Borelioza

Kleszcze potrzebują krwi, aby móc przeobrazić się w kolejną postać w cyklu życiowym. Atakują zarówno ludzi jak i zwierzęta. Mnożeniu się kleszczy sprzyjają łagodne zimy.

Larwy kleszczy przebywają w trawach na wysokości około 30 cm, drugie  stadium czyli nimfa, gnieździ się w roślinach do wysokości 1 m, dojrzałe formy żyją w zaroślach o wysokości około 2 metrów. Najbardziej pospolite i niebezpieczne są kleszcze psie i zajęcze, które najczęściej spotyka się także w Polsce. Znane są również kleszcze łąkowe, tajgowe oraz pastwiskowe.

Kleszcze bytują najczęściej na terenach polanych, porośniętych leszczyną, czarnym bzem, paprocią, w lasach iglastych przechodzących w liściaste oraz na łąkach graniczących z lasami.
Najwięcej jest ich latem, szczególnie kiedy jest ono wilgotne od czerwca do końca października. Należy pamiętać, że na kleszcze można się natknąć w każdym rejonie kraju. Niektórzy naukowcy twierdzą, że wśród krajów Europy, Polska jest potentatem jeśli chodzi o ich ilość. Kleszcze orientują się, kiedy zbliża się potencjalny żywiciel poprzez odbieranie sygnałów zapachowych lub cieplnych. Skaczą wówczas na ofiarę, a po dostaniu się do ciała przekłuwają naskórek i wysysają krew. Ślina kleszczy zawiera substancje znieczulające, przez co ukąszenie pozostaje zazwyczaj niezauważone. Dopiero po 2-3 dniach od ukąszenia występuje charakterystyczne swędzenie, które zwraca uwagę na miejsce ukłucia.

Kleszcze to przenosiciele różnych drobnoustrojów chorobotwórczych, głównie wirusów. Odpowiedzialne są za przenoszenie chorób takich jak  np. borelioza, tularemia, bartoneloza, ehrlichioza, anaplazmoza, gorączka Q, kleszczowe zapalenie mózgu, babeszjoza, gorączka plamista Gór Skalistych, gorączka śródziemnomorska, dur kleszczowy z Queensland.
W celach uchronienia się przed atakiem pasożyta należy starannie przykryć zwykle odsłonięte części ciała jak głowa, ręce czy nogi, w trakcie wyjścia na spacer czy zbierania grzybów.
Usunięcie całego kleszcza jest trudne ale do wykonania w domu za pomocą odpowiedniego uchwycenia pęsetą. Kleszcz zaczopowany jest w rance za pomocą ryjka z zagiętymi ku tyłowi kolcami. Pracownicy leśni, dzieci wyjeżdżające na wakacje tam, gdzie kleszcze występują masowo, grzybiarze powinni być zaszczepieni przynajmniej na najgroźniejsze choroby.

Kleszczowe zapalenie mózgu

Chorobę wywołuje wirus rodzaju Flavivirus z rodziny Togaviridae, odkryty w 1948 r. w byłym ZSRR. Spośród 126 gatunków kleszczy głównym roznosicielem kleszczowego zapalenia mózgu jest kleszcz Ixodes ricinus, najbardziej rozpowszechniony w Europie.
Kleszcze przenoszą wirusy na zdrowe, dziko żyjące zwierzęta, a także na zwierzęta domowe oraz oczywiście na człowieka. Aktywność tych pajęczaków w dużej mierze zależy od czynników klimatycznych. W Europie Środkowej przebiega  dwukrotnie, raz w miesiącach wczesnoletnich, a później we wczesnojesiennych. Wilgotne lato oraz łagodna zima sprzyjają rozprzestrzenianiu się kleszczy.
Ważne jest aby zaszczepić się na te chorobę, kiedy ma się stały kontakt z miejscami możliwego przebywania kleszczy. Najlepszą porą rozpoczęcia szczepień jest zima, ale można się szczepić w każdej porze roku. W celu uzyskania trwałej odporności podaje się 3 dawki szczepionki z przerwą 1-3 miesiące między dawką I a II oraz 9-12 miesięcy między II a III. Później należy powtarzać szczepienie co 3 lata. Szczepionkę podaje się domięśniowo w ramię. Jeżeli osoba niezaszczepiona zostanie pogryziona przez kleszcze, powinna otrzymać specjalną immunoglobulinę ludzką, nie później niż 96 godzin po ukąszeniu. Działa ona przez 6 tygodni.

