomimo wyzbycia się nałogu, zawsze można do niego powrócić w wyniku chwili osłabienia psychiki. Alkoholizm częściej występuje u mężczyzn.

Alkoholizm jest uznawany za chorobę przez ponad 35 lat.

Alkoholik jest osobą, która utraciła zdolność kontroli  nad ilością wypijanego alkoholu. Najczęściej wykazuje  awanturnicze, albo inne nieakceptowane przez społeczeństwo zachowania, które są wynikiem utraty kontroli nad alkoholem. Nie są to zachowania zamierzone przez daną osobę, co zresztą często powoduje u niej konflikt wartości. Negatywne zachowania to efekt działania alkoholu, od którego alkoholik nie może się powstrzymać z chwilą wypicia pierwszego kieliszka. Niezdolność do zachowania kontroli nad ilością alkoholu, a nie samo upicie się, to główne kryterium pozwalające odróżnić osobę z problemem alkoholowym od osoby pijącej towarzysko.

Objawy alkoholizmu postępują w miarę trwania choroby, jeśli nie zostanie ona powstrzymana, stan chorego będzie coraz gorszy.

Główne objawy alkoholizmu

Zmiany w zachowaniu:

• dysfunkcje psychologiczne i społeczne,
• problemy w małżeństwie,
• niepokój, depresja, kłopoty ze snem,
• izolacja społeczna lub częste zmiany środowiska,
• znęcanie się nad partnerką (-em) lub dziećmi,
• problemy z prawem,
• powtarzanie prób zerwania z nałogiem,
• utrata zainteresowania innymi rzeczami niż alkohol,
• problemy w pracy,
• luki w pamięci z momentów upojenia alkoholowego,
• skargi rodziny na zachowanie się pijanej osoby.
  

Zaburzenia somatyczne:

• żołądkowo-jelitowe: brak łaknienia, nudności, wymioty, bóle brzucha, objawy przewlekłej choroby wątroby, choroba wrzodowa, zapalenie trzustki, nowotwory złośliwe przewodu pokarmowego,
• sercowo-naczyniowe: umiarkowane nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca (częstoskurcz nadkomorowy), kardiomiopatia,
• oddechowe: zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli i przewlekła choroba płuc związane ze współistniejącym paleniem tytoniu,
• moczowo-płciowe: impotencja, nieregularne miesiączkowanie, zanik jąder,
• metaboliczne: hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, wygląd cushingoidalny, ginekomastia,
• dermatologiczne: oznaki urazów i wypadków, oparzenia (zwłaszcza papierosami), sińce w różnych stadiach gojenia, zaniedbania higieniczne,
• mięśniowo-szkieletowe: stare złamania kości oraz złamania w różnych stadiach gojenia, miopatia,
• neurologiczne: zaburzenia pamięci, neuropatie nerwów obwodowych,
  
• nowotwory.

Jedną z przyczyn alkoholizmu jest wpływ czynników biologicznych, psychologicznych i socjokulturowych. Badacze twierdzą, że wpływ na fakt alkoholizmu mają markery biologiczne. Do dziś nie znaleziono dowodów na to, że do alkoholizmu mogą prowadzić jakieś charakterystyczne cechy osobowości.

Do głównych czynników rozwoju alkoholizmu należy;

• spożywanie alkoholu,
• korzystanie z innych substancji psychoaktywnych, jak np. nikotyna,
• nadużywanie alkoholu w bliskiej rodzinie,
• brak zobowiązań młodych mężczyzn płynący ze stanu wolnego,
  
• picie co najmniej 5 drinków jednorazowo oraz upijanie się najmniej raz na tydzień,
• presja środowiska,
• uwarunkowania rodzinne lub socjokulturowe pobudzające do upijania się i akceptujące je jako normę postępowania,
• łatwy dostęp do alkoholu,
• trudny okres dojrzewania.

Jeżeli alkoholizm nie jest leczony może zagrażać życiu. Alkoholik pozostawiony bez leczenia skraca swoje życie średnio o 10-15 lat. Alkoholicy niejednokrotnie giną w wypadkach samochodowych, samobójstwach, zabójstwach, w bójkach lub poprzez utonięcie.

Alkoholizm rozpoznaje się przede wszystkim po różnorodnych zaburzeniach somatycznych i psychicznych, m.in. takich jak depresja, stany lękowe, samoistne nadciśnienie tętnicze, wrzody, choroba niedokrwienna serca, WZW, cukrzyca, zapalenie trzustki, po słoneczne uszkodzenia skóry, pierwotny zespół drgawkowy.

Zmiany patologiczne w organizmie, występujące z powodu nadużywania alkoholu;

• alkoholowe zapalenie wątroby, marskość alkoholowa wątroby – występuje u ok. 20% alkoholików,
• zapalenie, owrzodzenie śluzówki żołądka,
• zapalenie, martwica trzustki,
• spłaszczenie kosmków jelitowych i utrata enzymów trawiennych,
• choroby serca,
• upośledzenie układu odpornościowego,
• upośledzenie układu wewnątrzwydzielniczego,
• zmiany w mózgu.

Dieta zalecana osobom mającym problem z alkoholem powinna być pełnowartościowa, powinna dostarczać więcej witamin, kwasu foliowego, a zwłaszcza witaminy B1, B3 i B12, ponieważ alkohol zaburza metabolizm. Pacjenci z alkoholowym zapaleniem wątroby i kwasicą ketonową mogą mieć swoiste niedobory witamin, zwłaszcza tiaminy. Do innych substancji deficytowych u alkoholika zalicza się deficyt magnezu, fosforanów i cynku.

