Afta jest to wykwit z żółtawym nalotem o owalnym kształcie, pod którym jest nadżerka. Wykwit otacza czerwony rąbek zapalny. Afty mogą być różnej wielkości od 1mm do 2cm średnicy. Afty zazwyczaj pojawiają się w jamie ustnej.
Afta występuje w kilku postaciach:
Główną przyczyną aft nawrotowych mogą być mechaniczne uszkodzenia jamy ustnej: ukłucie szczoteczką do zębów, zabiegi stomatologiczne. Ważną rolę odgrywa czynnik alergiczny oraz immunologiczny. Stres jest również przyczyna pojawienia się aft, niektóre pokarmy, infekcje i inne choroby. Bardzo trudno jest ustalić przyczyny, chociaż wykonywane są wszelkiego typu badania.
Niekiedy, mimo dokładnych badań, nie udaje się tych przyczyn ustalić. Ważną rolę w zachorowaniu na aftozę nawrotową odgrywają czynniki genetyczne i predyspozycja rodzinna. Około 30% osób z aftozą nawrotową ma w rodzinie osobę z tą samą chorobą, a występowanie aftozy u obojga rodziców wiąże się z około 90% ryzykiem rozwoju aftozy u ich dzieci.
Afty przewlekle nawrotowe spotyka się głównie u dorosłych.
W przypadku aftozy pojawić się może bolesny odczyn ze strony węzłów chłonnych. Jeden rzut trwa 4-8 dni, przy czym ból ustępuje stopniowo w ciągu tych dni. Choroba zwykle trwa latami, a wyleczenie następuje niekiedy samoistnie. Afty tego rodzaju umiejscawiają się na brzegach i końcu języka, na wargach, nigdy na podniebieniu twardym i dziąsłach.
W przypadku afty dużej istotnymi czynnikami wywołującymi rozkwit choroby jest niedobór żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12, zaburzenia hormonalne i autoimmunologiczne.
Do objawów, które towarzyszą aftoze to przede wszystkim pieczenie i miejscowy ból. Zdarza się również gorączka i powiększenie węzłów chłonnych.
Przebieg choroby rozpoczyna się w momencie gdy w błonie śluzowej jamy ustnej pojawiają się rozległe i często głębokie owrzodzenia, po wygojeniu których zostają ściągające blizny. Rzut obejmuje 1-2 wykwity i trwa 3-4 a nawet więcej tygodni.
Na śluzówce jamy ustnej pojawiają się kilkumilimetrowe, okrągłe, zmiany zapalnie, które przeważnie są bolesne. Temu zjawisku może towarzyszyć powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Afty znikają w ciągu jednego do trzech tygodni bez pozostawienia śladów.
Owrzodzenie ma charakter płytkiej nadżerki pokrytej białym nalotem i otoczonej rumieniowatym, zapalnym obrzeżem. Zmiany rzadko przekraczają 5 mm średnicy, są bolesne. Pojawiają się często pojedynczo lub w grupach zazwyczaj na błonie śluzowej podniebienia miękkiego, policzkowej części warg i bocznych powierzchniach języka. Pojawiają się najczęściej w wieku od 10 do 40 lat. Owrzodzenia goją się samoistnie w ciągu kilku dni – tygodni lecz możliwe są nawroty. Afty pojawiające się częściej niż raz w roku mogą sugerować nawracające aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.
Małe afty goją się samoistnie do dwóch tygodni. Stosowane są środki koagulacyjne i przyżegające, można też stosować leki zmniejszające ból, a także płukanki antyseptyczne.
Zalecana suplementacja preparatami CaliVita: