HIV, AIDS

Wirus HIV to retrowirus zakażający komórki z receptorami CD4. Są to najczęściej limfocyty CD4. Zakażenie wirusem prowadzi do śmierci komórki i spadku odporności organizmu, co objawia się występowaniem zakażeń oportunistycznych, chorób nowotworowych i uszkodzeniem układu nerwowego. Zakażenia oportunistyczne definiuje się jako zespół nabytego upośledzenia odporności. Według klasyfikacji z 1.01.93 r. wszystkie zakażone wirusem HIV osoby, u których liczba limfocytów CD4 jest poniżej 200, są zakwalifikowane jako chore na AIDS. Wirus wykazuje bezpośredni wpływ na komórki ośrodkowego układu nerwowego, układu pokarmowego oraz inne układy – krwiotwórczy, limfatyczny, immunologiczny i płuca.

Główne objawy zakażenia wirusem HIV;
Przewlekłe zakażenie o różnym przebiegu. W ciągu 10 lat od zakażenia u 50% osób rozwija się AIDS;

• zakażenie ostre: zespół mononukleozopodobny z gorączką, wysypką, bólami mięśni i złym samopoczuciem. Objawy znikają samoistnie w ciągu 6-8 tyg. po zakażeniu, czemu towarzyszy wytwarzanie przeciwciał przeciw wirusowi HIV,
• zakażenie bezobjawowe: po zakażeniu pierwotnym. Różny jest czas trwania, przetrwała uogólniona limfadenopatia. Cechy charakterystyczne to powiększenie węzłów chłonnych, co najmniej w dwóch różnych miejscach, utrzymujące się dłużej niż 3 miesiące, bez żadnej innej przyczyny chorobowej,
• inne postacie choroby: ogólne: gorączka utrzymująca się ponad 1 miesiąc, obniżenie masy ciała o przeszło 10%, przewlekła biegunka, wysypki skórne, ciężki zespół przewlekłego zmęczenia, zaburzenia neurologiczne,
• wtórne choroby zakaźne:

1. wynikające z definicji AIDS zakażenia oportunistyczne: zapalenie płuc, biegunki, toksoplazmoza mózgowa, pozajelitowa strongyloidoza, kandydoza przełyku, oskrzeli i płuc, histoplazmoza, rozsiane zakażenia atypowymi prątkami, przewlekłe zakażenie skóry i błon śluzowych wirusem opryszczki pospolitej,
2. inne zakażenia: leukoplakia włochata, półpasiec, gruźlica płuc, nawracające bakteriemie, kandydoza jamy ustnej, wtórne nowotwory, inne nie wymienione powyżej objawy, ale mogące pozostawać w związku z zakażeniem HIV: plamica małopłytkowa, łojotokowe zapalenie skóry, limfoidalne zapalenie płuc, łysienie i choroby nerek.

Klasyfikacja zakażeń HIV z 1993 r. dla dorosłych:

Kategorie kliniczne:

—> bezobjawowe albo przetrwała uogólniona limfadenopatia,
—> zakażenie objawowe nie spełniające warunków ani A, ani C, zakażenia wskaźnikowe występujące w AIDS,
—> kategorie ze względu na liczbę limfocytów CD4: 500 i więcej komórek A1, B, C1″, 200-499 komórek A2, B2, C2, poniżej 200 komórek A3\ B3*, C3*, warunki wynikające z rozszerzonej definicji AIDS:

• kandydoza oskrzeli, tchawicy lub płuc,
• kandydoza przełyku,
• inwazyjny rak szyjki macicy,
• rozsiana lub pozapłucna kokcydioidomikoza,
• pozapłucna kryptokokoza,
• przewlekła jelitowa kryptosporydoza,
• choroby wywołane przez CMV,
• encefalopatia wywołana wirusem HIV,
• zakażenia herpes simplex przewlekłe owrzodzenia lub zapalenie płuc lub oskrzeli albo zapalenie przełyku,
• histoplazmoza, postać rozsiana lub pozapłucna,
• chłoniak Burkitta,
• chłoniaki immunoblastyczne,
• pierwotny chłoniak mózgu,
• zakażenia wywołane przez Mycobacterium avium lub M. cansasii; postacie rozsiane lub pozapłucne,
• zakażenia Mycobacterium tuberculosis o każdym umiejscowieniu,
• inne nie sklasyfikowane zakażenia mikobakteriami, postacie rozsiane i pozapłucne,
• zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii,
• postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia,
• nawracające posocznice salmonelowe,
• toksoplazmoza mózgu,
• zespół wyczerpania z powodu zakażenia HIV.

Przyczyną rozwoju choroby jest zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV).

Do czynników ryzyka zakażenia zalicza się;

• aktywność seksualna z przypadkowymi osobami, bez stosowania zabezpieczenia,
• używanie dożylnych narkotyków,
• dzieci matek zakażonych HIV: do zakażenia dochodzi u 30% dzieci zakażonych wirusem HIV w czasie ciąży, karmienie piersią jest potencjalną drogą przeniesienia zakażenia, dlatego nie zaleca się go zakażonym matkom zastosowanie zydowudyny w okresie prenatalnym, w czasie porodu i po porodzie zmniejsza ryzyko przeniesienia zakażenia na dziecko (8-29%),
• pracownicy służby zdrowia są najbardziej narażeni na zakłucie zakażoną igłą,
  
• profilaktyka poekspozycyjna.

Do czasu ostatecznego postawienia diagnozy należy przedstawić specjaliście przebyte choroby ze szczególnym uwzględnieniem zachorowań i diagnostyki pod kątem kiły i gruźlicy. Należy zwrócić uwagę na takie objawy, jak: gorączka, dreszcze, biegunka, utrata masy ciała, zmęczenie, powiększenie węzłów chłonnych, owrzodzenia w jamie ustnej, kaszel, skrócenie oddechu, duszność powysiłkowa, zaburzenia widzenia, zapalenie zatok i ból przy połykaniu. Często przeprowadza się wywiad specjalny z osobą z podejrzeniem choroby. Wskazane są pełne badanie przedmiotowe z wymazem z szyjki macicy włącznie. Wymagana jest karta przebytych szczepień. Osoba z podejrzeniem zakażenia wirusem kierowana jest na wiele badań dodatkowych.

Osoba zakażona wirusem HIV powinna dobrze się odżywiać, unikać spożywania surowych jaj, nie pasteryzowanego mleka i innych potencjalnie zakażonych produktów żywnościowych, które mogłyby wywołać infekcję. Wskazane jest profilaktyczne podawanie suplementów witaminowych.