Aspergiloza wywoływana jest przez wszechobecny grzyb z rodzaju Aspergillus (kropidlaki). Chorobę mogą wywoływać różne gatunki grzyba, z różną częstotliwością; fumigatus, flavus, niger.

Wyróżnia się:

• aspergilozę alergiczną czyli zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych,
• alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna charakteryzująca się naciekami w tkance płucnej,
• grzybniaka kropidlakowego – ten typ rozwija się w przetrwałych jamach w płucach,
• inwazyjna grzybica kropidlakowa – najczęstsza i przebiegająca najciężej u pacjentów po transplantacji szpiku,

Aspergiloza atakuje głównie płuca, układ nerwowy, przewód pokarmowy, układ mięśniowo-szkieletowy i układ sercowo-naczyniowy,

Do podstawowych objawów zaliczane są;

• kaszel,
• świszczący oddech,
• wykrztuszanie wydzieliny,
• krwioplucie,
• gorączka, kaszel,

W celu wykrycia choroby przeprowadza się badania polegające na testach skórnych i posiewie plwociny.

Do czynników sprzyjających zakażeniu grzybem zalicza się narażenie na kontakt z nim. Aspergiloza może pojawić się u osób z astmą, po ropniu płuca, przy gruźlicy płuc, chorobach nowotworowych, torbielach płuc, zwłóknieniu płuc. może wystąpić w przebiegu zesztywniającego zapalenia kręgosłupa, a także przy stosowaniu kortykosteroidów, oraz przy AIDS.

Badania laboratoryjne, które potwierdzają obecność grzyba w organizmie to;

• a.a.o.p. – eozynofilia,
• nadwrażliwość w testach skórnych z antygenem grzyba,
• obecność swoistych przeciwciał precypitujących w surowicy krwi i podwyższone stężenie osoczowej IgE,
• postać inwazyjna diagnozowana jest poprzez posiewy plwociny, posiewy popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych i wydzieliny z oskrzeli, za pomocą biopsji płuca, która jest badaniem rozstrzygającym.

Do zabiegów profilaktycznych w przypadku tej choroby zalicza się przede wszystkim unikanie możliwego kontaktu z grzybem. Do profilaktyki zalicza się także leczenie chorób, przy których pojawia się zwiększone ryzyko zakażenia grzybem.

Atopowe zapalenie skóry jest przewlekłym schorzeniem o podłożu alergicznym. Przebiega ze świądem i ma typowe umiejscowienie. Poza tym charakteryzujące się rodzinnym występowaniem oraz powiązane jest z występowaniem w rodzinie chorego innych schorzeń o podłożu alergicznym, np. astmy oskrzelowej, kataru siennego, wyprysku. Choroba obejmuje skórę.

Do najczęstszych objawów schorzenia zalicza się;

• świąd;
• suchość skóry,
  
• łupież biały,
• wzmożone poletkowanie naskórka,
• rogowacenie przymieszkowe,
• noworodki: rumień, wykwity grudkowe, może występować sączenie, pęcherzyki oraz strupy,
• dzieci i dorośli: liszajowacenie oraz złuszczanie się powierzchni zmian (charakterystyczne dla procesu o przewlekłym przebiegu),
• dodatni wywiad rodzinny dotyczący występowania atopii jest pomocny w ustaleniu rozpoznania; cechy ułatwiające rozpoznanie:
• rumień twarzy (umiarkowany lub nasilony),
• bladość skóry wokół ust,
• linia Morgana (podoczodołowy fałd skóry).

Charakterystyczne umiejscowienie zmian:

• noworodki: skóra tułowia, twarzy, powierzchni wyprostnych,
• dzieci: skóra zgięć łokciowych i kolanowych,
• dorośli: skóra twarzy, szyi, klatki piersiowej oraz okolicy narządów płciowych.

Przyczyny tej choroby nie są do końca wyjaśnione, podejrzewa się predyspozycje uwarunkowane genetycznie.

Do głównych czynników ryzyka wystąpienia AZS zalicza się infekcje skóry i stres, noszenie podrażniającej skórę odzieży oraz stosowanie substancji chemicznych podrażniających ją. Rozwojowi choroby może sprzyjać gorący lub nadmiernie zimny klimat. Trwają spory czy u alergia pokarmowa u dzieci wiąże się ze zwiększonym ryzykiem AZS.

Choroba niesie za sobą wiele powikłań. Zwiększa ryzyko zaćmy, zakażenia skóry gronkowcem złocistym. Czasem następuje uogólniony wysiew zmian skórnych o charakterze pęcherzykowo-krostkowym wywołany wirusem opryszczki lub ospy, schorzenie ma przebieg ostry, pacjenci wykazują objawy ogólnego rozbicia i wymagają hospitalizacji. W niektórych przypadkach występuje zanik skóry lub rozstępy.

AZS jest schorzeniem przewlekłym ze skłonnością do wygasania wraz z wiekiem. Optymistyczny jest fakt, że u 90% pacjentów atopowe zapalenie skóry ustępuje samoistnie w okresie dojrzewania. W niektórych przypadkach przewlekle utrzymują się zmiany o charakterze ograniczonym, np. wyprysk ograniczony, przewlekłe zapalenie skóry rąk lub stóp, brzegów powiek lub w postaci przewlekłego liszaja pospolitego.

