Białaczka

Białaczka to klonalny rozrost i nagromadzenie niedojrzałych komórek progenitorowych krwi (blastów) w szpiku kostnym i innych tkankach. Zaburzone zostają prawidłowe funkcje szpiku, a znaczna liczba blastów we krwi obwodowej może prowadzić do leukostazy.
Typ białaczki wynika z charakterystyki blastów i przebiegu choroby przed leczeniem:

• ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)
• ostra białaczka nielimfoblastyczna (ANLL)
• przewlekła białaczka szpikowa (CML)
• przewlekła białaczka limfatyczna (CLL)

Zmienione leukocyty powstają z komórek macierzystych w wyniku tzw. transformacji białaczkowej. Czynniki sprzyjające tej transformacji to: środki chemiczne, zanieczyszczenie środowiska, zakażenia. Czynniki te ułatwiają transformację białaczkowych zmian cytokinetycznych, metabolicznych i antygenowych. Ich przyczyną może być kilka współdziałających ze sobą czynników, np. retrowirusy, geny, czynniki zewnętrzne np. promieniowanie jonizujące, które osłabiają układ immunologiczny.
Białaczka określana jest na podstawie dokładnej zmiany genetycznej, która znajduje się u jej podłoża u konkretnego chorego. Z wyjątkiem CML, która jest jednorodnym rodzajem schorzenia wywołanym przez jeden rodzaj mutacji wszystkie pozostałe stanowią grupy wielu zbliżonych, ale różnych chorób, czyli chorób spowodowanych przez różne mutacje dające podobne (ale nie identyczne) skutki.

Objawy tej choroby w  większości są nieswoiste;

• niczym nie wytłumaczalne osłabienie, ospałość i bladość,
• przedłużająca się infekcja z następującymi po sobie zapaleniami gardła, ucha, oskrzeli czy płuc, pomimo zażywania antybiotyków,
• gorączka o niewyjaśnionych przyczynach,
• siniaki lub ciemnoczerwone wybroczyny niewiadomego pochodzenia,
• częste krwawienia z nosa,
• krwawienia z dziąseł podczas mycia zębów,
• utykanie albo niechęć do wstawania lub chodzenia z powodu bólu stawów i mięśni,
• powiększone węzły chłonne na karku, pod pachami i w pachwinach,
• krótki oddech,
• bolesność uciskowa brzucha i płyn w jamie brzusznej.

Do czynników zwiększających prawdopodobieństwo wystąpienia białaczki zalicza się nieprawidłowości genetyczne i chromosomowe, narażenie na promieniowanie jonizujące, stan niedoboru odporności organizmu. Do takich czynników należy także narażenie na ciągłe działanie środków chemicznych i leków, palenie papierosów i stany przed białaczkowe.

Szczególną uwagę należy zwrócić na prawidłowy bilans kaloryczny i zapotrzebowanie na witaminy. U chorych na białaczkę często występuje utrata apetytu, dlatego też należy ściśle  kontrolować masę ciała pacjentów.

Białaczka ostra limfoblastyczna (ALL)

Jest to złośliwy rozrost i nagromadzenie niedojrzałych limfocytów. Występuje często u dzieci z zespołem Downa i w rzadkich schorzeniach rodzinnych.

Do głównych objawów białaczki tego typu zalicza się;

• niedokrwistość,
• małopłytkowość objawiająca się różnorodnymi ubytkami krwi,
  
• gorączka i częste zakażenia,
• powiększenie węzłów chłonnych i bóle kostne,
• immunosupresja,
• zaburzenia metaboliczne,
• porażenie nerwów czaszkowych, splątanie,

Przyczyny choroby są nieznane, natomiast wirus Episteina Barr powoduje powstanie białaczki, chłoniaka typu Burkitta.

Główne czynniki predysponujące do wystąpienia tego typu białaczki to wiek powyżej 60 roku życia, oraz narażenie na działanie środków chemicznych tj. benzenu lub promieniowa jonizującego. Ostrą białaczkę limfoblastyczną może poprzedzać niedokrwistość aplastyczna.