logo logo

Astma

astma


Astma oskrzelowa to choroba drzewa tchawiczo-oskrzelowego charakteryzująca się zwężeniem dróg oddechowych, powodująca łagodne lub znaczne utrudnienie przepływu powietrza; dolegliwości są różne – od kaszlu do duszności – i zwykle występują epizodycznie lub napadowo; mogą też utrzymywać się stale; głównym klinicznym objawem rozpoznawczym są świsty, a główną dolegliwością może być kaszel; często jest mylnie rozpoznawana jako „nawracające zapalenie płuc” lub „przewlekłe zapalenie oskrzeli”, ostre objawy są spowodowane zwężeniem dróg oddechowych przez skurcz mięśni gładkich oskrzeli, obrzęk i zapalenie błony śluzowej oskrzeli oraz nadmierne wytwarzanie śluzu.

Układ/narząd objęty procesem chorobowym: oddechowy.

OBJAWY

  • symptomatologia zmienna; dolegliwości występują stale lub napadowo, mogą też występować nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych płuc bez dolegliwości;
  • świsty,
  • kaszel,
  • okresowe pojawianie się dolegliwości,
  • wydłużony wydech,
  • nadmiernie jawny wypuk nad płucami,
  • ciche szmery oddechowe,
  • napady nocne,
  • tętno dziwaczne,
  • sinica,
  • tachykardia,
  • praca dodatkowych mięśni oddechowych,
  • spłaszczona przepona,,
  • polip nosa; może występować w zwłóknieniu torbielowatym i w nadwrażliwości na aspirynę,
  • w astmie nie występują palce pałeczkowate,
  • rozwój jest zwykle prawidłowy.

PRZYCZYNY
czynniki alergiczne:

  • pyłki roślin unoszące się w powietrzu,
  • pleśnie,
  • kurz domowy (roztocza),
  • cząstki zwierzęce,
  • poduszki z pierza;

inne czynniki:

  • dym i inne zanieczyszczenia,
  • zakażenia, szczególnie wirusowe,
  • aspiryna, winiany,
  • wysiłek,
  • zapalenie zatok,
  • refluks żołądkowo-przełykowy,
  • współczesne badania zajmują się głównie reakcją zapalną (m.in. badania nieprawidłowego wydzielania mediatorów chemicznych, czynnika chemotaktycznego eozynofilów, czynnika chemotaktycznego neutrofilów i innych).

CZYNNIKI RYZYKA

  • dodatni wywiad rodzinny,
  • wirusowe zapalenie dolnych dróg oddechowych przebyte w okresie dzieciństwa.

ROZPOZNANIE – DIAGNOSTYKA

  • aspiracja ciała obcego – zawsze należy brać pod uwagę,
  • mukowiscydoza,
  • wirusowe zakażenia dróg oddechowych (krup, zapalenie oskrzelików),
  • zapalenie nagłośni,
  • aspergiloza oskrzelowo-płucna,
  • gruźlica,
  • zespół hiperwentylacji,
  • wypadanie zastawki dwudzielnej,
  • kaszel nawykowy,
  • nawracające zatory płucne,
  • zastoinowa niewydolność krążenia,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc,
  • alergiczne zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych.

BADANIA LABORATORYJNE

  • morfologia prawidłowa,
  • eozynofile w wydzielinie nosowej,
  • immunoglobuliny:badania w celu ewentualnego wykluczenia niedoboru odporności,
  • IgE podwyższona w alergicznej aspergilozie oskrzelowo-płucnej,
  • badanie potu w przewlekłej astmie dziecięcej,
  • badania gazometryczne w stanie astmatycznym.


PATOLOGIA

  • obrzęk błony śluzowej,
  • pogrubienie błony podstawnej,
  • reakcja zapalna,
  • płuca nadmiernie powietrzne,
  • czopy śluzowe,
  • rozstrzenie oskrzeli nie występują, z wyjątkiem współistnienia alergicznej aspergilozy oskrzelowo-płucnej,
  • zwiększony opór dróg oddechowych,
  • obniżone wskaźniki przepływu powietrza,
  • zaburzenia stosunku wentylacji do perfuzji.


TRYB LECZENIA

  • ambulatoryjny,
  • leczenie szpitalne, gdy skurcz oskrzeli nie ustępuje po podaniu leków beta-adrenergicznych i steroidów.

LECZENIE OGÓLNE

  • usunięcie czynników drażniących,
  • podstawowe znaczenie ma edukacja pacjenta,
  • właściwe postępowanie profilaktyczne: leki przeciwzapalne, takie jak kromoglikan, wziewne steroidy,
  • zwiększenie dawki beta-adrenergików w odpowiedzi na nasilenie objawów,
  • rozważenie odczulania,

NIE SĄ polecane:

  • aerozole,
  • duże ilość płynów,
  • ćwiczenia oddechowe,
  • oddychanie przerywane pod dodatnim ciśnieniem.


ZAPOBIEGANIE

  • nieodzowna jest współpraca z chorym,
  • znajomość działania leków, inhalatorów, nebulizatorów, przepływomierzy,
  • monitorowanie objawów i przepływów szczytowych,
  • postępowanie zaplanowane z góry w razie zaostrzenia,
  • zasady postępowania przedstawione na piśmie,
  • wykrycie i usunięcie czynników wyzwalających (zanieczyszczenia atmosferyczne, wysięk, roztocze kurzu domowego, pleśnie, cząstki zwierzęce), jeżeli mają istotne znaczenie,
  • coroczne szczepienia przeciw grypie,
  • unikanie stosowania aspiryny,
  • unikanie spożywania siarczanów i winianów (dodatki do żywności).

POWIKŁANIA

  • niewydolność oddechowa; wentylacja mechaniczna,
  • niedodma u 25% chorych leczonych szpitalnie,
  • porażenie wiotkie po zaostrzeniu (samoustępujące),
  • zgon,
  • zespoły przecieku powietrza (odma opłucnowa itd.),
  • zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego,
  • zaburzony metabolizm teofiliny,

PRZEBIEG CHOROBY I ROKOWANIE

  • doskonałe w odniesieniu do dobrego ogólnego stanu zdrowia i przy stosowaniu leków usuwających objawy astmy,
  • mniej niż 50% chorych dzieci „wyrasta z astmy”,
  • ryzyko zgonu wzrasta, gdy: ponad 3 interwencje pogotowia ratunkowego rocznie, objawy występują w nocy, przebyte leczenie na oddziale intensywnej terapii, wentylacja mechaniczna, ponad 2 hospitalizacje rocznie,
  • uzależnienie od steroidów (podawanych ogólnie), w wywiadzie stwierdzone omdlenie z powodu astmy;
  • wskaźniki częstości zgonów wzrastają,
  • jeżeli reakcja na leczenie jest niezadowalająca, należy sprawdzić poprawność rozpoznania
  • i współpracę chorego przed zastosowaniem bardziej intensywnego leczenia.

CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE

  • choroba refluksowa,
  • zapalenie zatok.

Zalecana suplemenentacja produktami CaliVita:

3 x 3-4 w trakcie posiłku
bottom