Astma oskrzelowa jest chorobą drzewa tchawiczo-oskrzelowego, charakteryzującą się zwężeniem dróg oddechowych. Powoduje łagodne lub znaczne utrudnienie przepływu powietrza. Dolegliwości jej towarzyszące mogą być różne i zwykle występują epizodycznie lub napadowo, mogą czasem utrzymywać się przez cały czas. Podstawowym klinicznym objawem rozpoznawczym są charakterystyczne świsty. Zdarza się, że astma jest błędnie rozpoznawana jako „nawracające zapalenie płuc” lub „przewlekłe zapalenie oskrzeli”. Ostre objawy spowodowane są zwężeniem dróg oddechowych przez skurcz mięśni gładkich oskrzeli, obrzęk i zapalenie błony śluzowej oskrzeli oraz nadmierne wytwarzanie śluzu.

Do podstawowych objawów astmy zalicza się;

• symptomatologia zmienna,
• świsty,
• kaszel,
• okresowe pojawianie się dolegliwości, np po wysiłku,
• wydłużony wydech,
• nadmiernie jawny wypuk nad płucami,
• ciche szmery oddechowe,
• napady nocne typowych objawów,
• zmiany tętna,
• okresowa sinica podczas duszności,
• tachykardia,
• praca dodatkowych mięśni oddechowych,
• spłaszczenie przepony.

Główne przyczyny astmy dzielimy na 2 grupy;

czynniki alergiczne: pyłki roślin, pleśnie, kurz domowy i roztocza żyjące w kurzu, sierść zwierząt, pióra;

inne czynniki: dym i inne zanieczyszczenia, zakażenia a szczególnie wirusowe, aspiryna, winiany, nadmierny wysiłek fizyczny, zapalenie zatok, refluks żołądkowo-przełykowy.

Do grupy czynników zwiększonego ryzyka wystąpienia astmy zalicza się przypadki tej choroby w rodzinie oraz wirusowe zapalenie dolnych dróg oddechowych przebyte w dzieciństwa.

Aby potwierdzić astmę przeprowadza się szereg badań. Zalicza się do nich morfologię, posiew wydzieliny nosowej, badanie potu u dzieci, badanie gazometryczne, badanie poziomu IgE. Przeprowadza się także badanie układu immunologicznego w celu celu ewentualnego wykluczenia odporności.

Jak w większości chorób, tutaj także pojawiają się zmiany patologiczne. Występuje obrzęk błony śluzowej i pogrubienie błony podstawnej, mogą mieć miejsce reakcje zapalne i odkrztuszanie czopów śluzowych. Upośledzony jest opór dróg oddechowych, obniża się wskaźnik przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

W przypadku astmy nie zaleca się stosowania aerozolów, dużych ilość płynów, ćwiczeń oddechowych.

Aby zapobiec poważnym konsekwencjom astmy powinno się pozostawać w kontakcie z lekarzem prowadzącym, monitorować objawy i przepływy szczytowe. Osoby z najbliższego otoczenia chorego, powinny być poinformowane o toku działań w przypadku zaostrzonego ataku. Z otoczenia i domu chorego powinno się wyeliminować czynniki wyzwalające ewentualny atak astmy. Astmatycy powinni corocznie szczepić się przeciwko grypie, unikać aspiryny, a także unikać żywności z dodatkiem siarczanów i winianów.

Niewłaściwe postępowanie w przypadku astmy niesie za sobą wiele groźnych powikłań, do których zalicza się niewydolność oddechową, w przypadku której konieczna jest wentylacja mechaniczna, niedodmę u 25% chorych leczonych szpitalnie, porażenie wiotkie po zaostrzeniu objawów, które ustępuje samoistnie. Zdarza się, że ostry atak astmy może zakończyć się zgonem. Czasami występuje odma opłucnowa, itd. Zaburzeniu ulega wydzielanie hormonu antydiuretycznego oraz metabolizm teofiliny.

W przypadku właściwego postępowania i leczenia rokowanie są doskonałe w odniesieniu do ogólnego stanu zdrowia. Warto zaznaczyć, że mniej niż 50% chorych dzieci „wyrasta z astmy”. Ryzyko zgonu z powodu choroby wzrasta u osób z silnymi napadami nocnymi, w przypadku których konieczne jest wzywanie pogotowia, wentylacja mechaniczna i hospitalizacje.

Wraz z astmą mogą występować takie choroby jak refluks i zapalenie zatok.

Arytmia jest zaburzeniem normalnego rytmu pracy serca, powstaje w wyniku zaburzeń w rytmiczności lub częstotliwości powstawania bodźców, lub z zaburzeń w ich przewodzeniu, czyli tzw. bloków.
Przyczyną arytmii może być nadpobudliwość mięśnia sercowego i jego reagowania na bodźce z tzw. pozazatokowych ośrodków bodźcotwórczych. W wyniku tego dochodzi do zmian częstości lub nieregularności ewolucji skurczowo-rozkurczowych.

Zmiany rytmu serca polegają na:

• przyspieszeniu lub zwolnieniu zatokowego rytmu serca z zachowaniem regularności pobudzeń,
• pojawieniu się ewolucji dodatkowych, wyzwalanych z różnych ognisk bodźcowych,
• wypadaniu oczekiwanych ewolucji pracy serca,
• bezładnym pojawianiu się komorowych ewolucji serca na skutek nieregularnego, chaotycznego przewodzenia pobudzeń przedsionków na węzeł przedsionkowo-komorowy i następnie na komory, co występuje w stanach trzepotania i migotania przedsionków.

Na wystąpienie zaburzeń rytmu serca narażone są osoby:

• ze schorzeniami serca i układu krążenia: wady zastawkowe serca, kardiomiopatie, choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia serca, zapalenie mięśnia serca, zapalenie osierdzia, zapalenie wsierdzia, niewydolność krążenia.
• z zaburzeniami endokrynologicznymi: nadczynność lub niedoczynność tarczycy, przysadki mózgowej lub kory nadnerczy.
• z zaburzeniami w składzie elektrolitowym krwi: za duże lub za małe stężenie K, Na lub Mg.
• zaburzenia rytmu serca mogą pojawić się jako efekt uboczny stosowania różnych leków, również leków stosowanych przeciw zaburzeniom rytmu serca.

