Błonica

Błonica jest ostrym zakażeniem dróg oddechowych, wywoływanym przez maczugowca błonicy. Choroba ta najczęściej przebiega z błoniastym zapaleniem gardła. Okres jej wylęgania trwa 2-5 dni. W krajach znajdujących się w strefie klimatu umiarkowanego do zakażenia najczęściej dochodzi jesienią i zimą. W krajach stref tropikalnych sezonowe występowanie jest mniej wyraźne. Choroba przenosi się drogą kropelkową. Źródło zakażenia stanowią ludzie chorzy oraz nosiciele. Człowiek jest jedynym żywicielem zarazka. Choroba dotyczy układu oddechowego i krążenia, układu nerwowego oraz skóry.

Błonica występuje w kilku postaciach klinicznych:

• błonica gardła i migdałków podniebiennych,
• błonica nosa,
• błonica krtani, czyli krup (dławiec),
• błonica skóry - w Polsce występuje sporadycznie, na południu Stanów Zjednoczonych szczyt zachorowań przypada od sierpnia do października.

Główne objawy choroby

błonica gardła i migdałków podniebiennych:

• początkowo łatwo dające się usunąć błoniaste naloty o barwie od białej do żółtej, a następnie ściśle przylegająca do migdałków lub gardła białawo-szara, skórzasta błona,
• krwawienie śluzówki przy odrywaniu błony,
• nastrzyknięte gardło,
• sczernienie błony na skutek krwawienia,
• ból gardła,
• powiększone, tkliwe szyjne i podżuchwowe węzły chłonne,
• złe samopoczucie i wyczerpanie,
• porażenie podniebienia miękkiego,
• niewysoka gorączka: 37,8-38,8°C,
• małoptytkowość i plamica;

błonica nosa:

• surowiczo-krwisty lub surowiczo-ropny wysięk z nosa,
• ubytki naskórka,
• wysięk jest często jednostronny,
• przebieg zazwyczaj przewlekły i łagodny;

błonica krtani (krup):

• chrypka,
• dławiczy, „szczekający” kaszel,
• narastająca duszność i świst krtaniowy,
• oddychanie z wysiłkiem,
• matowa mowa;

błonica skóry:

• umiejscowiona jest najczęściej na skórze, spojówkach, sromie, w pochwie i na prąciu,
• pierwotna błonica skóry – zazwyczaj umiejscowiona na kończynie dolnej – na ogół jako tkliwa krosta, przechodzi w głębokie, okrągłe, wysztancowane owrzodzenie pokryte szarawą błoną,
• wtórne zakażenie błonicze rany – ropny wysięk, błona częściowo pokrywa ranę.

Do zwiększonej podatności na zakażenia błonicą przyczynia się zamieszkiwanie w kilka osób w jednym pomieszczeniu, złe warunki socjalne, alkoholizm. Do czynników zwiększonego ryzyka zalicza się także niedostateczną odporność poszczepienną oraz podróżowanie na Ukrainę.

Patologiczne zmiany w chorobie dotyczą występowania wielopostaciowych pałeczek Gram-dodatnich, martwicy nabłonka oraz zwyrodnienia szklistego.

Chory z błonicą powinien pozostawanie w łóżku co najmniej przez okres trzech tygodni, ponieważ po tym czasie mija ryzyko wystąpienia zapalenia mięśnia sercowego.

Dieta osoby cierpiącej na błonicę powinna być płynna do papkowatej, zależy od tego, jaki sposób żywienia toleruje pacjent.