Borelioza – Choroba z Lyme
Jest to schorzenie zakaźne wywoływane przez kleszcze zakażone bakterią o nazwie Borrelia burgdorferi. Kleszcze nosiciele zazwyczaj bytują i dojrzewają na zwierzynie płowej.
Nie każde ukąszenie wywołuje chorobę. O tym, czy dojdzie do zakażenia, decyduje obecność krętka bakterii w jelicie kleszcza oraz odpowiednio długi, co najmniej dwudziestoczterogodzinny czas wszczepienia się kleszcza w skórę . W przypadku kiedy kleszcz pozostaje wczepiony w skórę 3 doby ilość zakażeń wynosi 100%. Wrota zakażenia stanowi najczęściej uszkodzona skóra, przez którą zarazki przedostają się do krwi.
Okres wylęgania boreliozy wynosi od 3 do 32 dni, najczęściej 7-9 dni.


Objawy charakterystyczne dla boreliozy;

Rumień pełzający

Jest to główny objaw choroby. Jest to intensywnie czerwona zmiana na skórze. Występuje ona zwykle w miejscu ukąszenia przez kleszcza i rozszerza się obwodowo przez okres kilku dni do kilku tygodni. Rumieniowi towarzyszy zwykle gorączka, sztywność karku, bóle mięśni oraz ogólne rozbicie.

Zapalenie stawów

Po kilku miesiącach u około połowy zakażonych, nieleczonych antybiotykami, występują nawracające objawy zapalenia stawów pod postacią bolesności i obrzęków stawów, które utrzymują się od kilku dni do kilku miesięcy. U 10-20% nieleczonych osób dochodzi do rozwoju przewlekłego zapalenia stawów.

Objawy neurologiczne

W przebiegu boreliozy dochodzi także do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego, co jest przyczyną np. sztywności karku i silnych bólów głowy (spowodowane zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych), przejściowego porażenia mięśni twarzy (porażenie Bella), drętwienia, bólów, osłabienia kończyn lub upośledzenie koordynacji ruchowej.

Zaburzenia kardiologiczne

U niewielkiej grupy pacjentów w kilka tygodni po zakażeniu mogą wystąpić objawy nieregularnej pracy serca.

Inne objawy

Rzadziej występują objawy obejmujące zapalenie oczu i uczucie ogólnego rozbicia.

    Leczenie boreliozy wymaga jak najszybszego kontaktu z lekarzem w celu podania antybiotyku. Chorobę potwierdzają badania serologiczne, w których oznacza się ilość przeciwciała IgM, pojawiają się one we wczesnym okresie choroby, oraz przeciwciała IgG, obecne dopiero pomiędzy 6-8 tygodniem choroby.

    Bardzo ważne jest usunięcie kleszcza w całości, ponieważ pozostawienie w skórze części gębowej grozić poważnymi powikłaniami. Przed przystąpieniem do usuwania kleszcza należy odkazić miejsce ukąszenia. Chwycić kleszcza pęsetą, jak najbliżej skóry i postarać się go wyciągnąć wraz z narządami gębowymi. Jeśli nie uda się to i w skórze pozostanie jakakolwiek część kleszcza, trzeba ją usunąć za pomocą igły. Równie dobrze aby uniknąć usuwania w domu można zgłosić się na dyżurkę przy pogotowiu.
    Jeśli usunięcie kleszcza nastąpiło do 24 godzin od ukąszenia a rana po usunięciu kleszcza nie wykazuje cech zapalenia, można o wszystkim zapomnieć. W przeciwnym razie należy zgłosić się do lekarza.
    Nie zaleca się wczepionego w skórę kleszcza smarować masłem, olejem, spirytusem czy wyciągać ręką. Skutki mogą być katastrofalne.

    Both comments and pings are currently closed.

    Comments are closed.

    ---