Innymi przyczynami arytmii serca mogą być; spożywanie większej ilości alkoholu, wszelkiego typu używki, jak kawa, napoje z kofeiną, oraz przewlekły stres.

Przy objawach arytmii należy ograniczyć aktywność fizyczną. Jeśli występują zawroty głowy i omdlenia, przeciwwskazana jest praca na wysokości oraz kierowanie pojazdami i maszynami niosącymi zagrożenie dla życia. Z diety powinny zostać wyeliminowane substancje zawierające kofeinę i alkohol.

Angina jest chorobą bakteryjną, wywoływaną przez bakterie z rodziny paciorkowców. Spotykane są również przypadki anginy wywoływanej przez wirusy. Angina występuje zarówno u dzieci jak i dorosłych.
Głównym objawem anginy jest ból gardła, nasilający się przy przełykaniu, oraz wysoka gorączka, mogąca przekroczyć nawet 39˚C.
Okres wykluwania się choroby jest krótki, i trwa 1–3 dni. Zakażenie się osoby zdrowej jest możliwe przez cały czas trwania ostrych objawów anginy u chorego.

Anginie towarzyszy również:

• silny, promieniujący do uszu ból gardła;
• obrzęk gardła, trudności w przełykaniu;
• powiększone i bolesne przy ucisku węzły chłonne, szczególnie szyi;
• powiększenie, przekrwienie migdałków;
• biały nalot na migdałkach;
• zaczerwienienie łuków podniebiennych i otaczających je błon śluzowych;
• brak apetytu;
• złe samopoczucie, apatia;
• utrudnione oddychanie
• nieprzyjemny zapach z ust;

Angina to choroba zakaźna, roznosząca się droga kropelkową. Wystarczy jedynie rozmowa z osobą chorą, aby doszło do zarażenia. Do zakażenia może także dojść przez dotyk, wystarczy ująć słuchawkę telefonu, z którego wcześniej korzystał chory, skorzystać z należącej do chorego klawiatury. Na naszych dłoniach gromadzą się tysiące bakterii, po dotknięciu własnego nosa czy ust następuje zakażenie.
Choroba atakuje łatwiej, kiedy organizm jest przemęczony (zarówno fizycznie, jak i psychicznie), osłabiony z powodu innej choroby, źle odżywiony, przegrzany lub wyziębiony, kiedy przemokną buty i zmarzną nogi.

Niedoleczona ostra angina przechodzi w przewlekłe zapalenie migdałów, może tez mieć poważne konsekwencje zdrowotne

Przy anginie należy pamiętać, że gorączka może wywołać odwodnienie organizmu, chory powinien pić dużo płynów, ale nie gorących. Dieta powinna być półpłynna, nie podrażnia gardła ostrymi przyprawami. Bardzo dobrze, kiedy pożywienie dostarcza wielu witamin.

Z szerokiej gamy ziół zalecane są napary z szałwii i rumianku. Kiedy węzły chłonne szyi są powiększone i sprawiają ból, ulgę przyniosą ciepłe okłady na gardło.

Chory powinien pozostać w łóżku przez kilka dni, zmniejszy to ryzyko wystąpienia powikłań.

Niewłaściwe postępowanie z anginą, bądź brak leczenia może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak;

• zapalenie węzłów chłonnych szyi;
• zapalenie ucha środkowego;
• zapalenie wyrostka robaczkowego;
• zapalenie zatok;
• zapalenie mięśnia sercowego;
• zapalenie stawów;
• zapalenie nerek;
• stany zapalne skóry;

Czasem może być konieczne wycięcie migdałków, które stanowi profilaktykę przed wymienionymi powyżej powikłaniami.

Anemia – inaczej niedokrwistość – jest chorobą wywołaną niedoborem hemoglobiny, zawierającej żelazo, lub czerwonych ciałek krwi – erytrocytów.

Wyróżnia się kilka typów anemii. Można ja podzielić w zależności od etapu, w którym zaczyna brakować krwinek. Anemia może powstać na skutek zmniejszenia wytwarzania erytrocytów lub hemoglobiny, lub w wyniku zwiększenia rozpadu krwinek czerwonych oraz z powodu ich utraty.

• Niedokrwistość niedoborowa,
• Niedokrwistość hemolityczna,
• Niedokrwistość pokrwotoczna,

Najczęściej występuje anemia z niedoboru żelaza. Ten rodzaj częściej występuje u kobiet.
Główną przyczyną tego typu anemii u kobiet jest utrata krwi w wyniku krwawień miesiączkowych z dróg rodnych, z przewodu pokarmowego, które są spowodowane chorobą wrzodową, z dróg moczowych i innych narządów.

Czasem organizmowi nie dostarcza się żelaza w odpowiedniej ilości, np. w przypadku ścisłej diety, dodatkowo zapotrzebowanie na ten makroelement wzrasta np. u kobiet w ciąży i w okresie karmienia.
Powszechna jest również niedokrwistość megaloblastyczna, w której krwinki czerwone są większe od prawidłowych. Najczęstszą przyczyną tych niedokrwistości jest niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego.
Rzadko występują niedokrwistości hemolityczne. Hemoliza to inaczej rozpuszczenie krwinek. W medycynie takim pojęciem określa się skrócenie czasu przeżycia erytrocytów do kilku tygodni lub dni. W takim przypadku, jeżeli organizm nie nadąża z produkcją nowych krwinek, to pojawia się niedokrwistość.

Główne objawy anemii to:

• bladość skóry, czasem z żółtawym odcieniem,
• bladość błony śluzowej jamy ustnej oraz spojówek oka,
• łatwe męczenie się i występowanie tzw. zadyszki wysiłkowej przy niewielkim wysiłku,
• ogólna ociężałość
• bóle i zawroty głowy,
• senność i apatia,
• szum w uszach,
• mroczki przed oczami,
• omdlenia,
• stany podgorączkowe,
• pobolewania w okolicy serca o charakterze przypominającym niewydolność wieńcową.
• uczucie zimna, depresja.

Objawy charakterystyczne dla anemii spowodowanej niedoborem żelaza to: łamliwość włosów i paznokci, zmiany na błonie śluzowej języka, gardła, zajady, wysuszenie skóry.

Nie ma typowego objawu, ani zespołu objawów niedokrwistości, ponieważ większość z nich może występować w różnych stanach chorobowych innych narządów. Rozpoznanie niedokrwistości, stopnia jej nasilenia, prawdopodobnej przyczyny i zmian chorobowych, którym może towarzyszyć, może ustalić tylko lekarz na podstawie informacji uzyskanych od chorego oraz stwierdzonych zmian przedmiotowych uzupełnionych diagnostycznymi badaniami laboratoryjnymi. Najbardziej przydatne badania to morfologia krwi i biopsja szpiku kostnego.

Według statystyk największe prawdopodobieństwo wystąpienia anemii występuje u osób cierpiących na: przewlekłą niewydolność nerek, cukrzycę, chorobę nowotworową, choroby serca, artretyzm, zapalenie jelit, są zakażone wirusem HIV.

Czasem niedokrwistość może pojawić się również w wyniku niewłaściwej diety. Doskonałym źródłem żelaza dobrze przyswajalnego przez organizm są chude mięso i wędliny, a także wątroba. Wchłanianie żelaza zwiększa witamina C, duża jej ilość znajduje się w: papryce, natce pietruszki, brokułach, pomidorach, truskawkach, cytrusach, czarnej porzeczce. Produkty o średniej zawartości żelaza to: drób, mięso, kasze, warzywa, o dużej zawartości zaś: podroby, warzywa strączkowe.

Anafilaksja jest ogólnoustrojową reakcją wywołaną przez IgE, charakteryzującą się wystąpieniem świądu, zaczerwienienia skóry, pokrzywki, trudności w oddychaniu i zapaści naczyniowej. Taka reakcja występuje u osób uczulonych w następstwie ponownego kontaktu z uczulającym antygenem. Czasem może wystąpić reakcja anafilaktoidalna bez udziału IgE, nie da się jej odróżnić od anafilaksji. Obie leczy się tak samo.

Proces chorobowy obejmuje układ płucny, sercowo-naczyniowy, skórę, układ zewnątrzwydzielniczy, żołądkowo-jelitowy, endokrynny, metaboliczny, krwiotwórczy i immunologiczny.

Do głównych objawów anafilaksji należy;

• świąd, zaczerwienienie skóry, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy,
• duszność, kaszel, rzężenia,
• wyciek z nosa, śluzotok oskrzelowy, sapanie,
• trudności w przełykaniu,
• nudności, wymioty, biegunka, skurcze, wzdęcia,
• kołatanie serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, wstrząs, utrata przytomności,
• złe samopoczucie i dreszcze,
• rozszerzone źrenice.

Anafilaksja wiąże się z wystąpieniem reakcji immunologicznej. Taka reakcja występuje wówczas, kiedy antygen prowadzi do degranulacji komórek tucznych, co może się zdarzyć w razie użądlenia przez owady błonkoskrzydłe  lub podania penicyliny będącej haptenem. Może być związana z degranulacją komórek tucznych i mastocytów poprzez składniki dopełniacza o charakterze anafilatoksyn, co może nastąpić w razie podania krwi lub preparatów krwiopochodnych. Reakcja anafilaktoidalne mogą być spowodowane przez nieimmunologiczne mechanizmy aktywacji komórek tucznych, występujące po podaniu jodowych środków cieniujących czy też leków opioidowych. Reakcje, w których nie pośredniczy IgE i komórka tuczna, prowadzą do powstania zespołów podobnych do anafilaksji. Zalicza się do nich reakcje związane z podaniem modulatorów metabolizmu kwasu arachidonowego, związków tiolowych, anafilaksję menstruacyjną, anafilaksję wywołaną przez ćwiczenie fizyczne i nawracającą anafilaksję idiopatyczną.

Do głównych przyczyn anafilaksji zalicza się:

• leki przeciwbakteryjne,
• użądlenia owadów,
• immunoterapia,
• produkty spożywcze, żywność,
• substancje wielkocząsteczkowe,
• szczepionki,
• krew i preparaty krwiopochodne,
• diagnostyczne środki chemiczne,
• gumy kauczukowe dodawane do narzędzi czy rękawic,
• gazowy tlenek etylenu.

Do głównych czynników wystąpienia anafilaksji zalicza się wcześniejszy przypadek jej wystąpienia.

Reakcje anafilaktoidalne mogą występować już po pierwszym podaniu niektórych leków, dlatego w przypadku niepokojących objawów należy jak najszybciej skonsultować się z najbliższym lekarzem, aby nie dopuścić do stanu zagrażającego życiu.

W celu postawienia odpowiedniej diagnozy przeprowadza się badania laboratoryjne. Anafilaksję rozpoznaje się kiedy występuje;

• hipoksemia – niedotlenienie krwi,
• hiperkapnia – nadmiar CO2 we krwi,
  
• kwasica,
• podwyższone stężenie histaminy w surowicy i moczu, które jest efektem krótkotrwałym,
• podwyższona aktywność tryptazy w surowicy, które trwa kilka godzin.

Działania profilaktyczne;

• unikanie leków i żywności, które mogą prowadzić do wystąpienia reakcji anafilaktycznej,
• osoby, u których wcześniej wystąpiła reakcja anafilaktyczna na ukąszenia owadów, powinny być zaopatrzone w zestaw zawierający strzykawkę z adrenaliną i inhalator z adrenaliną. Dodatkowo powinni unikać przebywania w miejscach, w których istnieje prawdopodobieństwo ukąszenia, a przed wyjściem na dwór ubierać buty, unikać stosowania lakieru do włosów, perfum, wody kolońskiej i po goleniu, zakładać ubrania w jasnych kolorach,
• noszenie przy sobie identyfikatora medycznego wskazującego na substancję lub wydarzenie, które wywołało reakcję anafilaktyczna,
• osoby, u których wcześniej wystąpiła reakcja anafilaktyczna, przyjmujące leki mogące powadzić do wystąpienia anafilaksji, powinny umieć rozpoznać wczesne objawy choroby i mieć pod ręką zestaw zawierający strzykawkę z adrenaliną,
• osoby uczulone na lateks mogą zareagować reakcją anafilaktyczną na owoce cytrusowe (kiwi, banany), awokado i orzechy włoskie, oraz na sprzęt medyczny z udziałem lateksu,
  
• unikanie beta-blokerów.

Amebioza to choroba wywoływaną przez pierwotniaka Entamoeba histolytica. U większość zakażonych nie występują żadne objawy kliniczne lub pojawia się tylko łagodna biegunka. U około 10% pacjentów zdarzają się zakażenia inwazyjne jelitowe i pozajelitowe (wątroby, rzadziej nerek, pęcherza, narządów płciowych, skóry, płuc i mózgu). Szczepy tego pierwotniaka dzieli się na „patogenne i niepatogenne”. Szczepy patogenne zwykle wywołują zakażenia inwazyjne, zakażenia zaś szczepami niepatogennymi prowadzą do zakażeń bezobjawowych. Spośród szczepów niepatogennych wyodrębniono oddzielny gatunek E.dispar, niestety nie można go wykryć na podstawie rutynowych badań laboratoryjnych.

Proces chorobowy obejmuje najczęściej przewód pokarmowy, układ moczowy, narządy płciowe, skórę z przydatkami i układ nerwowy.

OBJAWY

• bezobjawowe,
• łagodna biegunka,
• inwazyjne zakażenie jelitowe,
• ból i tkliwość brzucha,
• ból przy wypróżnianiu,
• krwawe stolce,
• gorączka,
• objawy toksyczności narządowej,
• nudności i wymioty,
• krwiomocz,
• ból przy oddawaniu moczu,
• zwiększona częstość oddawania moczu,
• nagłe parcie na mocz.

Do zakażenia dochodzi przez spożycie zanieczyszczonego pożywienia lub wody albo przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, np. na drodze fekalno-oralnej.

Zwiększone ryzyk zakażenia występuje przy złych warunkach socjoekonomicznych, w przypadku żywienia zbiorowego. Bardziej narażone są osoby uczestniczące w praktykach seksualnych na drodze oralno-analnej. Inwazyjna odmiana choroby częściej występuje na niektórych obszarach, np. w Meksyku, Afryce Południowej i Indiach.

Do głównych badań wykrywających obecność pasożyta w organizmie, jest badanie na obecność jaj i pasożytów w kale, niestety wyniki nie zawsze są miarodajne. Jeżeli pojawią się biegunkowe stolce powinny być od razu badane  na obecność postaci dojrzałych trofozoitów. Wyniki badań serologicznych są dodatnie u 85% pacjentów z zapaleniem jelita grubego i u większości pacjentów z pozajelitowymi objawami choroby. W przypadku zakażenia pęcherza moczowego poszukuje się dorosłych postaci pełzaków lub cyst w próbce moczu.

Choroba może wywoływać groźne powikłania, takie jak toksyczna okrężnica olbrzymia z możliwością perforacji, pęknięcie ropnia wątroby, perforacja pęcherzyka żółciowego, zwężenie cewki moczowej, przetoka pęcherzowo-jelitowe.

Choroba ciężej przebiega w przypadku noworodków i osób w podeszłym wieku.

Alergia pokarmowa to reakcja nadwrażliwości, wywołana przez określony rodzaj żywności. Niekorzystne skutki przyjęcia pokarmu mogą mieć podłoże immunologiczne, takie jak klasyczna odpowiedz alergiczna z udziałem IgE, lub nieimmunologiczne.

Schorzenie dotyka układu krwiotwórczego, limfatycznego, immunologicznego, pokarmowego, oddechowego, skóry.

Często uwarunkowania genetyczne sprzyjają pojawieniu się danego schorzenia.

Objawy ze strony:
a) przewodu pokarmowego

• nudności, wymioty,
• biegunka,
• ból brzucha,
• utajone krwawienie,
• wzdęcia brzucha i nadmierne oddawanie wiatrów,
• upośledzone wchłanianie pokarmów,
• zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zapalenie błony śluzowej okrężnicy,

b) dermatologiczne

• pokrzywka,
• obrzęk naczynioruchowy,
• atopowe zapalenie skóry,
• bladość lub zaczerwienienie skóry,
• wysypki,

c) układ oddechowy

• alergiczny nieżyt nosa,
• astma i skurcz oskrzeli,
• kaszel,
• nacieki płucne

d) neurologiczne

• omdlenia
• migrena, ból głowy,
• zmęczenie,

Przyczyna choroby może być każdy rodzaj żywności lub przyjęte substancje.
Najczęstszym rodzajem żywności jest:

• mleko krowie,
• białko jaja,
• pszenica,
• soja,
• orzeszki ziemne,
• ryby,
• nasiona sezamu i słonecznika,
• czekolada
• niektóre z barwników, lub środki polepszające dodawane do żywności.

Na schorzenie narażone są osoby z predyspozycją do alergii, atopii, członkowie rodzin, w których występuje nadwrażliwość pokarmowa.

Najskuteczniejszym sposobem na nie wystąpienie objawów jest unikanie przez osoby z alergią pokarmową uczulającego rodzaju żywności. Chorzy z gwałtownymi i ciężkimi objawami nadwrażliwości na pokarmy powinni być szczególnie skrupulatni w ich wykluczaniu z jadłospisu.

Alergia może inaczej być nazywana uczuleniem lub nadwrażliwością.
Jest to patologiczna odpowiedź tkanek na alergen, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem  doprowadzają do uwolnienia różnych substancji, tzw. mediatorów stanu zapalnego.
Alergie mogą się objawiać łagodnie, np. poprzez katar czy łzawienie oczu, mogą też przyjmować formy zagrażające życiu, jak w przypadku wstrząsu anafilaktycznego, który może zakończyć się  śmiercią.

Pojęcie alergia, w szerszym znaczeniu odnosi się często do innych chorób o podobnej, z pozoru, etiologii i obrazie.

Przebieg odpowiedzi immunologicznej organizmu na stymulację alergenem zachodzi w dwóch fazach.
Pierwszą z nich jest reakcja natychmiastowa zachodząca w kilka minut po stymulacji.
Typ reakcji natychmiastowej, w której nie uczestniczy mechanizm antygen-przeciwciało-komórka tuczna nosi nazwę reakcji anafilaktoidalnej.
Drugą jest reakcja późna, osiągająca swoje apogeum w 6 do 10 godzin od kontaktu z alergenem.
Jej bezpośrednią przyczyną jest degranulacja komórek tucznych i bazofilów. Uwalniane w tym procesie mediatory procesu zapalnego odpowiedzialne są za burzliwie przejawiane reakcje, utożsamiane przez większość ludzi z alergią. Klinicznie taki zespół objawów nosi nazwę anafilaksji.
Jest zdecydowanie mniej znana i obiegowo nie utożsamiana z pojęciem alergii występuje u około 50% populacji alergików. Przybiera formę podobną do reakcji natychmiastowej. Podobnie jak reakcja anafilaktyczna może dotyczyć błon śluzowych górnych lub dolnych dróg oddechowych, skóry, itp. Nasilenie LPR jest proporcjonalne do natężenia objawów pierwotnych.

Do antygenów najczęściej wywołujących alergię należą:

• pyłki roślinne (odpowiedzialne za występowanie kataru siennego – leszczyna, olcha, wiąz, buk, brzoza, topola, dąb, wierzba, jesion, grab, bez czarny, lipa drobnolistna, trawy, babka lancetowata, pokrzywa, komosa, szczaw, bylica)
• zarodniki pleśni
• leki (penicylina i antybiotyki β-laktamowe, sulfonamidy, salicylany, środki znieczulenia miejscowego)
• produkty spożywcze (orzechy, ziarno sezamu, ryby i inne owoce morza, białko jaj, soja, mleko, rośliny strączkowe, kukurydza, zboża, czekolada)
• jad owadów (np. Pszczół, os, szerszeni)
• zwierzęta i ich wydzieliny (sierść – głównie kota, psa; połączenie śliny zwierzęcia, złuszczonego nabłonka i sierści, roztocza, pierze ptaków)
• kurz i odchody roztoczy w nim występujących.
• białka obce, zwłaszcza obcogatunkowe (np. surowice odpornościowe)

Intensywność, przebieg i charakter reakcji anafilaktycznych są bardzo różne, zależą od rodzaju alergenu, odporności organizmu, wieku, stanu fizjologicznego, itp.
Ogromną rolę w występowaniu i intensywności alergii odgrywają współczesne zanieczyszczenia środowiska, gleby, wody, a szczególnie atmosfery (wyziewy z elektrowni, silników, kurze, pyły).
Niekiedy nie zdajemy sobie sprawy z faktu, że dużą rolę w nasilaniu się alergii odgrywają zanieczyszczenia domowe: kurz, preparaty czyszczące, rozpuszczalniki, aerozole, odświeżacze powietrza, kosmetyki, wyziewy z kuchni, palenie papierosów.

Alergie najłatwiej można rozpoznać, gdy ich objawy występują na krótko po zetknięciu się z alergenem.
Dla potwierdzenia i rozpoznania alergii wykonuje się różne rodzaje badań.
Do najpopularniejszych metod wykrywania alergii należą testy skórne. Są to testy punktowe i płatkowe, polegają na wprowadzeniu bezpośrednio do skóry lub nałożeniu na nią alergenów w bardzo małym stężeniu. Jeśli w miejscu kontaktu alergenu ze skórą pojawia się zaczerwienienie świadczy to o uczuleniu na dany alergen.
Innym sposobem stwierdzenia alergii jest badanie krwi na obecność IgE. Wysoki poziom przekraczający ustalone normy świadczyć może o występowaniu alergii.
Alergie pokarmowe wykrywa się poprzez stosowanie diety eliminacyjnej, wyłączając na jakiś okres czasu pokarmy, które podejrzewane są o wywoływanie alergii.
Astmę diagnozuje się przeprowadzając badanie spirometryczne.

Najczęściej występujące i rozpoznawane rodzaje alergii to:

• zapalenie alergiczne błony śluzowej nosa,
• alergiczny nieżyt nosa (sezonowy lub całoroczny),
• astma oskrzelowa,
• atopowe zapalenie skóry (AZS),
• alergiczne zapalenie spojówek,
• alergie pokarmowe,
• alergie kontaktowe,
• uczulenie na alergeny kurzu domowego.

Symptomy mogące świadczyć o występowaniu alergii:

• zmęczenie, spadek wydolności, uczucie zimna, zawroty i bóle głowy, migreny.
• wahania masy ciała,
• objawy skórne: obrzęk Quinckego, świąd, atopowe zapalenie skóry, egzema, różnego rodzaju wysypki, pokrzywka,
• podrażnienia błon śluzowych: nieżyt nosa, kichanie, swędzenie; zapalenie spojówek, zaczerwienione i swędzące oczy, pieczenie oczu; kaszel, astma oskrzelowa, świszczący oddech, trudności w oddychaniu,
• objawy żołądkowo-jelitowe: uczucie pełności, zapalenie błony śluzowej żołądka i jamy ustnej, biegunki,wzdęcia brzucha, zespół Roemhelda, colitis pod różnymi postaciami,
• objawy ze strony serca i układu krążenia: skoki ciśnienia tętniczego krwi, utraty przytomności, tachykardia,
• objawy ze strony pęcherza moczowego: wielomocz, utrudnienie oddawania moczu, pęcherz moczowy neurogenny, skłonności do infekcji dróg moczowych,
• mięśnie i stawy: bóle mięśniowe, dolegliwości reumatyczne,
• objawy psychiczne: zmienność nastroju, niepokój wewnętrzny, rozkojarzenie, oszołomienie, stany paniki i lęku, agresywność, nadmierna aktywność u dzieci,
• wstrząs anafilaktyczny,
• objawy ze strony narządu słuchu: uczucie pełności, osłabione słyszenie z powodu niedrożnej trąbki Eustachiusza.

Afta jest to  wykwit z żółtawym nalotem o owalnym kształcie, pod którym jest nadżerka. Wykwit otacza czerwony rąbek zapalny. Afty mogą być różnej wielkości od 1mm do 2cm średnicy. Afty zazwyczaj pojawiają się w jamie ustnej.

Afta występuje w kilku postaciach:

• afty mniejsze, czyli afty przewlekle nawrotowe,
• afty duże.

Główną przyczyną aft nawrotowych mogą być mechaniczne uszkodzenia jamy ustnej: ukłucie szczoteczką do zębów, zabiegi stomatologiczne. Ważną rolę odgrywa czynnik alergiczny oraz immunologiczny. Stres jest również przyczyna pojawienia się aft, niektóre pokarmy, infekcje i inne choroby. Bardzo trudno jest ustalić przyczyny, chociaż wykonywane są wszelkiego typu badania.
Niekiedy, mimo dokładnych badań, nie udaje się tych przyczyn ustalić. Ważną rolę w zachorowaniu na aftozę nawrotową odgrywają czynniki genetyczne i predyspozycja rodzinna. Około 30% osób z aftozą nawrotową ma w rodzinie osobę z tą samą chorobą, a występowanie aftozy u obojga rodziców wiąże się z około 90% ryzykiem rozwoju aftozy u ich dzieci.

Afty przewlekle nawrotowe spotyka się głównie u dorosłych.

W przypadku aftozy pojawić się może bolesny odczyn ze strony węzłów chłonnych. Jeden rzut trwa 4-8 dni, przy czym ból ustępuje stopniowo w ciągu tych dni. Choroba zwykle trwa latami, a wyleczenie następuje niekiedy samoistnie. Afty tego rodzaju umiejscawiają się na brzegach i końcu języka, na wargach, nigdy na podniebieniu twardym i dziąsłach.

W przypadku afty dużej istotnymi czynnikami wywołującymi rozkwit choroby jest niedobór żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12, zaburzenia hormonalne i autoimmunologiczne.

Do objawów, które towarzyszą aftoze to przede wszystkim pieczenie i miejscowy ból. Zdarza się również gorączka i powiększenie węzłów chłonnych.

Przebieg choroby rozpoczyna się w momencie gdy w błonie śluzowej jamy ustnej pojawiają się rozległe i często głębokie owrzodzenia, po wygojeniu których zostają ściągające blizny. Rzut obejmuje 1-2 wykwity i trwa 3-4 a nawet więcej tygodni.

Na śluzówce jamy ustnej pojawiają się kilkumilimetrowe, okrągłe, zmiany zapalnie, które przeważnie są bolesne. Temu zjawisku może towarzyszyć  powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Afty znikają w ciągu jednego do trzech tygodni bez pozostawienia śladów.

Owrzodzenie ma charakter płytkiej nadżerki pokrytej białym nalotem i otoczonej rumieniowatym, zapalnym obrzeżem. Zmiany rzadko przekraczają 5 mm średnicy, są bolesne. Pojawiają się często pojedynczo lub w grupach zazwyczaj na błonie śluzowej podniebienia miękkiego, policzkowej części warg i bocznych powierzchniach języka. Pojawiają się najczęściej w wieku od 10 do 40 lat. Owrzodzenia goją się samoistnie w ciągu kilku dni – tygodni lecz możliwe są nawroty. Afty pojawiające się częściej niż raz w roku mogą sugerować nawracające aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Małe afty goją się samoistnie do dwóch tygodni. Stosowane są środki  koagulacyjne i przyżegające, można też stosować leki zmniejszające ból, a także płukanki antyseptyczne.